Bydgoski Tramwaj Wodny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Tramwaj wodny w Bydgoszczy
Tramwaj wodny w Bydgoszczy
Bydgoski Tramwaj Wodny „Słonecznik”, pływający po Brdzie od 2008 r.
Dane ogólne
Lokalizacja  Polska,
POL Bydgoszcz COA.svg Bydgoszcz
Rodzaj transportu tramwaj wodny
Data uruchomienia 2004
Infrastruktura
Liczba linii 3
Inne informacje
Operator Żegluga Bydgoska
Strona internetowa

Bydgoski Tramwaj Wodny – linia komunikacji miejskiej tramwaju wodnego kursująca w sezonie wiosenno-letnim od maja do września po Brdzie w Bydgoszczy.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza regularnia linia tramwaju wodnego na Brdzie w Bydgoszczy obsługowana przez prywatnego armatora (Raffke) funkcjonowała od 1933 roku na trasie od przystani przy ul. Marcinkowskiego do kąpieliska „Riviera” nad basenem Brdy przy ul. Nadrzecznej. Natomiast parowce Lloyda Bydgoskiego („Wisła”, „Konrad” i „Neptun”) kursowały z przystani przy Rybim Rynku do Brdyujścia, gdzie istniały ogrody restauracyjne. Na przeciwległym brzegu Wisły urządzono plażę, gdzie można było dopłynąć łodziami[1].

W międzywojennej Bydgoszczy tradycją stały się rejsy statkiem do Łęgnowa z okazji regat wioślarskich na torze regatowym w Brdyujściu. 3 września 1924 roku specjalnie na te zawody do Bydgoszczy zawitał prezydent Stanisław Wojciechowski. Na regaty prezydent płynął statkiem Lloyda Bydgoskiego „Wisła”. Towarzyszyli mu najbliżsi współpracownicy z Warszawy oraz miejscowi oficjele[2].

Po II wojnie światowej po Brdzie nadal kusowały statki turystyczne. W latach 1961-1992 statek „Ondyna” pływał do Brdyujścia, jak również po Wiśle i Kanale Bydgoskim. Statek ten, wybudowany w Gdańskiej Stoczni Rzecznej, posiadał silnik o mocy 150 KM oraz wymiary 30 × 6 m oraz zanurzenie 1 m (typ SP50) i nosił imię litewskiej bogini rzek i jezior[3]. W sezonie letnim w rejs zabierał 203 pasażerów. Na pokładzie górnym odbywały się dancingi, na dolnym można było skorzystać z gastronomii. Rejsy odbywały się na zamówienie szkół, zakładów pracy i grup zorganizowanych. Rejsy odbywano m.in. do Brdyujścia, Torunia, Chełmna, Solca Kujawskiego. Gdy niski stan wody w Wiśle uniemożliwiał żeglugę, statek kierowano do Nakła. Natomiast w środy i soboty organizowano rejsy dancingowe do Brdyujścia, które rozpoczynały się o godz. 18[4]. W latach 80. realizował on najczęściej rejsy Brdą w relacji Rybi RynekBrdyujście (bez postoju) – Rybi Rynek. W 1992 roku „Ondyna” została sprzedana osobie prywatnej i trafiła do Gorzowa Wielkopolskiego. W latach 90 XX w. po Brdzie kursowało nieregularnie kilka niewielkich jednostek pasażerskich[5].

W 2004 roku z inicjatywy Urzędu Miasta Bydgoszczy, Żeglugi Bydgoskiej i Wyższej Szkoły Gospodarki w Bydgoszczy[6] uruchomiono regularne rejsy po Brdzie z zamysłem traktowania tramwaju wodnego jako zwykłego środka komunikacji miejskiej. Stosownie do tego celu ustalono niskie ceny biletów. W pierwszy inauguracyjny rejs Bydgoski Tramwaj Wodny wyruszył 9 października 2004 roku o godz. 11.00[1]. Początkowo tramwaj wodny kursował na trasie Rybi RynekTesco, w 2005 roku jednak dodano dwa nowe przystanki: Astoria i WSG.

