Frontex

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Frontex logo.svg
European Agency for the Management of Operational Cooperation at the External Borders of the Member States of the European Union
Europejska Agencja Zarządzania Współpracą Operacyjną na Zewnętrznych Granicach Państw Członkowskich Unii Europejskiej
Język roboczy angielski
Siedziba plac Europejski 6
00-844 Warszawa[1]
Członkowie państwa Unii Europejskiej (Wlk. Brytania i Irlandia w ograniczonym zakresie) oraz kraje stowarzyszone z Schengen
Dyrektor wykonawczy Fabrice Leggeri
Utworzenie 26 października 2004
Strona internetowa
Kompleks biurowy Warsaw Spire – siedziba agencji Frontex w Warszawie
Demonstracja przeciwko agencji Frontex. Warszawa, czerwiec 2008

Frontex (od fr. Frontières extérieures, czyli „granice zewnętrzne”), Europejska Agencja Zarządzania Współpracą Operacyjną na Zewnętrznych Granicach Państw Członkowskich Unii Europejskiej (European Agency for the Management of Operational Cooperation at the External Borders of the Member States of the European Union) – niezależna agencja w ramach Unii Europejskiej powstała na mocy Rozporządzenia Rady UE z 26 października 2004. Rozporządzenie ustanawiające agencję było kilkukrotnie nowelizowane[2].

Działalność[edytuj | edytuj kod]

Zadaniem Fronteksu jest[3][4][5]:

  • koordynowanie współpracy operacyjnej między państwami członkowskimi w dziedzinie zarządzania granicami zewnętrznymi,
  • opracowywanie wspólnego zintegrowanego modelu analizy ryzyka i przygotowywanie ogólnych i szczegółowych ocen ryzyka,
  • wspomaganie państw członkowskich w szkoleniach krajowych funkcjonariuszy straży granicznych, w tym w ustanowieniu wspólnych standardów szkoleniowych, zapewnianie szkolenia na poziomie europejskim dla instruktorów szkolących krajowych funkcjonariuszy straży granicznej, organizowanie seminariów i oferowanie dodatkowego szkolenia urzędnikom właściwych organów,
  • monitorowanie badań mających znaczenie dla kontroli i ochrony granic zewnętrznych,
  • wspomaganie państw członkowskich w sytuacjach wymagających zwiększonej pomocy technicznej i operacyjnej na granicach zewnętrznych,
  • udzielanie państwom członkowskim niezbędnego wsparcia w organizowaniu wspólnych działań dotyczących powrotów. Agencja może korzystać z zasobów Unii Europejskiej dostępnych w tym celu oraz musi określać najlepsze praktyki w zakresie wydalania obywateli państw trzecich przebywających nielegalnie w państwach członkowskich,
  • wprowadzanie zespołów szybkiej interwencji na granicy do państw członkowskich w sytuacji pilnych i wyjątkowych zagrożeń wynikających, na przykład, z masowego napływu nielegalnych imigrantów.

Państwa członkowskie UE zarezerwowały sobie wyłączne prawo kontroli i ochrony granic zewnętrznych w Traktacie Lizbońskim oraz w rozporządzeniu powołującym Frontex. Zadania agencji mają ułatwić zastosowanie istniejących i przyszłych środków UE związanych z zarządzaniem tymi granicami.

Struktura i organizacja[edytuj | edytuj kod]

Zarząd Fronteksu składa się z przedstawicieli państw członkowskich UE (po 1 osobie z każdego kraju z wyjątkiem nie należących do strefy Schengen Wielkiej Brytanii i Irlandii), Islandii, Lichtensteinu, Norwegii oraz Szwajcarii (kraje te przystąpiły do układu z Schengen nie będąc członkami UE) oraz dwóch przedstawicieli Komisji Europejskiej. Każdy z członków Rady w razie swojej nieobecności musi wyznaczyć zastępcę.

Pierwszym dyrektorem wykonawczym agencji na pierwszym posiedzeniu zarządu w maju 2005 został przedstawiciel Finlandii, Ilkka Laitinen. Stanowisko to piastował do końca maja 2014. Obecnie dyrektorem wykonawczym jest Fabrice Leggeri[6].

Budżet i administracja[edytuj | edytuj kod]

Siedziba agencji znajduje się w Warszawie na placu Europejskim 6 w kompleksie biurowym Warsaw Spire[7][1].

Początkowo pracowało w niej ponad 30 osób, obecnie liczba ta się zwiększyła do ponad 300 (około 30% stanowią Polacy). Wszystkie osoby zatrudnione są wybierane w drodze konkursów, podobnie jak inni pracownicy instytucji unijnych.

Budżet agencji jest częścią ogólnego budżetu UE oraz składkami państw stowarzyszonych z Schengen. O wysokości dotacji z budżetu UE decyduje Rada UE oraz Parlament Europejski.

Krytyka[edytuj | edytuj kod]

Ze względu na słabą przejrzystość działań i ich kierownictwa, Frontex jest obiektem krytyki ze strony licznych instytucji i organizacji pozarządowych[8], między innymi Human Rights Watch i Parlamentu Europejskiego[9]. Podstawowy zarzut dotyczy łamania praw człowieka – w ramach operacji Frontexu okręty z imigrantami są często odsyłane bez kontroli, czy na ich pokładzie znajdowały się osoby, którym należy przyznać prawo do azylu. Frontex jest też obarczany odpowiedzialnością za zatonięcia łodzi z imigrantami (wśród których były też kobiety i dzieci)[10].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Frontex (ang.). Frontex. [dostęp 2015-02-27].
  2. Rozporządzenia dotyczące Fronteksu. baza aktów prawnych Unii Europejskiej.
  3. Rozporządzenie Rady (WE) nr 2007/2004 z dnia 26 października 2004 r. ustanawiające Europejską Agencję Zarządzania Współpracą Operacyjną na Zewnętrznych Granicach Państw Członkowskich Unii Europejskiej 
  4. Agencja Frontex zostanie wzmocniona. Euractive.
  5. Agencja FRONTEX. Deutsche Welle.
  6. Executive Director (ang.). Frontex. [dostęp 2015-04-03].
  7. Frontex przeniesie swoją siedzibę do Warsaw Spire, najwyższego biurowca Warszawy
  8. Roderick Parks: It’s Not Frontex, It’s Us: Towards a More Honest EU Borders Debate (ang.). Polski Instytut Spraw Międzynardowych. [dostęp 2014-08-11].
  9. Migreurop (dir. Olivier Clochard), Atlas des migrants en Europe. Géographie critique des politiques migratoires, Armand Collin, 2012, s. 52-55.
  10. Frontex : Controlling or Saving Lives ? - Migreurop

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]