Rataje (Poznań)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy dzielnicy Poznania. Zobacz też: Rataje.
Herb Poznania Rataje
jednostka pomocnicza Poznania
Ilustracja
Kościół pw. Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny na Ratajach
Państwo  Polska
Województwo  wielkopolskie
Miasto Poznań
SIMC 0970081
Zarządzający Adam Pawlik[1]
Powierzchnia 5,2 km²
Populacja (2010)
• liczba ludności

36 903 (2015)[2]
Nr kierunkowy (+48) 61
Tablice rejestracyjne PO
Położenie na mapie Poznania
Położenie na mapie
Ziemia 52°23′12″N 16°56′55″E/52,386700 16,948600
Portal Portal Polska

Rataje – dzielnica miasta Poznania i osiedle administracyjne (od 1 stycznia 2011), leżące na prawym brzegu Warty.

W 2015 roku Rataje liczyły 36 903 mieszkańców[2], choć według pierwotnych planów miało to być 110-120 tys. (obliczenia oparte były na zasadzie jednostek mieszkaniowych obsługujących szkołę 7-klasową, 27 jednostek po 4700 mieszkańców)[3][4]. Większość mieszkańców Rataj jest członkami Spółdzielni Mieszkaniowej „Osiedle Młodych”, której siedziba Zarządu mieści się na os. Piastowskim.

Położenie[edytuj]

Charakteryzuje się gęstą zabudową wielorodzinną, skupioną na wyszczególnionych osiedlach mieszkaniowych:

Obszar Rataj wytyczają ulice (od zachodu ogranicza go rzeka Warta, a od środkowego wschodu osiedle Polan):

Historia[edytuj]

Pierwsza wzmianka o wsi Rataje pochodzi z przywileju lokacyjnego Poznania z 1253 roku. Leżała ona w miejscu dzisiejszego osiedla Piastowskiego. Poznań w XVI wieku korzystał zwyczajowo z lasku ratajskiego, który rósł w okolicy młyna Topolnego, celem pozyskiwania chrustu i gałęzi do umacniania grobli miejskich. W 1561 doszło nawet do sporu sądowego o korzystanie z tego lasu między miastem, a właścicielami terenu[5]. Teren Rataj oraz wsi Chartowo i Żegrze, stanowiących część dzielnicy Nowe Miasto, włączono w granice Poznania w 1925 roku. Idea przekształcenia, zachowującej do tego czasu swój wiejski charakter części miasta zrodziła się w latach 1950-1952, gdy rozpisano konkurs urbanistyczny na zagospodarowanie tych terenów o powierzchni około 2100 ha. Plan zagospodarowania przestrzennego został w 1962 roku zatwierdzony przez Radę Narodową Poznania. Pracami nad kształtem nowego kompleksu osiedli zajmować się miała specjalna pracownia „Rataje” w obrębie poznańskiego „Miastoprojektu” kierowana przez J. Wellengera.

Rataje w latach 1954–1990 należały do dzielnicy Nowe Miasto.

W 1996 roku utworzono 2 jednostki pomocnicze miasta: Osiedle Rataje nad Wartą oraz Rataje Południowe[6][7]. W 2001 roku utworzono kolejną jednostkę Osiedle Zielone Rataje[8].

1 stycznia 2011 roku połączono osiedla administracyjne Rataje nad Wartą, Rataje Południowe oraz Zielone Rataje w jedno Osiedle Rataje[9].

Architektura[edytuj]

Osiedle Armii Krajowej w 2013 roku
Jeden z ostatnich działających neonów na Ratajach – Osiedle Jagiellońskie blok nr 1-2

Całość Rataj podzielono na dwie części, tzw. tarasy. Dolny taras stanowić miały osiedla Piastowskie, Jagiellońskie, Rzeczypospolitej, Manifestu Lipcowego (obecnie Armii Krajowej), Bohaterów II wojny światowej, Oświecenia, Powstań Narodowych i Związku Młodzieży Socjalistycznej (obecnie Polan). Na os. Piastowskim w grudniu 1967 roku ukończono pierwszy ratajski blok. Początkowo istniały jedynie dwa typy pięciokondygnacyjnych budynków. Zbudowano z nich całe os. Piastowskie oraz część os. Jagiellońskiego. W późniejszym okresie dodano dwa kolejne typy budynków pięciokondygnacyjnych o większej liczbie klatek schodowych oraz mieszkaniach o większej powierzchni. Uzupełnieniem tych podstawowych budynków były tzw. „deski”, czyli jedenastokondygnacyjne bloki o długości 220 m, szerokości 13 m, sześciu klatkach schodowych, 540 mieszkaniami z 1260 izbami na 1800 mieszkańców oraz osiemnastokondygnacyjne „punktowce” ze 128 mieszkaniami.

