Dwór w Brodach

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Dwór w Brodach
Obiekt zabytkowy nr rej. A-546/87 z 24 grudnia 1987 r.
i 1 grudnia 1995 r.
Dwór w Brodach - front
Dwór w Brodach - front
Państwo  Polska
Miejscowość Brody
Typ budynku murowany
Styl architektoniczny Późnoklasyczny
Kondygnacje dwukondygnacyjny
Rozpoczęcie budowy 1 poł. XIX w.
Pierwszy właściciel Jan Kante Brandys
Kolejni właściciele Rodzina Brandysów
Ludwik Hammerling
Związek Nauczycielstwa Polskiego
Kalwaryjska Wytwórnia Win
Zakłady Owocowo-Warzywnicze z Tymbarku
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Dwór w Brodach
Dwór w Brodach
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Dwór w Brodach
Dwór w Brodach
Ziemia49°52′00,235″N 19°41′53,070″E/49,866732 19,698075
Strona internetowa

Dwór w Brodach – zabytkowy dwór z 1. połowy XIX w., wbudowany przez Jana Kantego Brandysa – administratora majątków księcia Kazimierza Czartoryskiego. Znajduje się w Brodach w powiecie wadowickim.

Historia[edytuj]

  • Po upadku Powstania Listopadowego mieścił się w nim punkt poczty obywatelskiej, ułatwiający przerzut emisariuszy i łączników z zagranicy.
  • Po upadku powstania listopadowego Józef Zaliwski i Jan Brandys planowali tu kolejne powstanie, w związku z tym Joachim Lelewel wysłał z Brukseli do Brodów swoich emisariuszy.
  • W 1923 podpisany został tzw. pakt lanckoroński między stronnictwem Piast a Chrześcijańską Demokracją oraz Związkiem Ludowo-Narodowym, dzięki temu Wincenty Witos jako premier, utworzył nowy rząd.
  • Dwór stał się tematem prasowym w 2004 kiedy to nowy zarząd spółki „Brodvin” która to była jego właścicielem postanowił utworzyć na jego terenie średnią szkołę agroturystyczno - hotelarską, planowana też była budowa hotelu, niestety przez niegospodarność zarządu spółka zbankrutowała i jest obecnie w stanie upadłości a plany spełzły na niczym, wszelkie zabudowania łącznie z dworem niszczeją i są wystawione na sprzedaż.

Architektura[edytuj]

Schody i kominki wewnątrz dworu
Loggia

Późnoklasyczny, murowany z czterospadowym dachem, dwukondygnacyjny prostokątny budynek z trzema ryzalitami od przodu i dostawionym od strony północno-wschodniej skrzydłem z dobudówką po drugiej stronie parku. Budynek ma układ dwutraktowy, z sienią i drewnianymi, trójbiegowymi schodami.

Wnętrze zdobi enkaustyka, kondygnacje zwieńczone gzymsami. Od frontu środkowa ryzalita poprzedzona balkonem na czterech kolumnach, ryzalit wieńczy trójkątny fronton. W narożniku na pierwszym piętrze od strony południowo-zachodniej znajdują się loggia.


Właściciele[edytuj]

  • Rodzina Brandysów – 1. połowa XIX w. do końca I wojny światowej.
  • Ludwik Hammerling
  • Związek Nauczycielstwa Polskiego – zakupiony w latach trzydziestych.
  • Kalwaryjska Wytwórnia Win – od 1945.
  • Zakłady Owocowo-Warzywnicze z Tymbarku – od 1977.
  • Od grudnia 1999 - Spółka „Brodvin” - aktualnie w fazie upadłości.
  • Aktualnym właścicielem dworu (od 2014.) jak i terenów w koło niego jest gmina Kalwaria Zebrzydowska.

Stan obecny[edytuj]

  • Obecnie ze względu na brak inwestorów, środków pieniężnych jak i wiele powodzi które nawiedziły gminę, m.in. w 1997, która dokonała spustoszenia również w parku przylegającym do dworku budynek niszczeje, straty wyrządzone przez wylewającą co roku pobliską rzekę Cedron mocno obniżyły atrakcyjność jak i wartość budynku.
  • Od kilkudziesięciu lat dwór zamieszkują mieszkańcy gminy niestety ze względu na stan w miarę możliwości sukcesywnie opuszczają budynek.