Komisja do Spraw Służb Specjalnych
Komisja do Spraw Służb Specjalnych (KSS) – wyspecjalizowana instytucja kontroli nad służbami specjalnymi (ABW, AW, CBA, SKW, SWW) w Polsce, stała komisja sejmowa. Ze względu na ograniczenia standardowych środków kontroli parlamentarnej podstawowy organ monitorowania działalności wywiadowczej przez władzę ustawodawczą.[1] Od 29 września 1995 r. zajmuje się opiniowaniem projektów ustaw i rozporządzeń dotyczących służb specjalnych oraz oceną aktów normatywnych o charakterze ogólnym w sprawach działalności tych instytucji.
Do jej zadań należy również: opiniowanie kierunków pracy służb specjalnych w oparciu o informacje przedstawiane przez szefów tych służb, rozpatrywanie corocznych sprawozdań szefów tych służb, opiniowanie wniosków w sprawie powołania poszczególnych osób na stanowiska szefów i zastępców szefów służb specjalnych, opiniowanie projektu budżetu w zakresie dotyczącym służb specjalnych oraz sprawozdania z jego wykonania, ocena współdziałania służb specjalnych podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych[2] oraz Ministrowi Obrony Narodowej oraz współdziałania tych służb z innymi służbami i jednostkami wojskowymi nadzorowanymi przez ministra właściwego ds. wewnętrznych[2], ocena współdziałania służb specjalnych z organami administracji państwowej i organami ścigania oraz badanie skarg dotyczących działalności służb specjalnych.
Działalność Komisji została uregulowana w Rozdziale 12 Regulaminu Sejmu[3]. Zgodnie z art. 139 ust. 1 Regulaminu posiedzenia komisji są zamknięte.
Skład komisji
[edytuj | edytuj kod]Zgodnie z art. 137 ust. 1 Regulaminu Sejmu w skład KSS wchodzi nie więcej niż siedmiu posłów (dziewięciu w latach 2001-2015 r.). Sejm na wniosek Prezydium Sejmu ustala konkretną liczbę członków komisji (art. 137 ust. 2) i dokonuje wyboru składu osobowego komisji w głosowaniu łącznym (art. 137 ust. 4). Elastyczność co do składu liczbowego komisji umożliwia jej dostosowanie do partyjno-frakcyjnej struktury Sejmu, bez konieczności dokonywania zmian w regulaminie[4]. W latach 1995–2023 r. (do końca IX kadencji Sejmu) w pracach komisji brało udział 68 posłów[5]. W X kadencji Sejmu w ciągu niespełna dwóch miesięcy funkcjonowania komisji odwołano trzech z siedmiu jej członków[6].
Sejm Rzeczypospolitej Polskiej IX kadencji (skład na koniec kadencji)
[edytuj | edytuj kod]- Waldemar Andzel (Prawo i Sprawiedliwość) – przewodniczący
- Jarosław Krajewski (Prawo i Sprawiedliwość) – zastępca przewodniczącego
- Marek Biernacki (Polskie Stronnictwo Ludowe)
- Maciej Gdula (Lewica)
- Michał Jach (Prawo i Sprawiedliwość)
- Marek Suski (Prawo i Sprawiedliwość)
- Adam Szłapka (Koalicja Obywatelska)
- Marek Biernacki (PSL-TD) – przewodniczący
- Zbigniew Hoffmann (PiS) – zastępca przewodniczącego
- Mirosław Suchoń (Centrum)– zastępca przewodniczącego
- Zbigniew Konwiński (KO)
- Kazimierz Plocke (KO)
- Krzysztof Tuduj (Konfederacja)
- Dariusz Wieczorek (Lewica)
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ M. Kolaszyński, Sejmowa Komisja ds. Służb Specjalnych [w:] J. Itrich-Drabarek, A. Misiuk, Sz. Mitkow, P. Bryczek-Wróbel (red.), Encyklopedia Bezpieczeństwa Narodowego, Warszawa 2023, ss. 563–565. ISBN 978-83-8017-473-3, https://encyklopedia.revite.pl/articles/view/499 (dostęp: 13.02.2026).
- ↑ a b Stosownie do art. 4 ust. 1, art. 5 pkt 24 i art. 29 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1275 z późn. zm), która weszła w życie z dniem 1 kwietnia 1999 r.
- ↑ Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (M.P. z 2022 r. poz. 990, z późn. zm.).
- ↑ P. Czarny, Sejmowa Komisja do spraw Służb Specjalnych na tle ogólnych dylematów parlamentarnej kontroli tych służb, „Przegląd Sejmowy" 2008, nr 3 (86), s. 100-101.
- ↑ M. Kolaszyński, D. Stolicki, Sejmowa Komisja ds. Służb Specjalnych: kontrola czy legitymizacja działalności wywiadowczej, „Analiza KBN" 2023, nr 3, s. 4.
- ↑ M. Kolaszyński, Trudne początki Komisji ds. Służb Specjalnych X kadencji Sejmu, Komentarz KBN nr 1 (112)/ 2024
- ↑ Komisja do Spraw Służb Specjalnych (KSS) [online], www.sejm.gov.pl [dostęp 2026-02-13].