Dziura (jaskinia)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Dziura
Ilustracja
Otwór wejściowy jaskini
Państwo  Polska
Województwo  małopolskie
Położenie Tatry Zachodnie
Dolina ku Dziurze
Właściciel Skarb Państwa
(Tatrzański Park Narodowy)
Długość 175[1] m
Głębokość 15,7[1] m
Deniwelacja 40,4 m (−15,7; +24,7)[1]
Wysokość otworów 1002, 1018 m n.p.m.
Ekspozycja otworów ku W
Data odkrycia znana od dawna
Ochrona
i dostępność
udostępniona do zwiedzania
Kod B-14.1
Położenie na mapie Tatr
Mapa lokalizacyjna Tatr
Dziura
Dziura
Ziemia49°16′19″N 19°56′34″E/49,271906 19,942667

Dziura – niewielka jaskinia położona w Tatrach Zachodnich, w Dolinie ku Dziurze. Otwór wejściowy jaskini, o szerokości 3 m i wysokości 2 m[2], znajduje się u stóp Ściany nad Dziurą, na wysokości 1002 m n.p.m. w grzbiecie Spaleńca (po wschodniej stronie doliny)[3]. Do wejścia prowadzi niebieski szlak turystyczny. Jaskinia utworzyła się w skałach wapiennych i składa się z jednej dużej komory, na której końcu w stropie znajduje się drugi otwór, położony na wysokości 1018 m (16 m wyżej od głównego)[4].

Litografia Macieja Stęczyńskiego z 1851 roku
Wnętrze jaskini Dziura – widoczne skały wapienne i butwiejące liście

Dno zasłane jest butwiejącymi liśćmi bukowymi, próchnicą, gliną i gruzem. W jaskini przez całe lato utrzymuje się zimne powietrze, jego temperatura na końcu jaskini waha się od −6 °C w zimie do +4 °C na początku jesieni. We wnętrzu żyją chrząszcze. Jaskinia jest przeznaczona do indywidualnego zwiedzania. Przydatne własne źródło światła.

Dziura znana jest od dawna, była zwiedzana masowo już w pierwszej połowie XIX wieku. Według górali przez jakiś czas ukrywał się w niej ostatni tatrzański zbójnik – Wojtek Mateja[3]. Ciekawa jest geneza jaskini; według badaczy powstała ona w wyniku działania gorących wód głębokiego krążenia[5].

Między listopadem 2013 a marcem 2014 r. na zlecenie TPN wykonano ponowne pomiary jaskiń udostępnionych turystom, w tym Dziury. Jej długość zmalała z 180,4 do 175 m, a deniwelacja z 43,4 do 40,4 m[1].

Szlaki turystyczne[edytuj | edytuj kod]

szlak turystyczny niebieski Droga pod Reglami – Dolina ku Dziurze – Jaskinia ku Dziurze. Czas przejścia: 25 min, ↓ 20 min[6]


Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d Filip Filar: Powtórne pomiary jaskiń udostępnionych turystycznie w TPN. Speleoklub Tatrzański, 2014-07-01. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-08-12)].
  2. Oficjalna Polska Strona Taternictwa Jaskiniowego przy KTJ PZA – opis jaskini, zdjęcia, plan. [dostęp 2012-05-03].
  3. a b Józef Nyka: Tatry polskie. Przewodnik. Wyd. XV. Latchorzew: Trawers, 2007, s. 87. ISBN 978-83-60078-04-4.
  4. Jaskinie Tatr, 24 sierpnia 2017 [dostęp 2018-10-21] [zarchiwizowane z adresu 2017-08-24].
  5. Maria Bac-Moszaszwili, Jan Rudnicki. Jaskinia Dziura – przykład krasu hydrotermalnego w Tatrach. „Tatry”. Nr 1, s. 10-12, 1991. 
  6. Tatry. Zakopane i okolice. Mapa w skali 1:27 000. Warszawa: ExpressMap Polska, 2005. ISBN 83-88112-35-X..

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

  • Dziura. W: Jaskinie Polski [on-line]. Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy.