Jaskinia Wierzchowska Górna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jaskinia Wierzchowska Górna
Plan jaskini
Plan Jaskinia Wierzchowska Górna
Plan jaskini
Państwo  Polska
Województwo  małopolskie
Położenie Gmina Wielka Wieś
okolice wsi Wierzchowie
Długość 975 m
Deniwelacja 25 m
Wysokość otworów 390, 388 i 399 m n.p.m.
Ekspozycja otworów ku NE
Położenie na mapie gminy Wielka Wieś
Mapa lokalizacyjna gminy Wielka Wieś
Jaskinia Wierzchowska Górna
Jaskinia Wierzchowska Górna
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Jaskinia Wierzchowska Górna
Jaskinia Wierzchowska Górna
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Jaskinia Wierzchowska Górna
Jaskinia Wierzchowska Górna
Położenie na mapie powiatu krakowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu krakowskiego
Jaskinia Wierzchowska Górna
Jaskinia Wierzchowska Górna
Ziemia50°10′29″N 19°48′23″E/50,174722 19,806389

Jaskinia Wierzchowska Górnajaskinia na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej, na zboczu górnej części Doliny Kluczwody w miejscowości Wierzchowie, w odległości ok. 1 km od drogi krajowej nr 94. Jest drugą pod względem długości jaskinią na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej. W pobliżu znajduje się Jaskinia Wierzchowska Dolna, znana jako Jaskinia Mamutowa, i Jaskinia Dzika.

Informacje ogólne[edytuj | edytuj kod]

Jaskinia Wierzchowska powstała w wapieniach górnojurajskich, stanowi przykład podziemnej formy krasowej. Ma złożony system korytarzy i komór. Posiada trzy otwory wejściowe skierowane na północny zachód.

Korytarze mają łącznie 975 m. Temperatura powietrza ok. 7,8 °C. Hala Wielka Dolna, znajdująca się w tej jaskini, należy do największych na Jurze.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze wzmianki o jaskini pochodzą z 1853 roku. W II połowie XIX wieku obszar badany był przez Jana Zawiszę w latach 1871–1873 i Gotfryda Ossowskiego w latach 1884–1886. Badania potwierdziły istnienie intensywnego osadnictwa w tym regionie już w epoce neolitu (ok. 7 tys. lat). Archeolodzy znaleźli fragmenty naczyń i narzędzi oraz ślady po ogniskach. Ciekawie prezentują się osady jaskiniowe z punktu widzenia paleontologii. W namulisku natrafiono m.in. na kości niedźwiedzi jaskiniowych, hien oraz innych zwierząt występujących na tym obszarze w epoce lodowcowej.

W XIX wieku intensywnie rozwijał się ruch turystyczny. Do Ojcowa zjeżdżali kuracjusze, a część z nich chętnie odwiedzała znaną już wówczas Grotę Wierzchowską, która jako jedna z pierwszych jaskiń w Europie została przystosowana do obsługi ruchu turystycznego. Otwory zabezpieczono drewnianą palisadą, wewnątrz zainstalowano oświetlenie z chińskich lampionów oraz przygotowano przewodników.

Współczesność[edytuj | edytuj kod]

Dzisiaj Wierzchowska jest najdłuższą przystosowaną do zwiedzania jaskinią w Polsce. Prowadzi przez nią wytyczona, bezpieczna i profesjonalnie oświetlona trasa wiodąca poprzez kręty Przesmyk Długi, Salę z Kotłami i Hotelik do największej komory jaskiniowej, Sali Balowej i dalej do Sali Człowieka Pierwotnego. Można spotkać nietoperze (głównie podkowce małe) oraz pająki: sieciarze jaskiniowe.

Jaskinię można zwiedzać wyłącznie z wykwalifikowanym przewodnikiem. Długość trasy turystycznej wynosi 700 m, czas zwiedzania to ok. 50 min. Możliwe jest zwiedzanie stanowisk archeologicznych (osadnictwo neolityczne).

Czynna od 9 kwietnia do 30 listopada, również w każdy weekend I kwartału (z wyjątkiem pierwszego weekendu stycznia), oraz w terminach ferii zimowych w woj. małopolskim i śląskim od 1000 do 1500. Zwiedzanie o pełnej godzinie.

Jaskinia Wierzchowska otrzymała status pomnika przyrody[1] na terenie Jurajskiego Parku Krajobrazowego „Dolinki Podkrakowskie” i stanowi jeden z najciekawszych obiektów znajdujących się na jego terenie.

Jaskinia Wierzchowska Górna jest położona na terenie obszaru Natura 2000 – PLH120005 „Dolinki Jurajskie”[2].


Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Decyzja RL-op-8311/59/66 Prezydium Wojewódzkiej rady Narodowej w Krakowie z dnia 14.09.1966 r.
  2. Obszar Natura 2000 „Dolinki Jurajskie” PLH120005 – walory przyrodnicze i przedmioty ochrony. W: Misja Natura [on-line]. [dostęp 2017-08-25].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Christian Parma, Najpiękniejsze jaskinie, Warszawa: Voyager, 1992, ISBN 83-85496-01-7.
  • Andrzej Górny, Mariusz Szelerewicz, Jaskinia Wierzchowska Górna – Przewodnik Turystyczny, Warszawa – Kraków: Kraj, 1984, ISBN 83-7005-060-3.
  • Mariusz Szelerewicz, Andrzej Górny, Jaskinie Jury Krakowsko – Wieluńskiej, Warszawa – Kraków: Kraj, 1986, ISBN 83-7005-097-2.
  • Wiesława Kołodziej, Jaskinia Wierzchowska, Kraków: Karpaty, 1997, ISBN 83-85204-45-8.
  • Jerzy Roszkiewicz, Przewodnik Podziemne Trasy Turystyczne, Jolanta Sieradzka-Kasprzak (red.), Warszawa: Daunpol, 2009, ISBN 978-83-7475-374-6.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]