Górny taras Rataj (dawny teren wsi Chartowo i Żegrze), którego oś stanowiła ul. Jedności Słowiańskiej (dziś ul. Chartowo i ul. Żegrze) objął osiedla Tysiąclecia, Lecha, Czecha, Rusa, Związku Walki Młodych (obecnie os. Stare Żegrze) i Związku Młodzieży Polskiej (obecnie os. Orła Białego) oraz Związku Młodzieży Socjalistycznej (obecnie Os. Polan). Budynki górnego tarasu są nieco bardziej zróżnicowane. O wysokości pięć, jedenaście i osiemnaście kondygnacji. Na osiedlu Rusa znajduje się największy budynek mieszkalny Poznania. Jest to blok o długości 435 m, 11 kondygnacjach i 792 mieszkaniach (9 wejść, w każdym 2 klatki, po 4 mieszkania na piętrze)[10]. Oddzielny charakter ma os. Zodiak położone na północ od os. Rusa, gdzie dominuje niska zabudowa szeregowa.

Część ratajskich osiedli posiadała na jednym z bloków charakterystyczny neon z pełną nazwą administracyjną osiedla. Neony świeciły na różne kolory m.in. zielony, niebieski, żółty, czerwony. Spośród ok. 15 neonów, które istniały na początku, część została pozbawiona świetlówek, ale nadal są w nocy widoczne dzięki halogenom. Neony posiadały funkcję informacyjną, pomagającą w orientacji. Obecnie jedynie 4 neony działają w oryginalny sposób (stan na maj 2009). Są to: Rzeczypospolitej, Bohaterów II Wojny Światowej, Oświecenia oraz Jagiellońskie.

Edukacja[edytuj]

Publiczne Gimnazjum Salezjańskie na osiedlu Bohaterów II Wojny Światowej

Wykaz placówek oświatowych znajdujących się na terenie Osiedla Rataje:

Transport[edytuj]

Tramwaj marki Beijnes na ulicy Zamenhofa

Linie tramwajowe:[20]

  • 1 – Franowo–Junikowo
  • 4 – Starołęka–Połabska
  • 5 – Stomil– Górczyn
  • 7 – Zawady–Ogrody
  • 11 – Piątkowska–Starołęka
  • 12 – Starołęka–Osiedle Jana III Sobieskiego
  • 13 – Starołęka–Junikowo
  • 16 – Franowo–Osiedle Jana III Sobieskiego
  • 17 – Starołęka–Ogrody
  • 18 – Ogrody–Franowo

Linie tramwajowe nocne

  • 201 – Osiedle Jana III Sobieskiego–Osiedle Lecha–Osiedle Jana III Sobieskiego (na Ratajach linia okrężna)

Linie autobusowe zwykłe MPK Poznań[20]

  • 52 – Rataje Dworzec–Darzybór
  • 55 – Rataje Dworzec–Zalasewo/Planetarna
  • 62 – Rataje Dworzec–Krzesiny - Rataje Dworzec (linia okrężna)
  • 65 – Rataje Dworzec–Starołęka
  • 66 – Rataje Dworzec–Zieliniec
  • 74 – Sobieskiego Dworzec–Osiedle Orła Białego
  • 81 – Rataje Dworzec–Centrum Handlowe M1
  • 84 – Rataje Dworzec–Śródka Dworzec
  • 92 – Rataje Dworzec–Giełda Ogrodnicza Franowo
  • 96 – Rataje Dworzec–Krzesiny–Rataje Dworzec (linia okrężna)
  • 97 – Rataje Dworzec–Osiedle Rusa/Szpital

Linie autobusowe zwykłe KOMBUS Kórnik[21]

  • 501 – Rataje Dworzec–Kórnik-Bnin Osiedle
  • 502 – Rataje Dworzec–Kórnik-Bnin Osiedle
  • 560 – Rataje Dworzec–Zaniemyśl-kościół
  • 561 – Rataje Dworzec–Zaniemyśl-kościół

