Hortensjowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Hortensjowate
Ilustracja
Hortensja bukietowa
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd dereniowce
Rodzina hortensjowate
Nazwa systematyczna
Hydrangeaceae Dumort.
Anal. Fam. Pl.: 36, 28. 1829, nom. cons.

Hortensjowate (Hydrangeaceae Dumort.) – rodzina roślin należąca do rzędu dereniowców. Obejmuje 9 rodzajów z 270 gatunkami[1]. Należą tu głównie rośliny krzewiaste występujące we wschodniej i południowo-wschodniej Azji oraz wyspach Oceanii, w Ameryce Północnej, Środkowej i wzdłuż Andów w Ameryce Południowej. W Europie tylko jeden przedstawiciel – jaśminowiec wonny[1]. Liczne gatunki uprawiane są jako ozdobne, zwłaszcza dotyczy to rodzajów hortensja, jaśminowiec i żylistek, rzadziej kirengeszoma. Suszone korzenie hortensji oraz żylistek wykorzystywane są także do celów leczniczych[2].

Jaśminowiec wonny
Żylistek wysmukły

Morfologia[edytuj]

Pokrój
Większość przedstawicieli rodziny to krzewy. Kirengeszoma i niektóre gatunki hortensji to okazałe byliny kłączowe, niektóre gatunki hortensji to także drewniejące pnącza wspinające się za pomocą czepnych korzeni przybyszowych[2].
Liście
Naprzeciwległe (tylko w rodzaju hortensja występują też skrętoległe)[2], zwykle z listewką łączącą oba liście w węźle, biegnącą dookoła łodygi[1]. Blaszka pojedyncza, tylko u kirengeszomy bywa pierzasto wcinana. Brzeg liścia karbowany lub piłkowany, rzadko całobrzegi. Blaszka od 1 cm długości u gatunków kseromorficznych do 25 cm długości u gatunków leśnych[2].
Kwiaty
Zebrane w szczytowe kwiatostany wierzchotkowate[1][2], zwykle groniasto złożone, rzadziej główkowate[2]. Kwiaty 4- lub 5-krotne, rzadko , 8-, 10- lub 12-krotne[1][2], czasem wyraźnie dimorficzne[2] – poza kwiatami płodnymi występują kwiaty płonne o powiększonych działkach kielicha, pełniących funkcję powabni. Kwiaty są obupłciowe z wyjątkiem Hydrangea arguta (= Broussaisia arguta). Liczba pręcików jest zwykle dwukrotnie większa niż płatków[2]. Nitki pręcików są spłaszczone i tworzą rurkę wokół słupka. Zalążnia całkowicie lub wpół dolna, tworzona zwykle przez 3–5 (rzadko do 7 lub nawet 12) owocolistków[2].
Owoce
Torebki, rzadziej jagody[2].

Systematyka[edytuj]

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016)[1]
dereniowce

Hydrostachyaceae





Grubbiaceae



Curtisiaceae




Nyssaceaebłotniowate



Cornaceaedereniowate




Loasaceaeożwiowate



Hydrangeaceaehortensjowate





Podział rodziny według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016)[1][3]
Pozycja w systemie Reveala (1993–1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa dereniowe (Cornidae Frohne & U. Jensen ex Reveal), nadrząd Cornanae Thorne ex Reveal, rząd hortensjowce (Hydrangeales Nakai), rodzina hortensjowate (Hydrangeaceae Dumort.)[4].

Przypisy

  1. a b c d e f g h Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2016-12-17].
  2. a b c d e f g h i j k Heywood V. H., Brummitt R. K., Culham A., Seberg O.: Flowering plant families of the world. Ontario: Firely Books, 2007, s. 169-170. ISBN 1-55407-206-9.
  3. List of Genera in HYDRANGEACEAE. W: Vascular plant families and genera [on-line]. Kew Gardens. [dostęp 2016-12-17].
  4. Crescent Bloom: Hydrangeaceae (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2010-02-28].