Grębień

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Grębień
Kościół pw. Św. Trójcy
Kościół pw. Św. Trójcy
Państwo  Polska
Województwo łódzkie
Powiat wieluński
Gmina Pątnów
Strefa numeracyjna (+48) 43
Kod pocztowy 98-335
poczta: Pątnów
Tablice rejestracyjne EWI
SIMC 0709394
Położenie na mapie gminy Pątnów
Mapa lokalizacyjna gminy Pątnów
Grębień
Grębień
Położenie na mapie powiatu wieluńskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu wieluńskiego
Grębień
Grębień
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa lokalizacyjna województwa łódzkiego
Grębień
Grębień
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Grębień
Grębień
Ziemia51°08′13″N 18°35′33″E/51,136944 18,592500

Grębieńwieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie wieluńskim, w gminie Pątnów.

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

Wieś kapituły katedralnej gnieźnieńskiej w powiecie wieluńskim województwa sieradzkiego w końcu XVI wieku[1]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Ulicówka, położona pomiędzy wybiegającymi promieniście z Wielunia szosami do Kluczborka i Częstochowy na początku zwana Gramben. Była własnością kapituły gnieźnieńskiej. Na terenie wsi cmentarzysko ciałopalne kultury łużyckiej z IX-VII w p.n.e. Pierwsza wzmianka o wsi w 1299 r. dotyczy darowizny przez Stoigniewa jednej części wsi kapitule gnieźnieńskiej, zrealizowanej dopiero po wyroku sądu ziemskiego w 1362 r. Druga część wsi weszła we władane arcybiskupa gnieźnieńskiego w drodze zamiany. Lokacja wsi na prawie niemieckim nastąpiła w 1323 r., a pierwszy sołtys nosił imię Swantor.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Polichromia z 1530 roku w kościele Świętej Trójcy ukazująca wędrownego grajka grającego na polskich skrzypcach.

Około 2 km od szosy do Kluczborka stoi ukryty wśród drzew kościół Świętej Trójcy z ok. 1500 r., rozbudowany (zakrystia, kruchta) w latach 1900-1914, zaliczany do późnośredniowiecznych kościółków grupy wieluńskiej. Jest drewniany, przykryty wysokim dachem gontowym, z wieżą nieco tylko wystającą poza kalenicę dachu. Największą ozdobą kościoła jest gotycko-renesansowa polichromia fundacji prymasa Jana Łaskiego z lat 1520-1531. Na szczególną uwagę zasługują nowatorskie jak na owe czasy świeckie motywy malowidła na sklepieniu kościoła, m.in. orzeł jagielloński i postacie grajków: dworskiego oraz plebejskiego w strojach z epoki, poza tym zaśnięcie NMP, św. Annę Samotrzeć i św. Jadwigę Śląską. W prezbiterium strop zdobi Trójca Św., a całość wzbogaca dekoracja roślinno-kwiatowa o charakterze ludowym. W ołtarzu głównym gotycki tryptyk drewniany z XVI w. z rzeźbami MB z Dzieciątkiem, św. Barbary i św. Mikołaja oraz gotycka rzeźba Boga Ojca na tronie. Według tradycji ołtarz ten miał być ołtarzem polowym hetmana Jana Zamoyskiego w czasie bitwy pod Byczyną. Tutaj także miał być pochowany regimentarz olkuskich górników - Hołubek, który poległ w tej bitwie. Obramienia drzwi w kształcie tzw. oślego grzbietu. W 1719 r. kapituła gnieźnieńska nadała ziemię proboszczowi Kadłuba, zobowiązując go do remontu kościoła. W latach 1810-1816 wzniesiono nową dzwonnicę, stojącą do dziś. W XIX w. kościół zmieniał parafię: w 1827 na pątnowską, a w 1863 na parafię w Krzyworzece, obecnie (od 1904 r.) należy do parafii Dzietrzniki. Kościół można zwiedzać w niedzielę po mszy św., a poza tym za zezwoleniem księdza w Dzietrznikach.

Według rejestru zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa[2] na listę zabytków wpisane są obiekty:

  • kościół filialny pw. Świętej Trójcy, drewniany, pocz. XVI w., nr rej.: 938 z 30.12.1967
  • dom, drewniany, XVIII w., nr rej.: 591-XIV-71 z 19.11.1953

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Województwo sieradzkie i województwo łęczyckie w drugiej połowie XVI wieku. Cz. 2, Komentarz, indeksy, Warszawa 1998, s. 68.
  2. NID: Rejestr zabytków nieruchomych, województwo łódzkie. [dostęp 27 listopada 2008].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]