Koalicja Obywatelska
 | |
| Państwo | |
|---|---|
| Skrót |
KO |
| Przewodniczący | |
| Data założenia |
7 marca 2018 |
| Adres siedziby |
ul. Wiejska 12a, |
| Ideologia polityczna |
socjalliberalizm, liberalizm, konserwatywny liberalizm, socjaldemokracja, proeuropeizm |
| Poglądy gospodarcze | |
| Członkostwo międzynarodowe |
|
| Grupa w Parlamencie Europejskim |
|
| Młodzieżówka |
Nowa Generacja Młodych, Młodzi Demokraci, Młodzi Nowocześni |
| Barwy | czerwień |
| Obecni posłowie |
154/460 [1] |
| Obecni senatorowie |
42/100 |
| Obecni eurodeputowani |
21/53 |
| Obecni radni wojewódzcy |
205/552 |
| Strona internetowa | |
Koalicja Obywatelska (KO) – polskie ugrupowanie polityczne o charakterze w przeważającej mierze centrowym i socjalliberalnym. Powstało 7 marca 2018 jako koalicja wyborcza, 25 października 2025 przekształcone w partię polityczną. KO jest głównym podmiotem funkcjonującej od 2023 koalicji rządowej, z ramienia której premierem jest przewodniczący ugrupowania Donald Tusk.
Koalicję początkowo tworzyły partie Platforma Obywatelska i Nowoczesna, do których przyłączyły się następnie Inicjatywa Polska i Zieloni; doraźnie z koalicją wiązały się też inne ugrupowania. Partia powstała w wyniku decyzji o połączeniu PO, Nowoczesnej i iPL. Według deklaracji parlamentarzystów w ugrupowaniu dominują poglądy centrowe, które według badania wyznaje 85% członków klubu – pozostałe 15% deklaruje poglądy lewicowe[2]. Przy braku deklaracji prawicowych, wskazuje się niekiedy na istnienie skrzydła konserwatywnego[3], co wynika z korzeni Platformy Obywatelskiej, historycznie dzielącej się na nurty konserwatywny i liberalny[4][5]. Liczne postulaty KO określane jako progresywne zyskały jednak akceptację także wśród polityków utożsamianych z centroprawicowym nurtem dawnej PO, którzy określają swój światopogląd jako „konserwatyzm w wydaniu europejskim”[6][7].
Historia
[edytuj | edytuj kod]Koalicja
[edytuj | edytuj kod]2018
[edytuj | edytuj kod].JPG)
7 marca 2018 zasiadające w parlamencie partie Platforma Obywatelska i Nowoczesna podpisały porozumienie o wspólnym starcie w wyborach do sejmików województw w wyborach samorządowych w tym samym roku (wcześniej oba ugrupowania przedstawiły wspólny manifest)[8]. 14 kwietnia sojusz przyjął nazwę „Platforma.Nowoczesna Koalicja Obywatelska”[9]. Komitet oprócz list do sejmików wystawił także kandydatów na niższych szczeblach (głównie do rad powiatów, a także na prezydentów miast w większości miast prezydenckich), choć powoływany był on relatywnie rzadko[10]. PO ani Nowoczesna nie powołały na te wybory własnych komitetów; działacze PO na niskim szczeblu startowali najczęściej z komitetów lokalnych. We wrześniu z Koalicją Obywatelską związało się także kierowane przez Barbarę Nowacką stowarzyszenie Inicjatywa Polska[11] (w czerwcu 2019 zarejestrowane jako partia). Ponadto w województwie podkarpackim do koalicji przyłączyła się Krajowa Partia Emerytów i Rencistów[12], która 28 września także ogólnopolsko dołączyła do KO[13] (pomimo wcześniejszego uczestnictwa w powołaniu koalicji SLD Lewica Razem), a na listach KO do sejmiku świętokrzyskiego znaleźli się także przedstawiciele Unii Europejskich Demokratów[14]. Oprócz tego w poszczególnych miejscach współpracę z KO nawiązały lokalnie – w tym w dużych miastach – inne partie (m.in. Polskie Stronnictwo Ludowe, Sojusz Lewicy Demokratycznej czy Unia Pracy), jak również bezpartyjne inicjatywy. W wyborach do sejmików Koalicja Obywatelska uzyskała 26,97% głosów (drugi wynik po Prawie i Sprawiedliwości), zdobywając 194 mandaty i uzyskując je we wszystkich województwach (kandydaci PO zdobyli ich ponad 150, Nowoczesnej 30, a ponadto 2 mandaty przypadły kandydatom iPL, kilka także kandydatom niezwiązanym z żadnym ugrupowaniem). W 7 województwach uzyskała najlepszy wynik, a w sejmiku pomorskim większość mandatów. Słabsze wyniki koalicja uzyskała w wyborach do rad. W I turze 11 kandydatów komitetu KO (a także szereg innych kandydatów z nią związanych) wygrało wybory na prezydentów miast (m.in. Rafał Trzaskowski w stołecznej Warszawie). Ponadto 15 kandydatów KO przeszło do II tury, z czego 8 odniosło zwycięstwa. Kandydaci komitetu KO wygrali wybory na prezydentów miast w 19 przypadkach, podczas gdy drugiego pod tym względem komitetu PiS w 4. We wszystkich sejmikach zostały powołane kluby KO (także tam, gdzie żaden z kandydatów Nowoczesnej nie został radnym; w dwóch województwach do klubów KO przystąpili radni SLD). W połowie województw KO zawarła wraz z PSL i SLD koalicje rządzące (przedstawiciele PO otrzymali miejsca w zarządach wszystkich tych województw, w tym 6 stanowisk marszałków; Nowoczesnej przypadło zaś jedno miejsce w zarządzie województwa pomorskiego).
5 grudnia klub poselski Nowoczesnej zdecydował o tym, by wspólny klub KO nie powstawał w parlamencie. Po tej decyzji 7 z 21 posłów Nowoczesnej przeszło do klubu parlamentarnego PO, który przyjął tym samym nazwę „Platforma Obywatelska – Koalicja Obywatelska” (ci z nich, którzy wówczas należeli do Nowoczesnej, przestali być jej członkami). Posłowie, którzy pozostali w Nowoczesnej, utworzyli w Sejmie koło tej partii (przekształcone następnie w klub po przyjęciu posła UED[15]).
