Großenhain

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Großenhain
Ilustracja
Panorama miasta z górującymi wieżami ratuszową i kościoła Mariackiego
Herb
Herb
Państwo  Niemcy
Kraj związkowy Saksonia
Powiat Powiat Miśnia
Powierzchnia 96,79 km²
Wysokość 122 m n.p.m.
Populacja (31.08.2019)
• liczba ludności

18 264[1]
Nr kierunkowy 03522
Kod pocztowy 01558, 01561
Tablice rejestracyjne MEI, GRH
Położenie na mapie Saksonii
Mapa lokalizacyjna Saksonii
Großenhain
Großenhain
Położenie na mapie Niemiec
Mapa lokalizacyjna Niemiec
Großenhain
Großenhain
Ziemia51°17′N 13°33′E/51,283333 13,550000
Strona internetowa
Portal Portal Niemcy

Großenhain (hist. Hayn; pol. hist. Osiek Wielki[2]; górnołuż. Wulki Hojn) – miasto w południowo-wschodniej części Niemiec, w kraju związkowym Saksonia, w okręgu administracyjnym Drezno, w powiecie Miśnia. Leży w dolinie rzeki Große Röder, ok. 30 km na północny zachód od Drezna, 17 km od miasta Riesa przy dawnym szlaku Via Regia, drogi św. Jakuba z Görlitz do Santiago de Compostela.

W skład miasta wchodzą następujące dzielnice: Großraschütz, Kleinraschütz, Mülbitz, Naundorf i Zschieschen.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Miasto Großenhain powstało na obszarze pierwotnej osady serbołużyckiej, istniejącej już ok. 900 roku[3]. W dokumentach wspomniane po raz pierwszy w roku 1205 pod słowiańską nazwą Ozcek. Przez kilka następnych dziesięcioleci znajdowało się pod opieką Korony Czeskiej, w tym też czasie zostało ufortyfikowane. Po okresie panowania czeskiego znalazło się we władaniu margrabiów miśnieńskich. W 1292 miasto bezskutecznie oblegali Brandenburczycy[3]. Zdobyli je w roku 1312[4], w 1316 ponownie w składzie Marchii Miśnieńskiej. W okresie średniowiecza było jednym z najlepiej strzeżonych miast Saksonii.

Panorama miasta na ryc. z XVII w.

W 1540 miał miejsce wielki pożar, w latach 1575, 1585, 1611, 1626, 1680 populację dziesiątkowały epidemie[3]. Podczas wojny trzydziestoletniej dwukrotnie oblegane przez Szwedów – w 1637 i 1642[3]. W latach 16971706 i 17091763 miasto wraz z Elektoratem Saksonii było połączone unią z Polską. Z tego okresu pochodzi pocztowy słup dystansowy z herbami Polski i Saksonii. W czasie III wojny północnej w 1704 miasto zostało zniszczone[4], a w 1706 stacjonowało w nim wojsko szwedzkie[5]. W 1712 do miasta dotarły pierwsze ziemniaki[3]. W roku 1744 miasto strawił pożar. Podczas wojny siedmioletniej 9 września 1758 wkroczyli Prusacy[6]. 16 maja 1813 w pobliżu miasta miała miejsce bitwa między wojskami rosyjskimi i francuskimi.

Od 1871 w granicach Niemiec. Po zwycięstwie wyborczym i objęciu władzy przez narodowych socjalistów w 1933 zawieszono w obowiązkach burmistrza miasta, na rynku odbyło się palenie książek[3]. W końcowych fazach II wojny światowej, w kwietniu 1945, miasto zdobyli Sowieci[3]. Po wojnie, w latach 19491990, miasto leżało w granicach Niemieckiej Republiki Demokratycznej. W 1981 miał miejsce pożar zamku[4].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • Kościół Mariacki
  • Słup dystansowy poczty polsko-saskiej z 1723 roku, ozdobiony herbami Polski i Saksonii, monogramem króla Polski Augusta II Mocnego i polską koroną królewską
  • Ratusz
  • Zamek, ob. centrum kultury
  • Fontanna Diany na Rynku
  • Wieża ciśnień
  • Kamień ćwierćmilowy z 1722 w Skassa, ozdobiony monogramem króla Augusta II Mocnego
  • Zamek w Zabeltitz
  • Pałac w Zabeltitz

Transport[edytuj | edytuj kod]

W Großenhain znajdują się dwie stacje kolejowe: Großenhain Berliner Bahnhof na linii z Drezna do Berlina otwarta w 2002, oraz Großenhain Cottbuser Bahnhof obsługująca podróżnych na linii z Drezna do Elsterwerda, Chociebuż i Hoyerswerda.

Przez Großenhain przebiegają drogi krajowe B98 oraz B101. Przed I wojną światową w mieście znajdowało się lotnisko wojskowe.

Współpraca[edytuj | edytuj kod]

Miejscowości partnerskie:

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Bevölkerung des Freistaates Sachsen jeweils am Monatsende ausgewählter Berichtsmonate nach Gemeinden
  2. Mapa Polski 1:500 000 Wojskowy Instytut Geograficzny Sztabu Generalnego W.P., Warszawa 1947 [1]
  3. a b c d e f g Großenhain gestern und heute - Stadt Grossenhain, www.grossenhain.de [dostęp 2019-12-13] (niem.).
  4. a b c Schloss-Chronik, www.kulturzentrum-grossenhain.de [dostęp 2019-12-13] (niem.).
  5. Johann Gottlob Paulitz, Chronik der Stadt Senftenberg und der zum ehemaligen Amte Senftenberg gehörigen Ortschaften, Drezno, 1892-1923, s. 232-233, 239
  6. Ibid., s. 254