Dawny cmentarz przy Kościele Mariackim

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Dawny Cmentarz Mariacki
Ilustracja
Znicze zapalone 2 listopada zgodnie z tradycją na cześć zmarłych tu niegdyś pochowanych
Państwo  Polska
Województwo  małopolskie
Miejscowość Kraków
Typ cmentarza parafialny
Wyznanie Rzymskokatolickie
Stan cmentarza zlikwidowany
Data otwarcia 1222
Data likwidacji 1796
Położenie na mapie Starego Miasta w Krakowie
Mapa lokalizacyjna Starego Miasta w Krakowie
Dawny Cmentarz Mariacki
Dawny Cmentarz Mariacki
Położenie na mapie Krakowa
Mapa lokalizacyjna Krakowa
Dawny Cmentarz Mariacki
Dawny Cmentarz Mariacki
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Dawny Cmentarz Mariacki
Dawny Cmentarz Mariacki
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Dawny Cmentarz Mariacki
Dawny Cmentarz Mariacki
Ziemia50°03′41,0″N 19°56′21,5″E/50,061389 19,939306

Cmentarz Mariacki – dawny cmentarz przykościelny przy kościele Mariackim na Starym Mieście w Krakowie. Został założony w 1222 r. w tym samym czasie co kościół, a zlikwidowany w 1796 r.[1] ze względu na biskupi zakaz grzebania zmarłych w obrębie murów z 1795 r. oraz ze względu na wprowadzenie w 1797 r. przez Austriaków nowych przepisów sanitarnych zakazujących pochówków w granicach miasta.

W 1338 r. z fundacji Mikołaja Wierzynka powstała kaplica cmentarna św. Barbary, powiększona i sklepiona w latach 1394–1399 (obecnie kościół św. Barbary). W końcu XV wieku wzniesiono przy niej kaplicę Ogrojcową z plastycznym wyobrażeniem Chrystusa w Ogrojcu, ufundowaną przez ród Szwarców. Kościół i kaplica obrastały sukcesywnie w przybudówki gotyckie, renesansowe i manierystyczne. Przybywało epitafiów. Jedno z nich zdobiła płaskorzeźba Wita Stwosza Chrystus w Ogrojcu.

Cmentarz Mariacki obwiedziony był murem, który ciągnął się od kamienicy Czynciela („Na Bartschowym”) i dalej wzdłuż północnej ściany kościoła Mariackiego w stronę ul. Mikołajskiej aż do Wikarówki. Na terenie cmentarza odbywali karę kuny drobni przestępcy, jawnogrzesznice, opilcy i bluźniercy. Kuna była umieszczona przy wychodzących na cmentarz drzwiach kościoła Mariackiego (zachowana). W kościelnej kruchcie znajdowała się również niewielka cela więzienna, której zakratowane okienko wychodziło na cmentarz. Miało to wywołać skruchę u przebywających w niej więźniów skazanych za niewielkie wykroczenia. Na terenie cmentarza wznosiła się też latarnia umarłych, czyli kolumna, na szczycie której w nocy płonęło światło[2].

Aktualnie na miejscu cmentarza znajduje się plac Mariacki z fontanną, która stanowi kopię jednej z postaci z Ołtarza Mariackiego. Posąg Matki Boskiej Łaskawej, zdobiący bramę cmentarza, przeniesiono na ul. Kapucyńską, gdzie go osadzono na kolumnie. Obecnie posąg znajduje się na Plantach w ogrodzie Uniwersytet przy ulicy Karola Olszewskiego.

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. M. Rożek, Przewodnik po zabytkach Krakowa, WAM, Kraków 2010, s. 448.
  2. Marek Żukow-Karczewski, Cmentarze dawnego Krakowa, „Echo Krakowa”, 31 X – 1 XI 1989 r., nr 212 (13021).