2019
[edytuj | edytuj kod]Na wybory do Parlamentu Europejskiego w 2019 KO nie została powołana, natomiast zarówno PO, jak i Nowoczesna, znalazły się wraz z innymi partiami w składzie szerszej Koalicji Europejskiej (której współtwórcami były oprócz nich PSL, SLD i Zieloni). PO obsadziła większość (77) miejsc na listach KE, a jej przedstawiciele uzyskali 14 mandatów (z 22 dla KE). Nowoczesna wystawiła 8 kandydatów, którzy nie zdobyli mandatów eurodeputowanych. Europosłowie PO zasiedli w grupie Europejskiej Partii Ludowej.
Na początku czerwca 2019 członkowie Nowoczesnej odeszli z klubu KO w sejmiku dolnośląskim, tworząc wraz z radnymi związanymi z Rafałem Dutkiewiczem klub Nowoczesna Plus (od 2022 pod nazwą Nowa Nadzieja, od 2023 Nowa PL).
.png)
8 czerwca podczas wspólnego posiedzenia rad krajowych wchodzących w skład KO partii Platformy Obywatelskiej i Nowoczesnej zadeklarowano chęć powołania wspólnego klubu parlamentarnego tych ugrupowań oraz wspólnego startu w wyborach parlamentarnych w 2019[16]. Pięć dni później 12 z 14 należących wówczas do Nowoczesnej posłów tej partii przystąpiło do klubu PO-KO[17].
W dniach 12–13 lipca odbyło się Forum Programowe Koalicji Obywatelskiej, na którym przewodniczący PO Grzegorz Schetyna zaprezentował tzw. plan uzdrowienia Polski, którego głównymi założeniami są m.in. tzw. Akt Odnowy Demokracji, obligatoryjne referenda, wprowadzenie rejestrowanych związków partnerskich, głosowanie przez internet, zniesienie zakazu handlu w niedzielę, obniżkę PIT i ZUS, Europejską Ochronę Zdrowia (m.in. skrócenie terminów oczekiwania do lekarzy specjalistów do 21 dni i na szpitalnych oddziałach ratunkowych do 60 minut oraz przywrócenie finansowania zapłodnienia in vitro z budżetu państwa), 13. emeryturę na stałe oraz program Czyste Powietrze i Woda, w skład którego wchodzi wyeliminowanie węgla w ogrzewaniu domów i mieszkań do 2030 roku, do 2035 – w ogrzewaniu systemowym, a do 2040 – w energetyce[18].
18 lipca przewodniczący PO Grzegorz Schetyna poinformował, że Koalicja Obywatelska – oprócz PO i niewielkich ugrupowań sojuszniczych – nie będzie opierać się na środowiskach partyjnych (nie zdecydowano się na sojusz z SLD ani Wiosną, po tym jak udziału w szerokiej koalicji odmówiło PSL, ogłaszając start pod własnym szyldem w ramach Koalicji Polskiej). Zaprosił natomiast do współpracy samorządowców (których przedstawicielem w sztabie został prezydent Sopotu Jacek Karnowski) i organizacje pozarządowe, którym zaproponowano 20% miejsc na listach[19].
30 lipca decyzję o dołączeniu Koalicji Obywatelskiej podjęła rada krajowa Zielonych[20]. Tego samego dnia liderzy koalicji ogłosili nazwiska liderów list w wyborach do Sejmu, na których – oprócz działaczy partii tworzących KO – znalazły się m.in. osoby związane do tej pory z SLD (jak Katarzyna Piekarska, Eugeniusz Czykwin, Riad Haidar i prezydent Rzeszowa Tadeusz Ferenc – który jednak potem wycofał się ze startu), lewicowy senator Grzegorz Napieralski (były szef SLD), byli politycy prawicowych partii (jak były m.in. prezes PJN Paweł Kowal i były m.in. szef KP PJN Paweł Poncyljusz), a także osoby niezwiązane do tej pory z polityką (jak dziennikarz i komentator sportowy Tomasz Zimoch, dziennikarz Piotr Adamowicz czy liderka KOD Magdalena Filiks)[21]. 9 sierpnia do koalicji na czas wyborów parlamentarnych przyłączyło się środowisko tworzące Ruch Autonomii Śląska i Śląską Partię Regionalną[22].
12 sierpnia Państwowa Komisja Wyborcza zarejestrowała koalicję na wybory parlamentarne jako Koalicyjny Komitet Wyborczy Koalicja Obywatelska PO .N iPL Zieloni[23]. 4 września poinformowano, że kandydatką Koalicji Obywatelskiej na premiera została wicemarszałek Sejmu z PO Małgorzata Kidawa-Błońska, która została także liderką stołecznej listy KO do Sejmu[24].
Na listach koalicji do Sejmu, poza kandydatami ogłoszonych wcześniej środowisk, znalazło się po jednym przedstawicielu partii Wolność i Równość oraz Socjaldemokracji Polskiej, a także pojedynczy członkowie PSL, TR, SLD i UP. Wśród kandydatów KO do Senatu znaleźli się głównie członkowie PO (w tym dotychczas niezależny senator Marek Borowski, były marszałek Sejmu i wicepremier z ramienia SLD, a także założyciel i były przewodniczący SDPL), po jednym przedstawicielu SDPL i ŚPR, a także osoby bezpartyjne (m.in. byli czołowi działacze prawicowych partii Kazimierz Michał Ujazdowski i Marek Migalski, czy też były sportowiec Władysław Kozakiewicz). W części okręgów KO nie wystawiła kandydatów do Senatu, popierając głównie przedstawicieli komitetów PSL i SLD.
W wyborach KO zajęła 2. miejsce, uzyskując w wyborach do Sejmu 27,4% głosów, co pozwoliło na uzyskanie 134 mandatów poselskich[25]. Do Senatu zostało wybranych 43 kandydatów KO[26]. Mandaty uzyskali głównie przedstawiciele PO. Oprócz tego posłami zostało 8 kandydatów Nowoczesnej, 4 iPL i 3 Zielonych, a senatorem kandydat związany z Nowoczesną. Z ramienia Koalicji Obywatelskiej do parlamentu dostało się też kilkunastu kandydatów niezwiązanych z partiami. Po jednym kandydacie związanym z PO i Nowoczesną weszło także do Senatu z własnych komitetów.
W Sejmie IX kadencji i Senacie X kadencji posłowie i senatorowie wybrani z list KO powołali klub parlamentarny pod nazwą Koalicja Obywatelska – Platforma Obywatelska, Nowoczesna, Inicjatywa Polska, Zieloni[27]. Jego przewodniczącym został Borys Budka z PO; szefem klubu senatorów został inny polityk PO Leszek Czarnobaj. Tomasz Grodzki z PO – pomimo pozostawania KO w opozycji – objął stanowisko marszałka Senatu (wybrano go także głosami senatorów Koalicji Polskiej i Lewicy oraz większości senatorów niezależnych).
24 listopada 2019 doszło do zmiany przywództwa w Nowoczesnej – po rezygnacji Katarzyny Lubnauer zastąpił ją Adam Szłapka[28]. 18 stycznia 2020 zmienił się zaś jeden z dwojga przewodniczących Partii Zieloni, kiedy Marka Kossakowskiego zastąpił Wojciech Kubalewski[29]. 11 dni później na stanowisku przewodniczącego dominującej w ramach KO Platformy Obywatelskiej Grzegorza Schetynę (który wcześniej zrezygnował z ubiegania się o przywództwo w bezpośrednich wyborach[30]) zastąpił Borys Budka[31].
2020–2023
[edytuj | edytuj kod]Kandydata PO w wyborach prezydenckich w 2020 wyłonili delegaci w prawyborach, które odbyły się 14 grudnia 2019. Nominację uzyskała wicemarszałek Sejmu Małgorzata Kidawa-Błońska[32]. 11 stycznia 2020 poparcia udzieliła jej rada krajowa Nowoczesnej[33], 8 lutego – rada krajowa iPL[34], a 20 lutego – rada krajowa Zielonych[35]. W związku z pandemią COVID-19 Małgorzata Kidawa-Błońska, której poparcie sondażowe na początku kampanii oscylowało w okolicach 25%, a pod koniec marca spadło do poziomu kilkunastu punktów procentowych[36], wezwała w dniu 29 marca do bojkotu głosowania, jeśli odbyłoby się ono w planowanym terminie 10 maja[37]. 28 kwietnia o bojkot ewentualnego głosowania zaapelował także szef Europejskiej Partii Ludowej i honorowy przewodniczący PO Donald Tusk[38]. Po nieodbyciu się głosowania w terminie 10 maja i spadku notowań Małgorzaty Kidawy-Błońskiej do poziomu kilku procent poparcia[36], w dniu 15 maja zrezygnowała ona z kandydowania w zapowiadanych ponownych wyborach, a zarząd krajowy PO zdecydował, iż kandydatem w nich będzie prezydent Warszawy Rafał Trzaskowski. Uzyskał on (podobnie jak wcześniej Małgorzata Kidawa-Błońska) poparcie wszystkich partii wchodzących w skład Koalicji Obywatelskiej[39]. Poparły go także startujące do parlamentu z ramienia KO SDPL i WiR[40], a ponadto będące wcześniej w Koalicji Polskiej Stronnictwo Demokratyczne[41]. W I turze wyborów zajął on drugie miejsce, uzyskując 30,46% głosów[42]. W II turze przegrał z urzędującym prezydentem Andrzejem Dudą, otrzymując 48,97% głosów[43].
W czerwcu 2020 radne rekomendowane przez Nowoczesną (w tym szefowa regionu partii, która we wrześniu 2020 opuściła ugrupowanie) odeszły z klubu KO w sejmiku lubuskim, współtworząc związany z Januszem Kubickim klub Samorządowe Lubuskie (w lipcu przeszedł do niego z KO kolejny radny)[44].
25 września 2020 przewodniczący PO Borys Budka ustąpił z funkcji szefa klubu parlamentarnego KO, a zastąpił go Cezary Tomczyk (także z PO)[45]. W tym samym miesiącu na czele klubu senatorów KO Leszka Czarnobaja (który w sierpniu złożył rezygnację z tej funkcji) zastąpił inny senator PO Marcin Bosacki[46].
.jpg)
17 maja 2021 z PO odeszła eurodeputowana Róża Thun[47]. W 2021 klub parlamentarny KO opuścili senatorowie Jacek Bury i związany z PO Kazimierz Michał Ujazdowski oraz kolejno posłowie: Joanna Mucha (PO), Paulina Hennig-Kloska (Nowoczesna), Tomasz Zimoch (bezpartyjny), Mirosław Suchoń (Nowoczesna) i Michał Gramatyka (PO) – przystąpili oni do koła sejmowego Polski 2050. Ponadto usunięci z klubu KO zostali wykluczeni z PO posłowie Ireneusz Raś (który przystąpił następnie do klubu Koalicji Polskiej, a w 2022 utworzył w jej ramach z Kazimierzem Michałem Ujazdowskim partię Centrum dla Polski) i Paweł Zalewski (który dołączył kilka miesięcy później do Polski 2050, podobnie jak Róża Thun). W lipcu 2023 z klubu (po odejściu z PO) wystąpił poseł Bogusław Sonik.
3 lipca 2021 Borys Budka zrezygnował z funkcji przewodniczącego PO, a zastąpił go (początkowo jako p.o. przewodniczącego) pozostający szefem EPL Donald Tusk[48]. 19 dni później Borys Budka powrócił na funkcję przewodniczącego klubu parlamentarnego KO, zastępując Cezarego Tomczyka[49]. 15 stycznia 2022 doszło także do zmian przewodniczących Zielonych – Wojciecha Kubalewskiego i Małgorzatę Tracz zastąpili Przemysław Słowik i Urszula Zielińska[50].
16 sierpnia 2023 ogłoszono start kandydatów Agrounii z list Koalicji Obywatelskiej w wyborach parlamentarnych w tym samym roku[51] (w których komitet koalicyjny ponownie powołały PO, Nowoczesna, iPL i Zieloni). Dzień później do klubu parlamentarnego KO dołączyli posłowie Hanna Gill-Piątek, Karolina Pawliczak, Paweł Szramka (lider partii Dobry Ruch) i Michał Wypij oraz wicemarszałek Senatu Gabriela Morawska-Stanecka (działaczka Stowarzyszenia Lewicy Demokratycznej)[52][53].
9 września 2023 na konwencji w Tarnowie Donald Tusk ogłosił program wyborczy pod hasłem „100 konkretów na 100 dni”, mający stanowić program rządzenia przez KO po wygranych wyborach[54].
2023–2025
[edytuj | edytuj kod]W wyborach parlamentarnych KO zajęła 2. miejsce, uzyskując w głosowaniu do Sejmu 30,7% głosów. Zdobyła 157 mandatów poselskich i 41 (najwięcej ze wszystkich komitetów) senatorskich[55]. Oprócz wybranych do parlamentu członków PO i kandydatów bezpartyjnych, mandaty w Sejmie uzyskało 6 działaczy Nowoczesnej, po 3 iPL i Zielonych oraz lider Ruchu Społecznego Agrounia Tak (w 2024 w wyniku eurowyborów liczba posłów Nowoczesnej wzrosła do 10, a iPL spadła do 2; w 2025 wyrejestrowano partię RS Agrounia Tak). W nowej kadencji marszałkiem Senatu została Małgorzata Kidawa-Błońska, zastępując Tomasza Grodzkiego, który stanął na czele klubu senatorów KO. Koalicja Obywatelska wraz z Trzecią Drogą (sojuszem Koalicji Polskiej skupionej wokół PSL z Polską 2050) i Lewicą współtworzyła trzeci rząd Donalda Tuska, który został zaprzysiężony 13 grudnia 2023. Premierem został lider PO Donald Tusk, a w jego Radzie Ministrów z ramienia KO zasiadło 10 (poza szefem rządu) członków PO, szefowie Nowoczesnej i iPL oraz pojedyncze osoby bezpartyjne (w tym senator KO Adam Bodnar). Zielonym i Agrounii przypadło po jednym stanowisku wiceministerialnym. Sześć dni po powołaniu rządu Borysa Budkę, który został jednym z ministrów, na stanowisku przewodniczącego klubu KO zastąpił poseł PO Zbigniew Konwiński[56]. Szefem klubu KO w Senacie został Tomasz Grodzki. W lutym 2024 do klubu przeszedł z Koła Senackiego Niezależni i Samorządni dotychczasowy szef tego koła Krzysztof Kwiatkowski[57].
W wyborach samorządowych w 2024 KO zdobyła 30,59% głosów w wyborach do sejmików, uzyskując 210 mandatów. W skali kraju dało to 2. wynik za PiS, jednak KO uzyskała najlepszy wynik w większości województw (9), a w pomorskim ponownie zdobyła większość mandatów[58] (kilka mandatów przypadło kandydatom Nowoczesnej, 2 także iPL i 1 Zielonym, zdecydowaną większość mandatów objęli przedstawiciele PO). Jej kandydaci na prezydentów miast wygrali w I turze wybory m.in. w Warszawie, Łodzi i Gdańsku, a w II turze m.in. w Krakowie i Poznaniu. Łącznie kandydaci komitetu KO w 29 miastach wygrali wybory na prezydentów (podczas gdy żadnego z innych komitetów w nie więcej niż w 2), a na wszystkich włodarzy zostało wybranych 49 kandydatów komitetu (ponad dwukrotnie mniej niż PiS i TD). KO weszła w koalicje rządzące w 12 województwach (głównie z TD przy wiodącej roli PSL, w niektórych także z Nową Lewicą i w opolskim ze Śląskimi Samorządowcami), 10 jej przedstawicieli (z PO) zostało marszałkami województw.
W wybory do Parlamentu Europejskiego w tym samym roku w 12 okręgach listy otworzyli działacze PO, a w 1 iPL. Poza tym wystartowało 5 działaczy Zielonych, 2 Nowoczesnej, grupa bezpartyjnych oraz w zdecydowanej większości członkowie PO. KO zajęła w wyborach 1. miejsce, zdobywając 37,06% głosów (o 0,9 pkt proc. więcej niż KW PiS) i otrzymując najwięcej mandatów – 21 z 53[59]. 19 z nich zdobyli przedstawiciele PO (w tym dwie osoby bezpartyjne, z których jedna wkrótce wstąpiła do PO), 1 iPL, a 1 przypadł niezależnemu Łukaszowi Kohutowi (dotychczasowemu eurodeputowanemu NL). Wszyscy eurodeputowani KO przystąpili do grupy EPL. Ewa Kopacz z PO została ponownie wybrana na wiceprzewodniczącą PE.
W listopadzie 2024 Koalicja Obywatelska, w gronie swoich partii członkowskich (PO, Nowoczesna, Zieloni, iPL), przeprowadziła wewnętrzne prawybory kandydata na urząd prezydenta RP w przyszłorocznych wyborach prezydenckich. Prezydent Warszawy Rafał Trzaskowski (wiceprzewodniczący PO) pokonał w nich ministra spraw zagranicznych Radosława Sikorskiego (także z PO)[60]. W pierwszej turze wyborów Rafał Trzaskowski zajął 1. miejsce, otrzymawszy 31,36% głosów[61]. W II turze przegrał jednak z popieranym przez PiS prezesem IPN, Karolem Nawrockim[62].
We wrześniu 2025 do klubu KO w Senacie przystąpił były senator Lewicy Piotr Woźniak[63].
19 października 2025 nowymi współprzewodniczącymi Zielonych zostali Magdalena Gałkiewicz i Michał Suchora[64].
