Henryk I (Brandenburgia)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Henryk I
margrabia brandenburski, margrabia Landsbergu
margrabia Brandenburgii–Stendal
Okres

od 1294
do 1318

Poprzednik

Otto IV ze Strzałą, Konrad

Następca

Waldemar Wielki, Henryk II Dziecię

Dane biograficzne
Dynastia

askańska

Data urodzenia

ok. 1260-1266

Data śmierci

1318

Ojciec

Jan I Askańczyk

Matka

Jutta

Żona

Agnieszka Wittelsbach

Dzieci

Henryk II Dziecię
Zofia
Judyta

Henryk I bez Ziemi, niem. Heinrich I. ohne Land (ur. ok. 12601266, zm. 1318) – margrabia Landsbergu od 1291, margrabia brandenburski na Stendal od 1294 (wraz z braćmi i bratankami) z dynastii askańskiej.

Był najmłodszym synem margrabiego ze Stendal Jana I i jego drugiej żony, Jutty, córki księcia saskiego Albrechta I. Po śmierci ojca w 1266 rządy w Brandenburgii–Stednal objęli starsi bracia (z pierwszego małżeństwa ojca) Jan II, Otto IV ze Strzałą i Konrad, którzy dzielili tytuł margrabiowski z kuzynami z innej linii dynastii askańskiej, panującymi w Salzwedel. Henryk nie został uwzględniony w podziale ziem po ojcu, przez co otrzymał później przydomek "bez Ziemi". Po zakupie w 1291 od Albrechta II Wyrodnego przez jego braci margrabstwa Landsbergu, otrzymał go od nich jako rekompensatę. W 1293 utracił czasowo to terytorium, podczas wojny braci z synami Albrechta Wyrodnego. Od 1294 otrzymał udział w Brandenburgii i nosił formalnie tytuł współrządcy (faktyczne rządy sprawował jednak nadal starszy brat Otto). Po śmierci tego ostatniego w 1308 został seniorem (jako ostatni z synów Jana I) starszej linii dynastii askańskiej w Brandenburgii, w związku z czym w 1314 próbował wykorzystać przysługujące mu formalnie uprawnienia elektora Rzeszy, jednak wobec opozycji bratanka, Waldemara bezskutecznie (ten ostatni z kolei zrezygnował wówczas z praw do Landsbergu).

W 1298 lub 1299 poślubił Agnieszkę, córkę księcia Górnej Bawarii Ludwika II. Mieli dwie lub trzy córki i jednego syna, Henryka II zwanego Dziecię, który w 1319 został księciem zjednoczonej Brandenburgii, ale już w 1320 zmarł bezpotomnie kończąc panowanie dynastii askańskiej w tym kraju.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Johannes Schultze: Heinrich I. ohne Land, Markgraf von Brandenburg und Landsberg. W: Neue Deutsche Biographie. T. 8. Berlin: Duncker & Humblot, 1969, s. 348–349. [dostęp 2009-12-29]. (niem.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]