Przystanki[edytuj | edytuj kod]

Trasa kursu tramwaju wodnego w latach 2005-2009 składała się z sześciu przystanków:

Na odcinku Rybi Rynek-WSG statek jest podnoszony w górę o 3,5 m na śluzie Miejskiej, co trwa ok. 15 minut. Tramwaj jest traktowany jako element miejskiego systemu komunikacji zbiorowej i zarazem jako jedna z atrakcji turystycznych.

W 2009 statek „Słonecznik” woził pasażerów przez 1570 godzin, odbył też 76 rejsów edukacyjnych dla 1500 uczniów. Całkowita ilość przewiezionych osób wyniosła ponad 40 tys.

Od sierpnia 2010 r., tj. daty otrzymania statku „Słonecznik II” na 28 miejsc, można korzystać z trzech linii Bydgoskiego Tramwaju Wodnego[7]:

W 2012 roku dwie pierwsze linie zostały uruchomione 1 maja, a ostatnia – 1 czerwca 2012 r. Z powodu rewitalizacji nabrzeży Brdy przystanek początkowy dla wszystkich linii został czasowo przeniesiony na Wyspę Młyńską. W roku 2014 dwie pierwsze linie funkcjonowały od 1 maja do 7 września, trzecia – od 4 lipca do 31 sierpnia. Od 2015 z powodu remontu Śluzy Miejskiej i Śluza Okole kursy na Kanał Bydgoski są zawieszone, w zamian uruchomiono kursy do Brdyujścia:

  • Linia Wschodnia” (Rybi RynekHala Łuczniczka – Tesco – WSB – Stocznia – Brdyujście – Stocznia – WSB – Słoneczny Młyn – Dworzec Autobusowy – Rybi Rynek), kursy statkiem „MS Bydgoszcz”, linia czynna 3.07.2015 – 30.08.2015 i 1.07.2016 – 28.08.2016.
Bydgoski Tramwaj Wodny
W centrum miasta


Opłaty za przejazd[edytuj | edytuj kod]

Do końca sezonu żeglugowego 2011 na liniach tramwaju wodnego obowiązywały następujące ceny biletów:

  • bilet normalny – 3,20 zł
  • bilet ulgowy – 1,60 zł
  • przewóz bagażu – 1,60 zł

Od roku 2012 ceny wzrosły i wynoszą:

Na liniach „Słonecznej” i „Staromiejskiej”:

  • bilet normalny – 5,00 zł
  • bilet ulgowy – 2,50 zł

Na linii „Szlakiem śluz”:

  • bilet normalny – 8,00 zł
  • bilet ulgowy – 4,00 zł

Wraz z podwyżką cen zniesiono opłaty za bagaż i przyznano ulgę rodzicom podróżującym z dziećmi w wieku od 4 do 16 lat[8].

Niskie ceny biletów powodują trwałą nierentowność projektu (sam koszt pojedynczego śluzowania wynosi 23 zł). W sezonie 2012 wpływy z biletów w tramwajach wodnych wyniosły 63 tys. zł, a koszt utrzymania kursowania 400 tys. zł. W 2012 roku z podróży bydgoskimi tramwajami wodnymi skorzystało 36 tys. osób[9], a w 2015 – 20 tys. osób[10].

Wydłużenie trasy tramwaju wodnego[edytuj | edytuj kod]

Ważne miejsce zajmuje rozbudowa trasy tramwaju wodnego w planach rewitalizacji i rozwoju Bydgoskiego Węzła Wodnego. Jedną z koncepcji[11] jest modernizacja istniejących i budowa nowych przystanków tramwaju wzdłuż Brdy, docelowo aż do Wisły, gdzie na torze regatowym planowana jest największa w mieście przystań jachtowa.

Na odcinku Astoria – Most Kazimierza Wielkiego przewiduje się 8 przystanków tramwaju:

Realizacja przystanków ma odbywać się razem z modernizacją i przedłużeniem bulwarów nad Brdą.

Przystanki Tramwaju Wodnego
Przystanek Astoria przy ul. Królowej Jadwigi
Przystanek Łuczniczka
Przystanek Rybi Rynek
Przystanek Słoneczny Młyn


Statek MS Bydgoszcz[edytuj | edytuj kod]

Statek m/s Bydgoszcz
Słonecznik I
Słonecznik II

Linia obsługiwana jest przez statek MS Bydgoszcz należący od 1950 roku do Żeglugi Bydgoskiej, a przebudowany i zmodernizowany w 2000 roku.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Statek został wybudowany w 1913 roku w stoczni Gebruder Wiemann w Brandenburgu[12] pod nazwą „Prinz Heinrich”[a]. W 1940 roku zakupił go gdański armator Franz Preukschat. W stoczni Wojan Werft w Gdańsku został przebudowany z parowca na motorowiec. Otrzymał jeden silnik wysokoprężny typu MWM czterocylindrowy produkcji Motorenwerke, Manheim z 1938 roku o mocy 140 KM. Jego poprzednia nazwa „Heinrich” została zmieniona na „Hela”. [nr rej. BSR Danzig 935] W marcu 1945 roku został zatopiony na Zalewie Wiślanym, wydobyty następnie przez ekipy Głównego Urzędu Morskiego w czerwcu 1946 r.; odbudowany w Stoczni nr 4 w Gdańsku, czyli dawnej Wojan Werft. Po odbudowie otrzymał nazwę „Gniew”. Armatorem statku zostało Polskie Drogi Wodne – Żegluga Państwowa Oddział w Gdańsku. W 1947 roku trafił do Oddziału w Bydgoszczy. [nr rej. 6500] Od 1948 r. był eksploatowany w Państwowej Żegludze na Wiśle Oddział Bydgoszcz. Pływał jako holownik na Brdzie, Wiśle, Noteci i Kanale Bydgoskim. Po kolejnej reorganizacji armatorem statku została Państwowa Żegluga Śródlądowa we Wrocławiu Ekspozytura w Bydgoszczy. W 1951 roku trafił do Żeglugi na Wiśle Przedsiębiorstwo Państwowe Ekspozytura Rejonowa w Bydgoszczy gdzie zmienił nazwę na „Elbląg” po dokonanej przebudowie. [nr rej. 312]. Od 1956 roku w Bydgoskiej Żegludze na Wiśle w Bydgoszczy, a od 1963 roku w P.P. Żegluga Bydgoska w Bydgoszczy [nr rej. Bg-I-78]. Na początku lat 70. XX w. otrzymał silnik typu B120W o mocy 120 KM produkcji Puckich Zakładów Mechanicznych. Pływał do 1995 roku po czym został wycofany. W 2000 roku po kolejnej przebudowie, otrzymał nowy silnik typu UE 680 „Delfin” o mocy 165 KM. Nazwany został „Bydgoszcz”. Od 2004 roku kursuje jako tramwaj wodny w Bydgoszczy[12].

Dane techniczne[edytuj | edytuj kod]

  • Port macierzysty: Bydgoszcz[12]
  • Typ statku: do przewozu osób lub prowadzenia zestawów pchanych
  • Długość całkowita: 14,85 m
  • Szerokość całkowita: 3,88 m
  • Największe zanurzenie: 1,13 m
  • Szybkość eksploatacyjna: 10 km/h
  • Silnik: typu „Delfin” 165 KM
  • Maksymalna liczba pasażerów: 24 osoby[b]

„Słonecznik”[edytuj | edytuj kod]

Drugim ze statków kursujących po Brdzie jako tramwaj wodny (od 2008 roku) jest solarny statek spacerowy „Słonecznik”, zbudowany przez Yacht Concept Solartechnology Gawlowski[12]. Pełni on podwójną funkcję: jest środkiem komunikacji miejskiej oraz atrakcją turystyczną Bydgoszczy. Elektryczny napęd „Słonecznika” zasilany jest energią pobieraną przez baterie słoneczne, dzięki czemu statek jest jednostką w 100% przyjazną środowisku. Na pokładzie mieści się 28 pasażerów oraz dwóch członków załogi, a maksymalna prędkość tej jednostki wynosi 12 km/h. „Słonecznik” spełnia wszystkie wymagania bezpieczeństwa oraz warunki określone Przepisami Klasyfikacji i Budowy Statków Śródlądowych i Polskiego Rejestru Statków w Gdańsku. W godzinach porannych na pokładzie „Słonecznika” prowadzone są zajęcia dla dzieci i młodzieży z bydgoskich szkół, między innymi z historii i krajoznawstwa[12].