Partia
[edytuj | edytuj kod]25 października 2025 na konwencji Platformy Obywatelskiej ogłoszono jej połączenie ze strukturami Nowoczesnej i Inicjatywy Polska. Nowoczesna rozwiązała się dzień wcześniej, natomiast rozwiązanie iPL nastąpiło 15 listopada tego samego roku. Przekształcenie odbyło się formalnie poprzez zmianę nazwy i statutu Platformy Obywatelskiej. W sojuszu z nową partią pozostali Zieloni, którzy do niej nie przystąpili[65][66][67]. 19 listopada 2025 Sąd Okręgowy w Warszawie formalnie zarejestrował Koalicję Obywatelską jako partię polityczną poprzez zmianę nazwy PO[68][69][70].
W listopadzie 2025 z klubu KO odszedł poseł Marcin Józefaciuk[71], a w maju 2026 został z niego wykluczony senator Tomasz Lenz (szef regionu kujawsko-pomorskiego partii)[72].
W marcu 2026 w strukturach partyjnych odbył się proces wyborów wewnętrznych, wyłaniający władze partii na szczeblu krajowym i regionalnym. Głosowanie miało charakter bezpośredni. Donald Tusk, będący jedynym kandydatem, uzyskał reelekcję na stanowisko przewodniczącego[73]. W kwietniu 2026 rada krajowa wybrała 15 wiceprzewodniczących partii (do dotychczasowych 10, którzy pełnili te funkcje pod koniec działalności PO, dołączyli trzej kolejni wywodzący się z tego ugrupowania oraz przewodniczący dawnych Nowoczesnej i iPL)[74].
W lipcu 2026, na skutek rozłamu w PiS i powołania klubu parlamentarnego Rozwój Plus, klub Koalicji Obywatelskiej stał się największym klubem w Sejmie.
Program
[edytuj | edytuj kod]Programem prezentowanym przez KO na stronie internetowej partii jest przyjęty przed wyborami parlamentarnymi w 2023 przez Koalicyjny Komitet Wyborczy KO dokument „100 konkretów na 100 dni”. Znalazły się w nim postulaty dotyczące rodziny (finansowanie in vitro, program „Aktywna mama”, polityka antyprzemocowa i wprowadzenie obligacji antyinflacyjnych oraz związków partnerskich), osób młodych (odnoszące się do mieszkalnictwa czy przywrócenia finansowania telefonu zaufania dla dzieci i młodzieży), seniorów (odnoszące się do emerytur czy lecznictwa), kobiet (m.in. legalizacja aborcji do 12. tygodnia ciąży przy likwidacji klauzuli sumienia oraz bezpłatne znieczulenia przy porodzie i badania prenatalne), przedsiębiorców (kasowy PIT, zniesienie zakazu handlu w niedziele i święta, wprowadzenie „urlopu dla przedsiębiorców”, powrót do ryczałtowego systemu rozliczania składki zdrowotnej, czy też postulaty odnoszące się do mikroprzedsiębiorców), zdrowia (ułatwienia w systemie rezerwacji wizyt, bon na profilaktykę i leczenie stomatologiczne dla dzieci i młodzieży, zniesienie limitów NFZ w lecznictwie szpitalnym, tworzenie Powiatowych Centrów Zdrowia oraz zwiększenie dostępności do geriatrów i opieki długoterminowej), edukacji (podwyżki dla nauczycieli, odpolitycznienie szkół, odciążenie plecaków uczniów, wprowadzenie systemu jednozmianowego, ograniczenie prac domowych przy poszerzeniu oferty bezpłatnych zajęć pozalekcyjnych w szkole, wzmocnienie autonomii uczelni oraz zmiany w ewaluacji nauki), polityki społecznej (podniesienie zasiłku pogrzebowego i świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego, likwidacja „pułapki rentowej”, wprowadzenie bonu opiekuńczego i systemu usług asystenckich czy podwyższenie renty socjalnej), podatków (obniżki podatków oraz zniesienie podatku od dochodów kapitałowych i VAT-u na transport publiczny), mieszkań (m.in. uwolnienie gruntów spółek skarbu państwa i KZN oraz zwiększenie środków na rewitalizację i remonty pustostanów), energetyki (odnoszące się do cen energii, rozwoju energetyki wiatrowej na lądzie czy planu transformacji energetycznej), Unii Europejskiej (odnoszące się do pozyskiwania funduszy, decyzyjności w unijnych instytucjach czy wykonywania wyroków TSUE i ETPCz), środowiska (ograniczenia w wycince lasów i eksporcie drewna, zapewnienie społecznego nadzoru nad lasami, objęcie rzek stałym monitoringiem pomiaru czystości, zatrzymanie nielegalnego importu odpadów, program odtwarzania torfowisk i mokradeł czy wprowadzenie „miejskiego ogrodnika”), świeckiego państwa (likwidacja Funduszu Kościelnego oraz ograniczenia dotyczące lekcji religii i działalności gospodarczej wspólnot religijnych), rolnictwa (m.in. promowanie polskiej żywności, zwiększanie przestrzeni magazynowej, wprowadzenie funduszu stabilizacyjnego dla rolników czy wsparcie dla inwestycji w OZE), rozliczenia rządów PiS (m.in. pociągnięcie do odpowiedzialności szeregu przedstawicieli rządów tzw. Zjednoczonej Prawicy z lat 2015–2023, odzyskiwanie środków publicznych od przestępców, ujawnianie nieprawidłowości, weryfikacje w spółkach Skarbu Państwa, przywrócenie przejrzystości finansów publicznych, odpolitycznienie mediów publicznych czy likwidacja szeregu powołanych w czasach rządów PiS instytucji), praworządności (utworzenie Krajowej Rady Sądownictwa w składzie zgodnym z Konstytucją czy rozdzielenie funkcji ministra sprawiedliwości i prokuratora generalnego), bezpieczeństwa (rozliczenia dotyczące policji, wzmacnianie obrony granicy z Białorusią czy likwidacja szlaku przemytników z Bliskiego Wschodu), obrony narodowej (odwrócenie szeregu działań rządów PiS, zapowiedź programu modernizacji armii, zakaz wykorzystywania wojska w celach politycznych czy przystąpienie do ESSI), organizacji pozarządowych (wzmocnienie eksperckiego systemu przekazywania środków czy ułatwienia w pozyskiwaniu środków prywatnych) oraz kultury (wprowadzenie ustawy o statusie artysty, zniesienie tzw. cenzury ekonomicznej i personalnej oraz uznanie etnolektu śląskiego za język regionalny)[75].
