Garaszewo

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Herb Poznania Garaszewo
Część miasta Poznania
Ilustracja
Pętla autobusowa Garaszewo
Państwo  Polska
Województwo  wielkopolskie
Miasto Poznań
Dzielnica Osiedle Krzesiny-Pokrzywno-Garaszewo
Nr kierunkowy (+48) 61
Tablice rejestracyjne PO
Położenie na mapie Poznania
Mapa lokalizacyjna Poznania
Garaszewo
Garaszewo
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa wielkopolskiego
Garaszewo
Garaszewo
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Garaszewo
Garaszewo
Ziemia52°21′00″N 16°57′58″E/52,349900 16,966200
Portal Portal Polska

Garaszewo – niewielka część Poznania, w obrębie osiedla samorządowego Krzesiny-Pokrzywno-Garaszewo, położona na południowy wschód od centrum miasta (pomiędzy Starołęką a Krzesinami).

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieś Garaszewo stanowiła własność poznańskiej Kapituły, i z jej dokumentów pochodzi pierwszy zapis wzmiankujący Garaszewo (Garaschewo[1]). W roku 1400 archidiakon poznański Wojciech przekazał swojemu domownikowi Mirosławowi przywilej na sołectwo we wsi kapitulnej Garaszewo. Początki wsi sięgać mogą, w świetle badań archeologicznych, czasów między drugą połową X, a połową XII wieku. Wieś ta została w XIX wieku przeniesiona w obecne miejsce[2].

W granice Poznania została włączona w 1940 roku.

Stan obecny[edytuj | edytuj kod]

Obecnie Garaszewo ciągle zachowuje charakter rolniczy, z powoli rozwijającą się zabudową willową i małymi zakładami rzemieślniczo-przemysłowymi.

Przez Garaszewo przebiega fragment poznańskiego odcinka autostrady A2, planowano nawet budowę w tym miejscu węzła Starołęka ale z uwagi na koszty ostatecznie nie doszło do jego realizacji. W Garaszewie znajduje się pętla, na której swój przebieg kończą linie autobusowe 89 i 94.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Najwyżej położonym miejscem w Garaszewie jest sztucznie wzniesienie Garaszewska Góra, usypane na dawnym wysypisku śmieci. Wytyczono przez nie ścieżkę pieszo - rowerową. Zimą, jest to miejsce wręcz idealne do zjazdów na sankach, z kolei latem do podziwiana zachodów słońca. Ze wzniesienia rozciąga się panorama na całą dzielnicę oraz osiedla ratajskie i Minikowo.

Panorama Garaszewa z Garaszewskiej Góry

Przyroda[edytuj | edytuj kod]

Użytek ekologiczny "Świątnica I"[edytuj | edytuj kod]

Użytek znajduje się na południowych peryferiach Poznania. Został powołany w wyniku uchwały Rady Miasta Poznania z 10 maja 1994 roku pod nazwą "Świątnica I" dla ochrony ostatniego śladu roślinności, która rozpowszechniona była w tej części miasta w okresie poprzedzającym jego intensywny rozwój. Obejmuje odcinek cieku Świątnica oraz otaczające go podmokłe łąki. Teren użytku rozciąga się pomiędzy dwoma stacjami kolejowymi: Poznań–Franowo i Poznań–Krzesiny na długości około 3 km i szerokości 300-400 m.

