Grądy-Woniecko

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Grądy-Woniecko
Państwo  Polska
Województwo podlaskie
Powiat zambrowski
Gmina Rutki
Liczba ludności (2006) 1200
Strefa numeracyjna 86
Kod pocztowy 18-312[1]
Tablice rejestracyjne BZA
SIMC 0405197[2]
Położenie na mapie gminy Rutki
Mapa lokalizacyjna gminy Rutki
Grądy-Woniecko
Grądy-Woniecko
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Grądy-Woniecko
Grądy-Woniecko
Ziemia 53°08′50″N 22°24′21″E/53,147222 22,405833

Grądy-Wonieckoosada w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie zambrowskim, w gminie Rutki[2].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa łomżyńskiego.

W miejscowości znajduje się kościół, który jest siedzibą parafii Miłosierdzia Bożego erygowanej 24.10.1999 r. W strukturze kościoła rzymskokatolickiego parafia należy do metropolii białostockiej, diecezji łomżyńskiej, dekanatu Zambrów.

Nazwa miejscowości pochodzi ze zlepku nazw miejscowości Grądy i kolonii Woniecko, położonej nad rzeką Narew.

W latach 20-lecia międzywojennego główna część wsi znajdowała się w miejscu obecnie istniejącej remizy strażackiej i rozciągała się od budynku kotłowni po ogródki działkowe. Głównym zajęciem ludności w tym czasie była uprawa ziemi, pasterstwo bydła oraz eksploatacja pokładów torfu na opał.

W roku 1958 podjęto decyzję o zlokalizowaniu w Grądach Państwowego Przedsiębiorstwa Gospodarki Rolnej (PPGR) „Wizna” wcielając w jego obszar ponad półtora tysiąca hektarów okolicznych łąk i pastwisk jak również nieużytki bagienne. W większości były to ziemie należące niegdyś do rolników z okolicznych miejscowości, odebrane im na mocy reformy rolnej. Ze względu na podmokłe torfowiska i bagna duży odsetek tych ziem nie był użytkowany rolniczo wcale lub tylko sporadycznie.

Na początku lat 60. melioracja i regulacja stosunków wodnych w tym rejonie umożliwiła szersze wykorzystanie rolnicze tych ziem. Pierwotna lokalizacja PGR przewidziana była bezpośrednio w okolicach Wizny, jednak ze względu na sprzeciw okolicznych rolników i ich przywiązanie do ziemi, odstąpiono od tego planu na rzecz Grądów.

Po upadku PRL-u na początku lat 90 miejscowość podzieliła losy innych PGR-ów miejscowość znajdowała się w stanie postępującego rozpadu. W 1996 roku został powołany w Grądach zakład karny o złagodzonym rygorze, którego oficjalne otwarcie miało miejsce w 1999 roku[3]. Przewidywano rozbudowę istniejącego zakładu penitencjarnego (zaadaptowanego z byłego hotelu robotniczego) o jeszcze jeden oddział, która była planowana na rok 2008. Ostatecznie plany nie zostały zrealizowane.

W pobliżu miejscowości znajdują się tereny archeologiczne. Na wydmach nad rzeką Narew zlokalizowany jest bezcenny obszar (według klasyfikacji stosowanej do lat 70. XX w. był klasy zerowej), na którym odkryto narzędzia z epoki mezolitu stanowiące dowód istnienia tu osady z czasów kultury łużyckiej.

Okres Powstania styczniowego[edytuj]

W lipcu 1863 r. po bitwie pod Sieburczynem, kosynierzy z oddziału „Wawra” przybyli do Grąd-Woniecka na kilkudniowy odpoczynek. W tym czasie reperowano broń (głównie w kuźni we wsi Ruś)[4]. W okolicy Grąd, miejscu zwanym „Kościółkiem” pochowano w zbiorowej, anonimowej mogile poległych pod Sieburczynem powstańców. Miejsce zostało upamiętnione przez proboszcza miejscowej parafii krzyżem.

Okres II wojny światowej[edytuj]

Wiosną 1944 r. w bezpośredniej okolicy „Kościółka” została utworzona jedna z trzech baz (dwie pozostałe powstały w Olszynie Pniewskiej oraz na Uroczysku Kobielne), z której miały operować oddziały partyzanckie. Działania te były elementem akcji „Burza”, w okręgu Białystok, w Inspektoracie Łomżyńskim AK realizowanym przez 33 Pułk Piechoty AK dowodzony przez kpt. rez. Stanisława Cieślewskiego „Lipca”. Głównym zadaniem było zabezpieczenie mostów na rzece Narew w okolicach Wizny i Bronowa[5].

Przypisy