Fort XII Twierdzy Toruń

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Fort XII Władysław Jagiełło
Fort Va Ulrich von Jungingen
Symbol zabytku nr rej. A/303 z 5 października 1971
Ilustracja
Kaponiera fortu
Państwo

 Polska

Województwo

 kujawsko-pomorskie

Miejscowość

Toruń

Adres

ul. Okólna / Inowrocławska

Typ budynku

fort

Rozpoczęcie budowy

1890

Ukończenie budowy

1893

Położenie na mapie Torunia
Mapa konturowa Torunia, na dole znajduje się punkt z opisem „Fort XII Władysław JagiełłoFort Va Ulrich von Jungingen”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Fort XII Władysław JagiełłoFort Va Ulrich von Jungingen”
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa konturowa województwa kujawsko-pomorskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Fort XII Władysław JagiełłoFort Va Ulrich von Jungingen”
Ziemia52°59′06,48″N 18°35′38,00″E/52,985133 18,593889

Fort XII Twierdzy Toruń - fort piechoty, zbudowany pod nazwą Fort Va Ulrich von Jungingen.

Lokalizacja[edytuj | edytuj kod]

Fort znajduje się w lewobrzeżnej części miasta, w dzielnicy Podgórz, na terenie poligonu toruńskiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wnętrze poterny
Schron obrony wejścia

Został zbudowany w latach 1890-1893 jako standardowy fort pośredni (bardzo podobny konstrukcyjnie do fortu VI) z cegły i betonu, na planie trapezu. Miał wzmacniać południową linię obronną miasta, jego ogień artyleryjski (z sześciu otwartych stanowisk) sięgał do miejscowości Popioły. Obiekt otaczała sucha fosa i wały ziemne, zaś jego załogę stanowiła 1 kompania piechoty zakwaterowana w 10 pomieszczeniach mieszkalnych.

Wkrótce po zakończeniu prac budowlanych przeszedł modernizację - wzmocnione zostało sklepienie poprzez położenie metrowej warstwy betonu, podwyższono wały ziemne. Ze względu na korzystne umiejscowienie w terenie fort był znakomicie zamaskowany; ostrzał z jego stoków, zamaskowanych dodatkową warstwą roślinności, sięgał do 800 m. W 1897 roku w lewym narożniku czołowym obiektu umieszczono stanowisko armaty kalibru 10 cm. Fort posiadał również dwa tradytory na 4 działa, zachowane do dnia dzisiejszego w ruinie. Od 1908 roku fort został eksperymentalnie otoczony drutem kolczastym pod napięciem, a na jego terenie wzniesiono niestosowaną w innych toruńskich warowniach betonową przeciwskarpę. Wnętrze fortu oświetlano przy pomocy motora ropnego. Podobnie areną eksperymentu fort stał się w 1911 roku, kiedy dokonano ćwiczebnego podminowania części murów opasowych zewnętrznych i wysadzono je w powietrze, by częściowo je w roku następnym odbudować. Obiekt stale służył jako koszary.

W 1920 roku wojska niemieckie zniszczyły umieszczone w forcie instalacje telefoniczną i telegraficzną oraz zabrały mechaniczne elementy wyposażenia. W latach 1920-1922 fort stał pusty, następnie regularnie kwaterowano tutaj żołnierzy artylerii uczestniczących w ćwiczeniach na poligonie. W 1941 był czasowym miejscem przetrzymywania jeńców radzieckich skierowanych następnie do obozu na toruński Glinkach[1][2][3].

Po 1945 roku[edytuj | edytuj kod]

Fort jest w stanie średnim, koszary, schrony, magazyny oraz stanowiska dowódcze są czytelne, Zniszczone fosy obu barków. Oba kojce przeciwskarpowe w ruinie (częściowo czytelne). Obiekt jest dostępny i opuszczony co sprawia że zarasta i popada w ruinę.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Twierdza Toruń | www.torun.pl, www.torun.pl [dostęp 2016-11-09].
  2. Michał P. Kadlec, PO TORUNIU: Fort I im. Jana III Sobieskiego, PO TORUNIU [dostęp 2016-11-09].
  3. JW Web Development, Twierdza Toruń i Forty toruńskie, www.turystyka.torun.pl [dostęp 2016-11-09].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]