Linie autobusowe zwykłe gminy Kleszczewo[22]

  • 431 – Rataje Dworzec–Gmina Kleszczewo
  • 432 – Rataje Dworzec–Gmina Kleszczewo

Linie autobusowe nocne[20]

  • 231 – Rondo Kaponiera–Rondo Rataje
  • 232 – Rondo Kaponiera–Osiedle Rusa
  • 237 – Koziegłowy–Starołęka
  • 238 – Rondo Kaponiera–Franowo
  • 244 – Rataje Dworzec–Pokrzywno-Krzesiny–Spławie–Szczepankowo–Rataje Dworzec (linia okrężna)
  • 245 – Mogileńska–Starołęka
  • 247 – Rataje Dworzec–Sypniewo

Transport rowerowy

Na etenie Rataj wytyczono lub wybudowano drogi rowerowe wzdłuż ulic: Inflanckiej, Zamenhoffa, Hetmańskiej, Józefa Piłsudzkiego, Żegrze i Bolesława Krzywoustego. W trakcie realizacji jest budowa traktu pieszo-rowerowego RoweLOVE Rataje łączącego Park Rataje z terenami rekreacyjnymi nad Jeziorem Maltańskim oraz szlaku rowerowego Wartostrada, przebiegającego wzdłuż prawego i lewego brzegu Warty. Na rondach Rataje i Starołęka uruchomiono punkty wypożyczalnia rowerów należące do systemu PRM. Przez Rataje przebiega, wzdłuż ulic Jana Pawła II i Zamenhofa, turystyczny szlak łącznikowy R-F łączący Poznański Węzeł Rowerowy z Pierścieniem Rowerowym dookoła Poznania. Szlak ten oznaczony jest na czerwono szlak rowerowy czerwony.

Bezpieczeństwo[edytuj]

"Deska" na Osiedlu Bohaterów II Wojny Światowej, na parterze znajduje się siedziba Referatu Straży Miejskiej

Na ulicy Polanki znajduje się Komisariat Policji – „Nowe Miasto”[23].

Na osiedlu Bohaterów II Wojny Światowej zlokalizowany jest Referat Straży Miejskiej Nowe Miasto[24].

Wspólnoty religijne[edytuj]

Na Ratajach założono dwie parafie Kościoła rzymskokatolickiego, które są zgrupowane w dekanacie Poznań-Rataje i są to:

Media[edytuj]

  • Ratajska Telewizja Kablowa (od 1997),
  • Bezpłatny miesięcznik lokalny: „Gazeta ratajska” (nakł. 5 000 egz.). Adresowany jest on do mieszkańców Rataj, Chartowa i Żegrza. Redaktorem naczelnym jest Jerzy Raube[25].
  • Darmowy miesięcznik lokalny: „Oferta Rataj”.
  • Kwartalnik rady osiedla Rataje "Głos Rataj".

Literatura i muzyka[edytuj]

Tematykę budowy osiedli ratajskich i dynamicznych przemian społecznych na tym terenie poruszyli:

Znane osoby związane z Ratajami[edytuj]

  • Jerzy Bogdanowski – (1944-2010) dziennikarz radiowy i telewizyjny, współtwórca Ratajskiej Telewizji Kablowej, mieszkał na osiedlu Oświecenia [26]
  • Krystyna Feldman – (1916-2007) aktorka, mieszkała na osiedlu Armii Krajowej
  • Mariusz Sabiniewicz – (1963-2007) aktor teatralny, telewizyjny i filmowy

Galeria zdjęć[edytuj]

Przypisy

  1. Osiedle Rataje (pol.). poznan.pl. [dostęp 2016-02-12].
  2. a b Informacje o Osiedlu (pol.). osiedla.poznan.pl. [dostęp 2016-02-12].
  3. Kronika Miasta Poznania, „Cyrk w zespole jednostek (na podstawie archiwalnych KMP)”, autor Danuta Książkiewicz-Bartkowiak: „Właśnie wtedy, na początku lat 50., pojawiły się pierwsze pomysły na budowę wielkiej, prawobrzeżnej dzielnicy Poznania na obszarze 'o chłonności 110 tys. mieszkańców'” Kronika Miasta Poznania nr 7/1958 str. 19: „ponad 110 tys. mieszkańców”
  4. Kronika Miasta Poznania nr 4/1960: Kronika Miasta Poznania nr 4/1960 str. 52: „Plan ogólny 'Nowego Miasta', przeznaczonego dla 120 000 mieszkańców, jest próbą odpowiedzi na pytanie, jak zorganizować współczesne warunki życia dla dużego skupiska ludzkiego.” („Nowa dzielnica miasta – Poznań-Rataje”, R. Pawulanka, Z. Piwowarczyk, J. Schmidt). Wielkopolska Biblioteka Cyfrowa. [dostęp 2016-02-12].
  5. Zygmunt Boras, Lech Trzeciakowski: W dawnym Poznaniu. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1971, s. 86.
  6. Uchwała Nr XLVI/312/II/96 Rady Miasta Poznania z dnia 17 września 1996 r. w sprawie powołania Osiedla Rataje nad Wartą w Poznaniu
  7. Uchwała Nr XXXI/217/II/96 Rady Miasta Poznania z dnia 16 stycznia 1996 r. w sprawie powołania Osiedla Rataje Południowe w Poznaniu
  8. Uchwała Nr LI/618/III/2001 Rady Miasta Poznania z dnia 9 stycznia 2001 r. w sprawie utworzenia Osiedla Zielone Rataje w Poznaniu (Dz. Urz. Woj. Wielkopolskiego z 2001 r., Nr 1, poz. 7)
  9. Uchwała Nr LXXV/1074/V/2010 Rady Miasta Poznania z dnia 9 lipca 2010 r. (Dz. Urz. Woj. Wielkopolskiego z 2010 r. Nr 180, poz. 3372). [dostęp 2016-02-12].
  10. Włodzimierz Łęcki, Franciszek Jaśkowiak: Przewodnik po Poznaniu. Warszawa: Wydawnictwo SiT, 1983, s. 179.
  11. Szkoła Podstawowa nr 3 im. Bolesława Krzywoustego (pol.). poznan.pl. [dostęp 2016-02-12].
  12. Zespół Szkół z Oddziałami Sportowymi nr 3 w Poznaniu (pol.). sp14poznan.pl. [dostęp 2016-02-12].
  13. XIV Liceum Ogólnokształcące im. Kazimierza Wielkiego (pol.). czternastelo.pl. [dostęp 2016-02-12].
  14. Szkoła podstawowa nr. 20 im. Stefana Batorego w Poznaniu (pol.). sp20.pl. [dostęp 2016-02-12].
  15. Szkoły Salezjańskie w Poznaniu (pol.). szkola-poznan.salezjanie.pl. [dostęp 2016-02-12].
  16. Gimnazjum nr. 23 (pol.). gm23.inea.pl. [dostęp 2016-02-12].
  17. Społeczna Czwórka (pol.). ssp4.pl. [dostęp 2016-02-12].
  18. SZKOŁA PODSTAWOWA NR 19 IM. STANISŁAWA STASZICA W POZNANIU (pol.). sp19poznan.pl. [dostęp 2016-02-12].
  19. Szkoła Podstawowa nr 18 w Poznaniu (pol.). sp18.poznan.pl. [dostęp 2016-02-12].
  20. a b c Rozkład jazdy (od: 2016-02-01) (pol.). mpk.poznan.pl. [dostęp 2016-02-12].
  21. Komunikacja >> Kombus (pol.). kombus.pl. [dostęp 2016-02-12].
  22. Rozkład jazdy komunikacji gminnej (pol.). kleszczewo.home.pl. [dostęp 2016-02-12].
  23. Komisariat Policji - Nowe Miasto (pol.). poznan.policja.gov.pl, 2008-07-22. [dostęp 2016-02-12].
  24. Referat Nowe Miasto (pol.). sm.poznan.pl. [dostęp 2016-02-12].
  25. Gazeta ratajska (pol.). gazetaradajska.pl. [dostęp 2016-02-12].
  26. Zmarł Jerzy Bogdanowski, współtwórca programu "Spacerkiem przez Poznań" (pol.). epoznan.pl. [dostęp 2016-02-12].

Bibliografia[edytuj]

  1. Włodzimierz Łęcki, Piotr Maluśkiewicz, Poznań od A do Z, wyd. KAW, Poznań, 1986, s.259, ISBN 83-03-01260-6

Linki zewnętrzne[edytuj]