Giby (wieś w województwie podlaskim)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Giby
Kościół św. Anny
Kościół św. Anny
Państwo  Polska
Województwo podlaskie
Powiat sejneński
Gmina Giby
Liczba ludności (2008) 632
Strefa numeracyjna (+48) 87
Kod pocztowy 16-506
Tablice rejestracyjne BSE
SIMC 0757499
Położenie na mapie gminy Giby
Mapa lokalizacyjna gminy Giby
Giby
Giby
Położenie na mapie powiatu sejneńskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu sejneńskiego
Giby
Giby
Położenie na mapie województwa podlaskiego
Mapa lokalizacyjna województwa podlaskiego
Giby
Giby
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Giby
Giby
Ziemia54°02′26″N 23°21′16″E/54,040556 23,354444

Giby (lit. Gibai) – wieś o charakterze letniskowym w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie sejneńskim, siedziba gminy Giby (dawniej gminy Pokrowsk). Leży pomiędzy jeziorami Gieret i Pomorze, przez tereny wsi przepływa rzeka Czarna Hańcza oraz rzeka Marycha. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieś została założona w 1594. Dawniej była siedzibą osoczników, strzegących Puszczy Przełomskiej. Mieścił się w niej ośrodek tkacki, w którym wyrabiano lniane obrusy, ręczniki, dywany wełniane oraz lniano-bawełniane.

Krzyż w Gibach, poświęcony pamięci zamordowanych podczas obławy augustowskiej w 1945

Wieś królewska ekonomii grodzieńskiej położona była w końcu XVIII wieku w powiecie grodzieńskim województwa trockiego[1].

W XIX w. wieś należała do gminy Pokrowsk, powiat sejneński. W 1827 było tu 41 domów i 353 mieszkańców. W 1880 r. - 99 domów i 698 mieszkańców[2].

W 1929 r. było 551 mieszkańców. Były cztery warsztaty bednarskie, kuźnia, sześć sklepów spożywczych, terpentyniarnia[3].

Podczas II wojny światowej i po niej, wieś i okolice były terenem licznych walk partyzanckich z wojskami radzieckimi, niemieckimi, NKWD i UB. W lipcu 1945 Armia Czerwona, UB i Ludowe Wojsko Polskie aresztowały podczas tzw. obławy augustowskiej (w okolicach Augustowa i Gib) ok. 2000 osób, spośród których zaginęło ok. 600 osób.

Obecnie to miejscowość turystyczna z licznymi ośrodkami wczasowymi oraz polem biwakowym. We wsi znajduje się pomnik ofiar NKWD, zamordowanych w lipcu 1945, projektu Andrzeja Strumiłły. Niedaleko wsi znajduje się ścisły rezerwat wodny „Tobolinka” oraz grodzisko Posejnele, oddalone o ok. 2 km. W Gibach mieści się kościół św. Anny z 1912, ozdobiony porożami zwierząt puszczańskich. Świątynia jest dawną molenną, przeniesioną w 1982 z Pogorzelca.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Do rejestru zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa wpisane są następujące obiekty[4]:

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Вялікі гістарычны атлас Беларусі Т.2, Mińsk 2013, s. 86.
  2. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom II - wynik wyszukiwania - DIR, dir.icm.edu.pl [dostęp 2017-04-07].
  3. The 1929 Polish Business Directory Project, data.jewishgen.org [dostęp 2017-04-07].
  4. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo podlaskie. 31 grudnia 2017; 7 miesięcy temu. [dostęp 2018-04-04].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]