Kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Szklarach Górnych

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kościół św. Piotra i Pawła w Szklarach Górnych
kościół parafialny
rejestr zabytków
Distinctive emblem for cultural property.svg 885 z 22.02.1961 r.
Ilustracja
Widok od strony wschodniej
Państwo  Polska
Miejscowość Szklary Górne
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Parafia św. Piotra i Pawła Apostołów w Szklarach Górnych
Wezwanie św. Piotra i Pawła
Położenie na mapie gminy wiejska Lubin
Mapa lokalizacyjna gminy wiejska Lubin
Kościół św. Piotra i Pawła w Szklarach Górnych
Kościół św. Piotra i Pawła w Szklarach Górnych
Położenie na mapie powiatu lubińskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu lubińskiego
Kościół św. Piotra i Pawła w Szklarach Górnych
Kościół św. Piotra i Pawła w Szklarach Górnych
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Kościół św. Piotra i Pawła w Szklarach Górnych
Kościół św. Piotra i Pawła w Szklarach Górnych
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kościół św. Piotra i Pawła w Szklarach Górnych
Kościół św. Piotra i Pawła w Szklarach Górnych
Ziemia51°26′29,9″N 16°05′23,9″E/51,441639 16,089972

Kościół w Szklarach Górnych – kościół w Szklarach Górnych w Polsce w województwie dolnośląskim, w powiecie lubińskim, w gminie Lubin.

Opis[edytuj]

Kościół parafialny pw. św. Piotra i Pawła pochodzi z ok. 1331 r., przebudowany w 1516 r. Kościół orientowany, murowany, dwunawowy, halowy z przyporami w części nawowej. Cztery przęsła naw sprzężone są sklepieniem krzyżowym. Prezbiterium prostokątne, przy którym od strony północnej znajduje się zakrystia. Kruchta oraz kaplica z oknami w kształcie elipsy położone są po południowej stronie nawy. Okna części nawowej ostrołukowe, pozostałe o wykroju pełnym lub prostokątne. W osi budowli od zachodniej strony znajduje się wieża pokryta ostrosłupowym dachem. Dolna część wieży ma obrys czworokąta, zaś od poziomu kalenicy dachu głównego ośmiokąta. Dachy dwuspadziste ceramiczne.

Wnętrze[edytuj]

Wnętrze kościoła posiada, bogaty w większości, barokowy wystrój. Główny element wystroju stanowi piękny drewniany ołtarz z przełomu XVII i XVIII wieku, z bogatą dekoracją snycerską. W nawie bocznej i kaplicy umieszczone są dekoracyjne ołtarze boczne z ok. 1720 r. oraz renesansowa drewniana ambona z 1596 r. o cechach manierystycznych. Na wschodnim filarze umieszczony jest wysokiej klasy obraz ze szkoły włoskiej "Madonna z Dzieciątkiem". W kruchcie renesansowa chrzcielnica z XV wieku, wewnątrz kościoła piękne rzeźbione stalle z początku XVIII wieku oraz późnobarokowy rzeźbiony 16-głosowy prospekt organowy z 1740 r. W prezbiterium mieści się osiemnaście płyt nagrobnych z postaciami zmarłych, które ustawione są po prawej i lewej stronie ołtarza. Płyty zwieńczone są wspólnym belkowaniem wspartym na korynckich kolumnach. Płyty stanowią unikalną kolekcję rzeźby nagrobnej o doskonałych proporcjach i rysunku, z których wyróżnia się czternastowieczna gotycka płyta nagrobna z wizerunkiem prawdopodobnie fundatora. Pojedyncze nagrobki znajdują się w kaplicy bocznej oraz w kruchcie. W obrębie murów okalających kościół znajdują się resztki zabytkowego cmentarza przykościelnego.

Historia[1][edytuj]

Około 1331 r. w miejscu istniejącego obecnie kościoła wzniesiono drewniany kościół, o którym pochodzi wzmianka z 1376 r. W 1516 r. w miejscu drewnianego kościoła z fundacji ówczesnego właściciela dóbr w Szklarach Górnych Glaubitza zbudowano kościół z kamienia i cegły z datą pierwszego kościoła. W 1596 r. kościół wyposażono w ambonę. W XVII wieku właścicielem gruntów i zarządcą kościoła był polski ziemianin Andrzej Kłobuczyński. Około 1720 r. ufundowano nowy rzeźbiony w drzewie ołtarz w stylu barokowym, którego fundatorem był prawdopodobnie właściciel okolicznych dóbr hrabia d'Hantois de Bronne z Lotaryngii, a w 1740 r. późnobarokowy rzeźbiony prospekt organowy. W 1813 r. podczas kampanii napoleońskiej z kościoła zrabowano większość naczyń liturgicznych. W 1820 r. w kościele przeprowadzono prace restauracyjne. Gruntownej renowacji kościoła oraz licznych zabytków zgromadzonych w kościele dokonano w latach 1908-1915 z inicjatywy i na koszt ówczesnego właściciela majątku Franciszka Walentego Ballestrema.

Około XVI wieku kościół przejęli luteranie. Świątynia przez ponad 400 lat służyła wyznaniu ewangelicko-augsburskiemu. W okresie gdy kościół był luterański, na przykościelnym cmentarzu od północy grzebano zmarłych wyznania rzymskokatolickiego, a od południa ewangelików. W 1949 r. kościół przejęli księża salezjanie.

Ciekawostki[edytuj]

  • W części nawowej wystawiony jest dzwon z początku XIV wieku, ufundowany przez rodzinę von Glaubitz, który uniknął przetopienia w okresie kilku wojen.
  • Kościół wpisany jest do rejestru zabytków pod poz. 855 z dn. 22.02.61 r.
  • W kościele zachował się kielich z 1685 r.
  • Przy kościele staje autobus linii numer 4. Przystanek: Szklary Górne

Przypisy

Bibliografia[edytuj]

  1. H.Rusewicz; Historia i zabytki powiatu lubińskiego; Wyd. Wrocławskie "Atut" ; Wrocław 2008r.; ​ISBN 83-89247-88-7