Językoznawstwo synchroniczne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Językoznawstwo
Lingwistyka ogólna
Gramatyka
Fonetyka
Fonologia
Morfologia
Słownictwo (leksyka)
Semiotyka
Składnia (syntaktyka)
Semantyka
Semantyka leksykalna
Semantyka statystyczna
Semantyka strukturalna
Semantyka prototypu
Pragmatyka
Lingwistyka stosowana
Psycholingwistyka
Socjolingwistyka
Etnolingwistyka
Antropolingwistyka
Neurolingwistyka
Lingwistyka generatywna
Lingwistyka kognitywna
Lingwistyka komputerowa
Lingwistyka matematyczna
Lingwistyka synchroniczna
Lingwistyka diachroniczna
Lingwistyka historyczno-porównawcza
Metoda porównawcza
Etymologia
Stylistyka
Lingwistyka korpusowa
Kultura języka (normatywistyka)
Historia językoznawstwa
Deskryptywizm (opisowość)
Normatywizm (preskryptywizm)

Językoznawstwo synchroniczne (od gr. syn 'razem', chronos 'czas') – działy językoznawstwa, których przedmiotem jest badanie systemu językowego w danej chwili, bez względu na historię języka jako całości, jak i na historię poszczególnych jego elementów. Językoznawstwo synchroniczne bada więc wszystkie elementy danego języka (danych języków) współwystępujące w określonym czasie, a także relacje między tymi elementami, abstrahuje natomiast zupełnie od historycznej genezy poszczególnych zjawisk.

Czasem mówi się o językoznawstwie synchronicznym jako o badaniu „przekrojów” języka poszczególnych epok (należy sobie wyobrazić język przestrzennie – jako wijącego się przez epoki, nieustannie ewoluującego węża). Każdy taki przekrój to osobny, w pełni autonomiczny system, funkcjonalnie niezależny od pozostałych przekrojów (choć powiązany z nimi genetycznie).

Ścisłe oddzielenie językoznawstwa synchronicznego od diachronicznego postulował Ferdynand de Saussure – miał to być podstawowy warunek umożliwiający badanie struktury gramatycznej języka. Od ostatniej ćwierci XX wieku imperatywu tego nie traktuje się już w językoznawstwie tak poważnie. Coraz częściej w pracach synchronicznych wskazuje się na wagę procesów historycznych. Metaforycznie często mówi się o „pamięci” języka – o obecności w elementach i strukturach danej epoki jak gdyby „uśpionej”, skumulowanej wiedzy o fazach rozwojowych poprzednich epok.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]