Zarząd Krajowy
[edytuj | edytuj kod]Przewodniczący:
Wiceprzewodniczący:
- Bartosz Arłukowicz
- Borys Budka
- Andrzej Domański
- Rafał Grupiński
- Małgorzata Kidawa-Błońska
- Ewa Kopacz
- Izabela Leszczyna
- Dorota Niedziela
- Barbara Nowacka
- Marzena Okła-Drewnowicz
- Tomasz Siemoniak
- Radosław Sikorski
- Adam Szłapka
- Cezary Tomczyk (przewodniczący Regionu Łódzkiego)
- Rafał Trzaskowski
Sekretarz generalny:
Skarbnik:
- Jan Grabiec (przewodniczący Regionu Mazowieckiego)
Przewodniczący Klubu Parlamentarnego:
Przewodniczący delegacji grupy EPP w PE:
Przewodniczący Regionów:
- Marek Cebula – Region Lubuski
- Olgierd Geblewicz – Region Zachodniopomorski
- Artur Gierada – Region Świętokrzyski
- Michał Jaros – Region Dolnośląski
- Paweł Kowal – Region Podkarpacki
- Jacek Protas – Region Warmińsko-Mazurski
- Wojciech Saługa – Region Śląski
- Mieczysław Struk – Region Pomorski
- Krzysztof Truskolaski – Region Podlaski
- Jarosław Urbaniak – Region Wielkopolski
- Marta Wcisło – Region Lubelski
- Robert Węgrzyn – Region Opolski
- Marek Wojtkowski – Region Kujawsko-Pomorski (p.o.)
Premier RP
[edytuj | edytuj kod]Premier reprezentujący KO:
| Imię i nazwisko | Zdjęcie | Od | Do |
|---|---|---|---|
| Donald Tusk | _(cropped).jpg) |
13 grudnia 2023 | nadal |
Poparcie w wyborach
[edytuj | edytuj kod]Wybory parlamentarne
[edytuj | edytuj kod]| Wybory | Sejm | Senat | Rząd | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Głosy | Mandaty | Mandaty | ||||||
| Liczba | % | +/− | Liczba | +/− | Liczba | +/− | ||
| 2019 | 5 060 355 | 27,40 (2.) | – | 134/460 |
– | 43/100 |
– | Opozycja |
| 2023 | 6 629 402 | 30,70 (2.) |  3,30 |
157/460 |
23 |
41/100 |
 2 |
Koalicja |
Wybory prezydenckie
[edytuj | edytuj kod]| Wybory | Kandydat | Zdjęcie | I tura | II tura | Uwagi | ||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Głosów | % | Głosów | % | ||||
| 2020[43] | Małgorzata Kidawa-Błońska | .jpg) |
– | Głosowanie nie odbyło się | |||
| 2020[43] | Rafał Trzaskowski |  |
5 917 340 | 30,46 (2.) | 10 018 263 | 48,97 (2.) | Przegrana z Andrzejem Dudą |
| 2025[76] | 6 147 797 | 31,36 (1.) | 10 237 286 | 49,11 (2.) | Przegrana z Karolem Nawrockim | ||
Wybory samorządowe
[edytuj | edytuj kod]| Wybory | Sejmiki | Rady powiatów | Rady gmin | Prezydenci, burmistrzowie, wójtowie | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Głosy | Mandaty | Głosy | Mandaty | Mandaty | Mandaty | |||||||
| % | +/− | Liczba | +/− | % | +/− | Liczba | +/− | Liczba | +/− | Liczba | +/− | |
| 2018 | 26,97 | – | 194/555 |
– | 12,29 | – | 726 | – | 1098 | – | 33 | – |
| 2024 | 30,59 | 3,62 |
210/552 |
16 |
16,21 | 3,92 |
1056 | 330 |
1649 | 551 |
49 | 16 |
Wybory do sejmików województw (2024)
[edytuj | edytuj kod]| Sejmik | Mandaty | Władza |
|---|---|---|
| dolnośląski | 15/36 |
Koalicja |
| kujawsko-pomorski | 14/30 |
Koalicja |
| lubelski | 6/33 |
Opozycja |
| lubuski | 14/30 |
Koalicja |
| łódzki | 12/33 |
Koalicja |
| małopolski | 12/39 |
Opozycja |
| mazowiecki | 20/51 |
Koalicja |
| opolski | 14/30 |
Koalicja |
| podkarpacki | 6/33 |
Opozycja |
| podlaski | 8/30 |
Koalicja |
| pomorski | 20/33 |
Koalicja |
| śląski | 20/45 |
Koalicja |
| świętokrzyski | 6/30 |
Opozycja |
| warmińsko-mazurski | 13/30 |
Koalicja |
| wielkopolski | 15/39 |
Koalicja |
| zachodniopomorski | 15/30 |
Koalicja |
| Mandaty ogółem | 210/552 |
Wybory do Parlamentu Europejskiego
[edytuj | edytuj kod]| Wybory | Głosy | Mandaty | |||
|---|---|---|---|---|---|
| liczba | % | +/- | Liczba | +/- | |
| 2019 | start w ramach KE | 14/51 |
– | ||
| 2024 | 4 359 443 | 37,06 (1.) | – | 21/53 |
7 |
Przedstawiciele w samorządzie
[edytuj | edytuj kod]Marszałkowie województw
[edytuj | edytuj kod]Od 2024 Koalicja Obywatelska współrządzi w 12 województwach, z czego w 10 funkcję marszałka pełnią jej przedstawiciele:
| Marszałek | Województwo | Data Wyboru |
|---|---|---|
| Piotr Całbecki | kujawsko-pomorskie | 24 listopada 2006 |
| Sebastian Ciemnoczołowski | lubuskie | 18 sierpnia 2025 |
| Joanna Skrzydlewska | łódzkie | 11 czerwca 2024 |
| Szymon Ogłaza | opolskie | 12 czerwca 2025 |
| Łukasz Prokorym | podlaskie | 7 maja 2024 |
| Mieczysław Struk | pomorskie | 22 lutego 2010 |
| Wojciech Saługa | śląskie | 6 maja 2024 |
| Marcin Kuchciński | warmińsko-mazurskie | 7 listopada 2023 |
| Marek Woźniak | wielkopolskie | 10 października 2005 |
| Olgierd Geblewicz | zachodniopomorskie | 7 grudnia 2010 |
Prezydenci miast
[edytuj | edytuj kod]Przedstawiciele Koalicji Obywatelskiej są prezydentami 40 miast.