Obecnie sytuacja prawna użytku ekologicznego "Świątnica I" skomplikowała się z wejściem w życie Ustawy o ochronie przyrody z dnia 16 kwietnia 2004 r. (Dz.U. z 2018 r. poz. 142). Sytuacja prawna użytków ekologicznych, powołanych uchwałą Rady Miasta Poznania, skomplikowała się w związku z wejściem w i utraty mocy ustawy z dnia 16 października 1991 r. (Dz. U. Nr 114, poz. 492) oraz brakiem zapisu utrzymującego w mocy tego typu postanowienia w przepisach przejściowych znowelizowanej ustawy o ochronie przyrody z dnia 7 grudnia 2000 r. (Dz.U. z 2001 r. Nr 3, poz. 21). Skutkiem czego ustawa o utworzeniu użytków ekologicznych na terenie miasta Poznania utraciła swoją moc obowiązującą. W obecnej sytuacji prawnej użytki ekologiczne rada Miasta może ponownie powołać na podstawie art. 44 ust. 1 Ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. (Dz.U. z 2000 r. Nr 92, poz. 880),(Jackowiak 2005 na podstawie stanowiska Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody w Poznaniu z dnia 4 lutego 2005).

Flora[edytuj | edytuj kod]

Flora występująca w wąskim korycie Świątnicy uderza swą różnorodnością. Można tu spotkać gatunki o całkiem odmiennych wymaganiach środowiskowych. W rowie, którym płynie strumień i na jego brzegach oraz w wąskim pasie towarzyszących łąk zanotowano występowanie 120 (stan z 1997-1998 roku) gatunków roślin zielnych, zaliczanych do 31 rodzin. Większość z nich to gatunki związane ze środowiskiem wodnym, błotnym i podmokłych łąk. Licznie występują np. :

Wymienione gatunki na niektórych odcinkach cieku tworzą charakterystyczne łany. Łany np. turzyc są bardzo rozległe i niekiedy, osiągają długość od 10 do 50 metrów; pałki wodnej od 2 do 10 metrów; trzciny pospolitej od 10 do 40 metrów.

Występują tutaj gatunki zaliczane do zagrożonych i potencjalnie zagrożonych we florze Wielkopolski:

Większość zanotowanych roślin to gatunki rodzimego pochodzenia klasyfikowane jako apofity czyli, rośliny wykazujące stałą tendencję do zajmowania siedlisk antropogenicznych i silnie przekształconych, lub spontaneofity półsynantropijne – rośliny utrzymujące się na siedliskach antropogenicznych silnie przekształconych lub nawet osiągające na nich optimum rozwojowe. W korycie Świątnicy rosną pojedyncze drzewa, które są jedynymi pozostałościami terenów drzewiastych, występujących tu dawniej. Na terenie notowano kilka gatunków wierzb i olchę czarną. Spośród zanotowanych gatunków na uwagę zasługują spontaneofity i apofity określane jako bezpośrednio zagrożone lub potencjalnie narażone, należą do nich m.in:

Fauna[edytuj | edytuj kod]

Spośród zwierząt związanych bezpośrednio ze środowiskiem wodnym zanotowano występowanie w Świątnicy siedem gatunków kręgowców:

Rzadkim gatunkiem jest jaszczurka zwinka - jedyny gad notowany na terenie użytku. Stwierdzono występowanie ponad 70 gatunków bezkręgowców związanych ze środowiskiem wodnym. W Świątnicy żyją dwa gatunki pijawek:

Liczne są ślimaki wodne reprezentowane przez pięć gatunków:

Pospolity jest niewielki skorupiak: ośliczka pospolita (Asellus aquaticus).

Wśród ponad 50 gatunków owadów najliczniej reprezentowane są chrząszcze – 28 gatunków, najwięcej z rodziny pływakowatych (Dycsitidae) i ałużnicowatych (Hydrophylidae). Z obecnością roślin wodnych związane są Aphtona nonstriatamonofag kosaćca oraz Colliuris melanura – niewielki przedstawiciel rodziny biegaczowatych polujący na trzcinach. Na uwagę zasługują także ważki – 8 gatunków, między innym świtezianka błyszcząca (Calopteryx splendens), ważka płaskobrzucha (Libellula depressa) i tężnica wytworna (Ischnura elegans). Na całej długości cieku licznie występują chruściki (Trichoptera) – można obserwować ich larwy ukryte w charakterystycznych domkach. Owady te są bardzo trudne do oznaczenia, występują tutaj co najmniej 4 gatunki. Na roślinach wzdłuż brzegów Świątnicy oraz wystających ponad toń wysokich roślinach wodnych często można dostrzec siedzącego w centrum sieci, pięknie ubarwionego, chronionego pająka - tygrzyka paskowanego (Argiope bruennichi). Jest on najliczniejszy w środkowej części cieku. W latach 1997-1998 populacja tygrzyka była najliczniejsza – w 1999 roku notowano 3–4 osobniki na m², natomiast w tym 2000 roku jedynie 1–2 osobniki na m², tendencja ta utrzymuje się nadal.

