Gorajec

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy wsi w woj. podkarpackim. Zobacz też: Gorajec – wzniesienie na Pojezierzu Lubuskim.
Gorajec
Cerkiew Narodzenia Marii w Gorajcu
Cerkiew Narodzenia Marii w Gorajcu
Państwo  Polska
Województwo podkarpackie
Powiat lubaczowski
Gmina Cieszanów
Liczba ludności (2011) 171[1][2]
Strefa numeracyjna 16
Kod pocztowy 37-611
Tablice rejestracyjne RLU
SIMC 0600119
Położenie na mapie gminy Cieszanów
Mapa lokalizacyjna gminy Cieszanów
Gorajec
Gorajec
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Gorajec
Gorajec
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Gorajec
Gorajec
Położenie na mapie powiatu lubaczowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu lubaczowskiego
Gorajec
Gorajec
Ziemia50°16′08″N 23°11′45″E/50,268889 23,195833
Gorajec, dzwonnica

Gorajec (w latach 1977-1981 Dąbrowa) – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie lubaczowskim, w gminie Cieszanów[3][4]. Leży nad potokiem Gnojnik na Płaskowyżu Tarnogrodzkim.

Wieś starostwa niegrodowego lubaczowskiego na początku XVIII wieku[5]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa przemyskiego.

Pierwsze ślady osadnictwa na terenie Gorajca pochodzą z czasów neolitu.

Gorajec założony został w 1564 r. na prawie wołoskim na gruntach sąsiedniej wsi Żuków przez hetmana wielkiego koronnego i starostę lubaczowskiego Jana Tarnowskiego. Nosił początkowo nazwę Horajec i do końca XVIII wieku wchodził w skład dóbr starostwa lubaczowskiego. Później sprzedany został na licytacji baronowi Józefowi Brunickiemu. Na początku XX wieku wieś przeszła w ręce rodziny Wattmanów. Gorajec należał do parafii w Żukowie, przejściowo – od 1618 r. do końca XVII wieku – był samodzielną parafią. W 1921 roku we wsi mieszkały 994 osoby, w większości wyznania greckokatolickiego. We wsi istniał Dom Narodowy, w którym mieściły się sale szkolne, czytelnia Proswity oraz sklep spółdzielczy. W latach 1944-1947 mieszkańców wsi narodowości ukraińskiej wysiedlono, a wieś spalono. W 1945 oddziały Wojsk Wewnętrznych podczas akcji pacyfikacyjnej zamordowało około 170 osób. W latach 50. w Gorajcu powstało Państwowe Gospodarstwo Rolne. W latach 60. zbudowano szkołę. W latach 1977–1981 wieś nosiła nazwę Dąbrowa. W roku 2005 we wsi zameldowanych było 107 osób.

We wsi znajduje się drewniana cerkiew greckokatolicka pw. Narodzenia NMP, jedna z najstarszych w Polsce, wzniesiona w 1586 jako cerkiew filialna parafii w Żukowie. Obecnie stanowi ona obiekt parafii w Cieszanowie. Zaliczana jest do obiektów położonych przy szlaku architektury drewnianej. Do zabytków wsi należy także XIX-wieczna kaplica oraz cmentarz greckokatolicki.

Od 2008 roku odbywają się tu nieformalne spotkania pasjonatów kultury ludowej – Folkowiska. W dniach 15-17 lipca 2011 roku odbył się pierwszy oficjalny Festiwal Kultury Pogranicza Folkowisko 2011. Najważniejszymi wydarzeniami były: Wieczór Opowiadaczy pod patronatem Andrzeja Stasiuka, Noc Folkowa z koncertem Zoi oraz zespołu Żmije oraz recital Eweliny Koniec.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Portal polskawliczbach.pl
  2. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2018-03-04].
  3. GUS. Wyszukiwarka TERYT
  4. Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  5. Wiesław Bondyra, Własność ziemska w województwie bełskim w czasach saskich, Lublin 2015, s. 34.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]