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Klub parlamentarny KO wraz z posłami Zielonych liczy 156 posłów.
- ↑ Raport – Poglądy polityczne parlamentarzystów vs poglądy polityczne wyborców – 12.2025 [online], stanpolityki.pl, 1 grudnia 2025, s. 4.
- ↑ Poseł Michał Krawczyk o Koalicji Obywatelskiej: Jesteśmy partią centrum [online], 27 października 2025.
- ↑ Beata Kosowska-Gąstoł, Te same, ale czy takie same? Analiza oblicza ideowo-programowego polskich partii politycznych – różne perspektywy metodologiczne, [w:] Postulaty polityczne i wyborcze partii politycznych [online], zbc.uz.zgora.pl.
- ↑ Anita Filipczak-Białkowska, Te same, ale czy takie same? Analiza oblicza ideowo-programowego polskich partii politycznych – różne perspektywy metodologiczne [online], uni.lodz.pl.
- ↑ Radosław Sikorski poparł aborcję i związki partnerskie. „Jestem konserwatystą europejskim” [online], onet.pl, 17 listopada 2024.
- ↑ Giertych wstępuje do PO. „Odcień konserwatyzmu, ale też pewien entuzjazm” [online], polskieradio24.pl, 5 czerwca 2025.
- ↑ PO i Nowoczesna razem do wyborów. Schetyna i Lubnauer podpisali porozumienie [online], wprost.pl, 7 marca 2018.
- ↑ PO i N wystartują w wyborach do sejmików jako „Platforma.Nowoczesna Koalicja Obywatelska” [online], gazetaprawna.pl, 14 kwietnia 2018.
- ↑ Serwis PKW – Wybory 2018.
- ↑ Projekt Barbary Nowackiej dołączył do Koalicji Obywatelskiej [online], wprost.pl, 5 września 2018.
- ↑ Krzysztof Kuchaj, Koalicja Obywatelska i wspólny start w jesiennych wyborach [online], tvp.pl, 23 maja 2018.
- ↑ Koalicyjne Porozumienie Wyborcze [online], kpeir.org [zarchiwizowane z adresu 2019-04-01].
- ↑ Paweł Więcek, Wybory samorządowe 2018. Mamy pełne listy Koalicji Obywatelskiej do Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego [online], echodnia.eu, 13 września 2018.
- ↑ Kluby i koła [online], sejm.gov.pl.
- ↑ Władze PO i Nowoczesnej za połączeniem klubów i budową bloku na wybory parlamentarne [online], forsal.pl, 8 czerwca 2019.
- ↑ Posłowie Nowoczesnej wstąpili do klubu Platformy Obywatelskiej-Koalicji Obywatelskiej [online], polskieradio24.pl, 13 czerwca 2019.
- ↑ #SzóstkaSchetyny [online], platforma.org, 15 lipca 2019.
- ↑ Schetyna: Znaleźliśmy nową formułę. Nikt tego wcześniej nie robił [online], tvn24.pl, 18 lipca 2019.
- ↑ Zieloni oficjalnie potwierdzili start w wyborach w ramach Koalicji Obywatelskiej [online], pap.pl, 30 lipca 2019.
- ↑ Serwis PKW – Wybory 2019.
- ↑ Paweł Pawlik, Ruch Autonomii Śląska na listach Koalicji Obywatelskiej [online], onet.pl, 9 sierpnia 2019.
- ↑ PKW zarejestrowała 6 komitetów wyborczych; KW Lewica został wezwany do usunięcia wad zawiadomienia [online], pap.pl, 12 sierpnia 2019.
- ↑ Prawnuczka prezydenta i premiera, marszałek, kandydatka na szefową rządu [online], tvn24.pl, 4 września 2019.
- ↑ Serwis PKW – Wybory 2019.
- ↑ Serwis PKW – Wybory 2019.
- ↑ Klub Parlamentarny Koalicja Obywatelska – Platforma Obywatelska, Nowoczesna, Inicjatywa Polska, Zieloni [online], sejm.gov.pl.
- ↑ Adam Szłapka nowym przewodniczącym Nowoczesnej [online], wp.pl, 24 listopada 2019.
- ↑ Wojciech Kubalewski i Małgorzata Tracz przewodniczącymi Partii Zieloni [online], partiazieloni.pl, 18 stycznia 2020 [zarchiwizowane z adresu 2022-06-28].
- ↑ Grzegorz Schetyna nie będzie startował w wyborach na szefa PO. Wskazał Tomasza Siemoniaka [online], wp.pl, 3 stycznia 2020.
- ↑ Oficjalne wyniki wyborów w PO [online], interia.pl, 29 stycznia 2020.
- ↑ Małgorzata Kidawa-Błońska kandydatką Platformy na prezydenta [online], tvn24.pl, 14 grudnia 2019.
- ↑ Nowoczesna za kandydaturą Małgorzaty Kidawy-Błońskiej na prezydenta [online], prk24.pl, 11 stycznia 2020.
- ↑ Inicjatywa Polska poparła Małgorzatę Kidawę-Błońską. Padły pytania o Kościół i aborcję [online], wprost.pl, 8 lutego 2020.
- ↑ Tracz: Zieloni podjęli decyzję o udzieleniu poparcia dla Małgorzaty Kidawy-Błońskiej [online], wnp.pl, 20 lutego 2020.