Krzyże
Krzyż przy ul. Garaszewo 4
Krzyż przy ul. Garaszewo 2

Krzyże przydrożne[edytuj | edytuj kod]

Podróżując główną ulicą Garaszewa można zobaczyć ostatnie dwa krzyże przydrożne z kilku, które nie zachowały się do dzisiaj. Pierwszy z nich, stoi na vis a vis drogi prowadzącej do gospodarstwa państwa Paszkiewiczów (ul. Garaszewo 4). Krzyż ten został postawiony przed II wojną światową. W czasie wojny zburzony przez Niemców a jego pozostałości ukrywane przez jedną z mieszkanek osiedla. Na krzyżu widnieje figurka Pana Jezusa (pasyjka) - drewniana. Po zakończeniu wojny, postawiono nowy krzyż dębowy z tą samą drewniana pasyjką. Obecnie drewniany krzyż zastąpiono metalowym. Krzyżem i jego otoczeniem opiekują się Państwo Paszkiewicz.

Drugi krzyż przydrożny, znajduje się na posesji Państwa Grysków (ul. Garaszewo 2). Widnieje na nim napis "Fundowali Maryja i Franciszek Gryska w roku 1949". Krzyż do dziś jest drewniany, postawiono go w podziękowaniu za przeżycie II wojny światowej. Figurka Pana Jezusa - metalowa, okryta półokrągłym daszkiem. Pieczę nad jego stanem, sprawują Państwo Gryska.

Schron
Kopuła bunkra
Wejście główne
Wejścia boczne
Pomieszczenie główne

Schron poniemiecki[edytuj | edytuj kod]

Nieopodal krzyża z pasyjką, ok. 300 metrów od ul. Garaszewo 4 wśród pól, znajduje się schron poniemiecki. Bunkier składa się z trzech pomieszczeń, pięciu wejść w tym jedno drabinkowe (kominowe) i dwóch korytarzy. Obiekt posiada dobrze zachowane otwory strzelnicze i wentylacyjne, niestety wnętrze częściowo zasypane nawianą ziemią. Nie zachowała się instalacja eklektyczna ani włazy do poszczególnych pomieszczeń. Betonowe ściany porastają bardzo bujnie porostami i mszakami. W wnętrzu można czasami zobaczyć nietoperze. Schron znajduje się na terenie prywatnym, ewentualna możliwość zwiedzenia musi zostać uzgodniona z właścicielem gruntu (Jerzy Paszkiewicz, ul. Garaszewo 4).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Jacek Wiesiołowski, Wsie parafii głuszyńskiej w świetle Liber beneficiorum z 1510 roku, w: Kronika Miasta Poznania, nr 4/2009, s.81, ISSN 0137-3552
  2. Jarmila Kaczmarek, Najdawniejsze skarby Starołęki, Głuszyny i Krzesin, w: Kronika Miasta Poznania, nr 4/2009, s.18, ISSN 0137-3552

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Andrzej Rybak, Walory przyrodnicze i problemy ochrony Użytku ekologicznego "Świątnica 1" w Poznaniu, Poznań 1998, Poster.
  • Ks. Ludwik Brodniak, Monografia parafii pod wezwaniem świętego Antoniego Padewskiego Poznań - Starołęka, Poznań 1995.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]