Edgar Tinel

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Edgar Tinel
Ilustracja
Edgar Tinel (1911)
Imię i nazwisko Edgar Pierre Joseph Tinel
Data i miejsce urodzenia 27 marca 1854
Sinaai
Pochodzenie belgijskie
Data i miejsce śmierci 28 października 1912
Bruksela
Instrumenty fortepian
Gatunki muzyka poważna, muzyka romantyczna
Zawód kompozytor, pianista, pedagog

Edgar Pierre Joseph Tinel (ur. 27 marca 1854 w Sinaai, zm. 28 października 1912 w Brukseli)[1][2]belgijski kompozytor, pianista i pedagog.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Sinaai (obecnie część gminy Sint-Niklaas) we Flandrii Wschodniej. Jego ojciec był organistą[1][3]. Studiował w Królewskim Konserwatorium w Brukseli grę fortepianową u Louisa Brassina oraz kompozycję, harmonię i kontrapunkt u François Auguste Gevaerta[2]. Po studiach rozpoczął karierę pianistyczną i koncertował w Belgii, Niemczech i Anglii. Jako wirtuoz wyróżniał się w interpretacji kompozytorów niemieckiego romantyzmu: Beethovena, Mendelssohna, Schumanna[3]. W 1873 otrzymał Premier Prix w zakresie gry fortepianowej; ostatecznie jednak zdecydował zająć się kompozycją[1][2].

W 1877 otrzymał belgijskie Prix de Rome za kantatę Klokke Roeland[1][2]. W 1905 na zamówienie rządu belgijskiego skomponował Te Deum op. 46, którego prawykonanie miało miejsce w tym samym roku, w Katedrze Świętego Michała i Świętej Guduli w Brukseli[1]. Od 1910 kierował belgijską kapelą królewskąInformacje powiązane z artykułem „Chapelle musicale Reine Élisabeth” w Wikidanych[1].

Od 1881 zajął się również działalnością pedagogiczną. Zastąpił wtedy Jacques’a-Nicolasa Lemmensa na stanowisku dyrektora LemmensinstituutInformacje powiązane z artykułem „Lemmensinstituut” w Wikidanych w Mechelen, konserwatorium specjalizującego się wówczas w muzyce religijnej, którym zarządzał do 1909[1][2]. Równocześnie od 1896 był profesorem konserwatorium brukselskiego i wykładał kontrapunkt i fugę, a w 1908 otrzymał tam stanowisko dyrektora[1][2].

W 1902 został członkiem Académie Royale de BelgiqueInformacje powiązane z artykułem „Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten” w Wikidanych[1][2]. W 1910 otrzymał tytuł doktora honoris causa Katolickiego Uniwersytetu w Lowanium[1].

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Tinel fascynował się dawną muzyką religijną. W jego utworach charakterystyczne jest łączenie elementów techniki polifonicznej, wzorowanej na twórczości Palestriny i J.S. Bacha z typową dla romantyzmu ekspresją i orkiestracją zdominowaną przez instrumenty smyczkowe[1][4]. W jego utworach fortepianowych i pieśniach są zauważalne wpływy Schumanna, Mendelssohna i Brahmsa[1][4]. Największym sukcesem Tinela było oratorium Franciscus (1886–1888) do tekstu Lodewijka de KoninckaInformacje powiązane z artykułem „Lodewijk de Koninck” w Wikidanych, wykonane po raz tysięczny 15 października 1913 w Strasburgu[1][3].

Tinel skomponował ok. 70 utworów zebranych w 47 opusach. Są to głównie religijne utwory wokalno-instrumentalne[1][4]. Opublikował też pracę teoretyczną Le chant grégorien... (Mechelen, 1890), w której zawarł rezultaty swoich studiów nad muzyka dawną[1].

Wybrane kompozycje[edytuj | edytuj kod]

(na podstawie materiałów źródłowych[1][4])

Opery[edytuj | edytuj kod]

  • Godelieve, op. 43, libretto M. Ramboux, 1897 (wyst. Bruksela 1897)
  • Katharina, op. 44, libretto T.L. van Heemstede, 1908 (wyst. Bruksela 1909)

Utwory wokalno-instumentalne[edytuj | edytuj kod]

  • Klokke Roeland, op. 17, kantata, 1877, zrewid. 1884
  • Kollebloemen, op. 20, kantata, 1879, zrewid. 1890
  • Vlaamsche stemme, op. 25, na 4 głosy męskie
  • Te Deum D-dur, op. 26, kantata na chór mieszany i organy, 1883
  • Aurora, op. 37, na 4 głosy męskie, 1885
  • Franciscus, op. 36, oratorium (do tekstu Lodewijka de Konincka), 1888
  • Psalm VI, op. 27, na 4 głosy męskie, 1891
  • Te Deum, op. 46, na 6 głosów, chór mieszany, organy i orkiestrę, 1905
  • Psalm XXIX, op. 39, na 4 głosy męskie
  • Messe pour Notre-Dame de Lourdes, op. 41, na 5 głosów a cappella, 1905
  • Cantique nuptial, op. 45, na sopran, tenor, organy i fortepian lub klawesyn
  • Te Deum, op. 46, na 6 głosów, organy i orkiestrę, 1905
  • Psalm CL, op. 47, na 4 głosy męskie, 1907

Utwory instrumentalne[edytuj | edytuj kod]

  • Sonata f-moll, op. 9, na fortepian, 1876
  • Sonata g-moll, op. 29, na organy, 1885
  • Bunte Blätter, op. 32, 6 utworów na fortepian, 1885

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i j k l m n o p Natkaniec 2009 ↓, s. 97.
  2. a b c d e f g Publikacja o płatnym dostępie – wymagana płatna rejestracja lub wykupienie subskrypcji Henri Vanhulst: Tinel, Edgar (Pierre Joseph) (ang.). W: Oxford Music Online. Grove Music Online [on-line]. 2001-01-20. [dostęp 2018-07-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-07-28)]. via Oxford University Press.
  3. a b c Karolien Selhorst, Luc Leytens: Tinel, Edgar (niderl. • ang.). W: Studiecentrum Vlaamse Muziek [on-line]. [dostęp 2018-07-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-07-28)].
  4. a b c d Vanhulst 2004 ↓.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Alicja Natkaniec: Tinel Edgar. W: Encyklopedia muzyczna PWM. Elżbieta Dziębowska (red.). Wyd. I. T. 11: T–V część biograficzna. Kraków: PWM, 2009. ISBN 978-83-224-0905-3. (pol.)
  • Henri Vanhulst: Tinel, Edgar Pierre Joseph. W: The New Grove Dictionary of Music and Musicians, vol. T. Oxford University Press, 2004. ISBN 978-0-19-517067-2. (ang.)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]