- 1 2 Sondaże prezydenckie [online], ewybory.eu [zarchiwizowane z adresu 2020-05-09].
- ↑ Jakub Oworuszko, Małgorzata Kidawa-Błońska zawiesza kampanię i wzywa do bojkotu wyborów. Prezydent Andrzej Duda nie wyklucza innego terminu [online], polskatimes.pl, 29 marca 2020.
- ↑ Karolina Kołodziejczyk, Wybory 2020. Donald Tusk wydał oświadczenie. Mówi, czy będzie głosował [online], wp.pl, 28 kwietnia 2020.
- ↑ Rafał Trzaskowski nowym kandydatem PO na prezydenta [online], pb.pl, 15 maja 2020.
- ↑ Apel do Roberta Biedronia o wycofanie się z wyborów i poparcie Rafała Trzaskowskiego [online], sdpl.pl, 12 czerwca 2020 [zarchiwizowane z adresu 2020-06-13].
- ↑ SD poparło Trzaskowskiego [online], sd.pl, 20 czerwca 2020 [zarchiwizowane z adresu 2023-09-21].
- ↑ Serwis PKW – Wybory 2020.
- 1 2 3 Serwis PKW – Wybory 2020.
- ↑ Maja Sałwacka, Rozłam koalicji w sejmiku? Trzy radne rzucają swoje kluby [online], wyborcza.pl, 24 czerwca 2020.
- ↑ Koalicja Obywatelska wybrała nowego szefa klubu [online], tvn24.pl, 25 września 2020.
- ↑ Marcin Bosacki nowym szefem senackiego klubu KO [online], gazetaprawna.pl, 28 września 2020.
- ↑ Róża Thun odchodzi z Platformy Obywatelskiej [online], onet.pl, 17 maja 2021.
- ↑ Zmiany w Platformie. Donald Tusk p.o. przewodniczącego partii [online], rp.pl, 3 lipca 2021.
- ↑ Cezary Tomczyk rezygnuje z funkcji, Borys Budka nowym szefem klubu Koalicji Obywatelskiej [online], onet.pl, 22 lipca 2021.
- ↑ Kongres Partii Zieloni: Zieloni wybrali nowe władze [online], partiazieloni.pl, 16 stycznia 2022 [zarchiwizowane z adresu 2022-06-28].
- ↑ AgroUnia i PO łączą siły. Tusk: Kołodziejczak wystartuje z list KO [online], dorzeczy.pl, 16 sierpnia 2023.
- ↑ Klub Koalicji Obywatelskiej przyjął nowych parlamentarzystów [online], tvn24.pl, 17 sierpnia 2023.
- ↑ Do klubu KO dołączyło pięcioro parlamentarzystów. Wśród nich m.in. były członek klubu PiS [online], gazeta.pl, 17 sierpnia 2023.
- ↑ „100 konkretów na 100 dni”. KO przedstawiła program wyborczy [online], gazetaprawna.pl, 9 września 2023.
- ↑ Serwis PKW – Wybory 2023.
- ↑ Nowy szef klubu KO. Opublikowano oficjalny komunikat [online], onet.pl, 19 grudnia 2023.
- ↑ Joanna Potocka, Krzysztof Kwiatkowski w klubie parlamentarnym Koalicji Obywatelskiej [online], rmf24.pl, 22 lutego 2024.
- ↑ Serwis PKW – Wybory 2024.
- ↑ Serwis PKW – Wybory 2024.
- ↑ Wszystko jasne. Koalicja Obywatelska wybrała kandydata na prezydenta [online], onet.pl, 23 listopada 2024.
- ↑ Obwieszczenie Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 19 maja 2025 r. o wynikach głosowania i wyniku wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na dzień 18 maja 2025 r. [online], wybory.gov.pl, 19 maja 2025.
- ↑ Obwieszczenie Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 2 czerwca 2025 r. o wynikach ponownego głosowania i wyniku wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej [online], wybory.gov.pl, 2 czerwca 2025.
- ↑ Dawid Szczyrbowski, Roszady w Senacie. Koalicja Obywatelska zwiększa stan posiadania [online], interia.pl, 24 czerwca 2025.
- ↑ Nowe władze Zielonych. Wyboru dokonano podczas kongresu partii w Łodzi [online], tulodz.pl, 19 października 2025.
- ↑ Karolina Nowakowska, Platforma Obywatelska, Nowoczesna i Inicjatywa Polska łączą się. Nowa partia pod szyldem Koalicji Obywatelskiej [online], gazetaprawna.pl, 25 października 2025.
- ↑ Piotr Białczyk, Koniec Platformy Obywatelskiej. Tusk przedstawił nowe ugrupowanie [online], interia.pl, 25 października 2025.
- ↑ PO, Nowoczesna oraz Inicjatywa Polska łączą się w jedną partię - Koalicję Obywatelską [online], bilgoraj.com.pl, 25 października 2025.
- ↑ Pozycja 64028 [online], Monitor Sądowy i Gospodarczy nr 250/2025, 30 grudnia 2025.
- ↑ Platforma Obywatelska formalnie staje się Koalicją Obywatelską. Sąd zarejestrował zmianę nazwy [online], pap.pl, 24 listopada 2025.
- ↑ Koalicja Obywatelska [online], bip.warszawa.so.gov.pl.
- ↑ Marcin Józefaciuk odchodzi z klubu KO. „To forma uwolnienia” [online], businessinsider.com.pl, 6 listopada 2025.
- ↑ Tomasz Lenz wykluczony z KO. Raport NFZ wykazał zabieg syna poza kolejką [online], bankier.pl, 12 maja 2025.
- ↑ Koalicja Obywatelska wybrała szefa. Takie poparcie uzyskał Donald Tusk [online], onet.pl, 9 marca 2026.
- ↑ Są nowi wiceprzewodniczący KO. Mamy listę nazwisk [online], onet.pl, 11 kwietnia 2026.
- ↑ 100 konkretów na pierwsze sto dni rządów! [online], koalicjaobywatelska.pl.
- ↑ Serwis PKW – Wybory 2025.