Tymbark

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy miejscowości. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Tymbark
Herb
Herb Tymbarku
Tymbark
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat limanowski
Gmina Tymbark
Wysokość 427 m n.p.m.
Liczba ludności (2004) 2700
Strefa numeracyjna (+48) 18
Kod pocztowy 34-650[1]
Tablice rejestracyjne KLI
SIMC 0467531
Położenie na mapie gminy Tymbark
Mapa lokalizacyjna gminy Tymbark
Tymbark
Tymbark
Położenie na mapie powiatu limanowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu limanowskiego
Tymbark
Tymbark
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Tymbark
Tymbark
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Tymbark
Tymbark
Ziemia49°43′45″N 20°19′27″E/49,729167 20,324167
Strona internetowa miejscowości

Tymbarkwieś (dawniej miasto) w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie limanowskim, w gminie Tymbark.

Trymbark uzyskał lokację miejską w 1353 roku, zdegradowany w 1896 roku[2]. Tymbark był miastem królewskim położonym w końcu XVI wieku w tenucie tymbarskiej w powiecie szczyrzyckim województwa krakowskiego[3]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Znajduje się niespełna 66 km na południowy wschód od Krakowa drogą przez Myślenice i Mszanę Dolną, oraz w odległości 10 km na zachód od Limanowej, oraz przy linii kolejowej Nowy SączChabówka i przy drodze krajowej nr 28 pomiędzy Limanową – Mszaną Dolną. Tymbark położony jest w centralnej części Beskidu Wyspowego. Zabudowania i pola Tymbarku znajdują się w dolinie rzeki Łososina i dolnej części uchodzącej do niej Słopniczanki, oraz na zboczach wzniesień: Paproć, Zęzów i Łopień[4].

Część wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Tymbark[5][6]
SIMC Nazwa Rodzaj
0467548 Góry część wsi
0467554 Kopana Droga część wsi
0467560 Miasto część wsi
0467583 Pasterniki część wsi
0467643 Podlas przysiółek
0467590 Podwisiołki część wsi
0467608 Trawniki część wsi
0467614 Węglarka część wsi
0467620 Zawodzie część wsi
0467637 Zęzów część wsi

Pochodzenie nazwy[edytuj | edytuj kod]

W roku 1353 na terenie dzisiejszego Tymbarku powstała parafia, erygowana przez króla Kazimierza Wielkiego, który następnie w roku 1357 lokował tu dla kolonistów niemieckich miasto Tannenberg. Pierwotna nazwa miasta (niem. "jodłowa góra"), jak i jego mieszkańcy ulegli następnie procesowi polonizacji.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Miasto królewskie zostało założone przez Kazimierza III Wielkiego na prawie magdeburskim w 1353 roku[7]. Zasadźcą był Hanco Dives, syn Jana Bogacza[8]. Prawa miejskie Tymbark stracił w roku 1934.

W XIX w. kościele parafialnym w Tymbarku znajduje się zabytkowa sygnaturka "Katarzyna" z roku 1349, dzwon "Urban" z roku 1536, kamienna chrzcielnica z roku 1541 oraz XVII w. obraz świętej Anny Samotrzeć.

W roku 1936 założono z inicjatywy nauczyciela Górskiej Szkoły Rolniczej w Łososinie Górnej, inż. Józefa Marka, Podhalańską Spółdzielnię Owocarsko-Warzywną, która dziś stanowi zakład przetwórstwa owocowego należący do Spółki Akcyjnej Tymbark

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Do obiektów wciągniętych na listę zabytków nieruchomych województwa małopolskiego należą:[9]

Ponadto w Tymbarku znajdują się liczne zabytkowe kapliczki i figurki, m.in. kapliczka na Górach i kamienna kapliczka z figurą św. Floriana.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  2. Robert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 78-79.
  3. Województwo krakowskie w drugiej połowie XVI wieku ; Cz. 2, Komentarz, indeksy, Warszawa 2008, s. 95.
  4. Geoportal. [dostęp 2012-01-10].
  5. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  6. GUS. Rejestr TERYT
  7. Anna Berdecka, Nowe lokacje miast królewskich w Małopolsce w latach 1333-1370 : chronologia i rozmieszczenie, w: Przegląd Historyczny, T. 65 (1974), z. 4, tabela 1 po s. 617.
  8. "Hanco Dives, mieszcznin sądecki, syn Jana Bogacza, w roku 1340 jest nazwany "locator villarum super Fluvium dictum Biała" i on lokuje w tym roku Grybów czy Tymbark." [w:] Rocznik krakowski, 1913, tomy 15-16 str. 82
  9. Rejestr zabytków nieruchomych województwa małopolskiego. [dostęp 2012-01-12].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Rynek w Tymbarku. Panorama 360°
Rynek w Tymbarku. Panorama 360°