Jamajska odmiana języka angielskiego

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Jamajska odmiana języka angielskiego - dialekt języka angielskiego używany na Jamajce, charakteryzujący się pewnymi swoistymi cechami. Nie należy go mylić z patois (językiem kreolskim na bazie angielskiego) będącym również w powszechnym użyciu na tej wyspie. Te dwa etnolekty nie są jednak od siebie wyraźnie oddzielone. Standardowy język angielski tworzy z kreolskim tzw. kontinuum kreolskie. Odmiany te przechodzą jedna w drugą w sposób płynny poprzez liczne warianty pośrednie.

Cechy charakterystyczne dialektu jamajskiego[edytuj | edytuj kod]

  • Wpływy zarówno angielszczyzny brytyjskiej, jak i amerykańskiej[1]

Wymowa[edytuj | edytuj kod]

  • Charakterystyczną cechę jest bardziej zamknięta i zaokrąglona wymowa dyftongów np. w wyrazie "cow".
  • Semi-rotyzacja tzn. niewymawianie spółgłoski "-r" w nieakcentowanych sylabach wygłosowych np. w słowie "water" oraz przed spółgłoską, np. w "market", ale wymawianie jej w sylabach akcentowanych np. "car" lub "dare" na końcu słowa.
  • Identyczna wymowa dyftongów np. w "fair" i "fear", lub w "bear" "beer"). Dotyczy to zarówno standardowej odmiany, jak i patois, tym że wymowa w standardzie jest bliższa "air", natomiast w kreolskim brzmi jak w "ear").
  • Krótkie "a" (np. w wyrazach "man", "hat" itd.) jest bardzo otwarte, podobne do wymowy irlandzkiej.

Morfologia i składnia[edytuj | edytuj kod]

Pod względem gramatycznym odmiana jamajska jest zbliżona do standardowej angielszczyzny brytyjskiej, jednak w ostatnim czasie pod wpływem pop-kultury i mediów amerykańskich coraz popularniejsze stają się konstrukcje "I don't have" czy "you don't need" zamiast starszych brytyjskich "I haven't got" lub "you needn't".

Słownictwo[edytuj | edytuj kod]

Mieszane, brytyjsko-amerykańskie słownictwo najbardziej jest widoczne w wyrazach związanych z samochodem. Na Jamajce na bagażnik mówi się z amerykańska "trunk" , ale z kolei preferowany jest brytyjski "sleeping policeman" zamiast amerykańskiego "speed bump”, czy "bonnet" zamiast "hood" (maska). Ogólną tendencją jest przechodzenie młodszego pokolenia na słownictwo bardziej amerykańskie.

Inną charakterystyczną cechą jamajskiego angielskiego, używanego w sytuacjach bardziej formalnych, jest zapożyczanie słów z miejscowego języka kreolskiego, zwanego patois, który jest językiem używanym jako ojczysty przez większość mieszkańców wyspy w sytuacjach życia codziennego.

Przypisy

  1. Andrea Sand (1999), Linguistic Variation in Jamaica. A Corpus-Based Study of Radio and Newspaper Usage, Tübingen: Narr,.