Dane techniczne[edytuj | edytuj kod]

Wymiary główne[12]:

  • długość całkowita – 13,46 m
  • długość kadłuba – 11,40 m
  • szerokość całkowita – 3,07 m
  • zanurzenie konstr. kadłuba – 0,36 m

Pozostałe dane:

  • liczba pasażerów – 28 osób (+ 2 członków załogi)
  • prędkość maksymalna – 12 km/h
  • napęd – 2 silniki elektryczne prądu stałego o mocy po 8 kW
  • kadłub oraz pokład wykonane z laminatu poliestrowo-szklanego, samogasnącego

„Słonecznik II”[edytuj | edytuj kod]

Statek znajdujący się w obsłudze Bydgoskiego Tramwaju Wodnego od 12 sierpnia 2010 roku.

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Żegluga Bydgoska podaje jako datę budowy rok 1908 r. (w Warnemünde); jako miejsce zatopienia w 1945 r. – Martwą Wisłę koło Stoczni Wojana; jako datę wydobycia – lipiec 1945.
  2. Faktycznie ze względów bezpieczeństwa zabiera się 12 pasażerów + 3 członków załogi.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Encyklopedia Bydgoszczy tom 1. Towarzystwo Miłośników Miasta Bydgoszczy. Bydgoszcz 2011. ​ISBN 978-83-926423-3-6​.
  2. Umiński Janusz. Jak bydgoszczanie spędzali ongiś wolny czas. [w:] Kalendarz Bydgoski 1996.
  3. Maciej Czerniak „Bydgoszcz. Drugie życie „Ondyny”, Gazeta Pomorska 4.08.2008 http://www.pomorska.pl/apps/pbcs.dll/article?AID=/20080804/BYDGOSZCZ01/422539113.
  4. Małgorzata Wąsacz „Brda pachnąca żywicą...” http://www.zegluga.wroclaw.pl/articles.php?article_id=117.
  5. Bydgoski Węzeł Wodny – materiały pokonferencyjne z pierwszego sympozjum historyczno-literackiego, z okazji uroczystej inauguracji działalności muzeum Kanału Bydgoskiego: red. Sebastian Malinowski: Bydgoszcz, 2006.
  6. Dawniej Wyższa Pomorska Szkoła Turystyki i Hotelarstwa.
  7. http://web.archive.org/web/20150518084530/http://express.bydgoski.pl/179196,Slonecznym-szlakiem-doplyniemy-do-Gwiazdy.html dostęp 2010-08-10.
  8. Uchwała Rady Miasta Bydgoszczy nr XVII/316/11 z 23.11.2011r. w sprawie ustalenia cen, opłat, zakresu uprawnień do przejazdów ulgowych i bezpłatnych oraz przepisów taryfowych obowiązujących na liniach regularnego transportu wodnego w Bydgoszczy.
  9. „Tramwaj wodny droższy, ale za to z Wyspy Młyńskiej” Gazeta Wyborcza Bydgoszcz 2 kwietnia 2012 http://bydgoszcz.wyborcza.pl/bydgoszcz/1,48722,11469922,Tramwaj_wodny_drozszy__ale_za_to_z_Wyspy_Mlynskiej.html.
  10. Bydgoski Tramwaj Wodny zakończył sezon żeglugowy 2014! [dostęp 27.04.2016]
  11. Prezentacja na stronie http://www.mpu.bydgoszcz.pl/.
  12. a b c d e f http://www.bydgoszcz.pl/turystyka/woda/opis_woda.aspx.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]