Kopaszewo

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kopaszewo
Pałac w Kopaszewie
Pałac w Kopaszewie
Państwo  Polska
Województwo wielkopolskie
Powiat kościański
Gmina Krzywiń
Liczba ludności (2008) 502
Strefa numeracyjna (+48) 65
Kod pocztowy 64-010 Krzywiń
Tablice rejestracyjne PKS
SIMC 0372641
Położenie na mapie gminy Krzywiń
Mapa lokalizacyjna gminy Krzywiń
Kopaszewo
Kopaszewo
Położenie na mapie powiatu kościańskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu kościańskiego
Kopaszewo
Kopaszewo
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa wielkopolskiego
Kopaszewo
Kopaszewo
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kopaszewo
Kopaszewo
Ziemia52°00′35″N 16°48′55″E/52,009722 16,815278

Kopaszewowieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kościańskim, w gminie Krzywiń.

Historia[edytuj]

Wieś występuje w dokumentach co najmniej od roku 1386. Jednak nie jest znana dokładna data jej lokacji na prawie niemieckim. Wieś Kopassewo położona była w 1581 roku w powiecie kościańskim województwa poznańskiego[1]. Przed 1714 własność Zakrzewskich, później siedziba rodowa Skórzewskich. W 1844 zakupione przez generała Dezyderego Chłapowskiego, bohatera wojen napoleońskich i powstania listopadowego dla swojego syna Kazimierza.[2].

W okresie Wielkiego Księstwa Poznańskiego (1815-1848) miejscowość wzmiankowana jako Kopaszewo należała do wsi większych w ówczesnym pruskim powiecie Kosten rejencji poznańskiej[3]. Kopaszewo należało do okręgu krzywińskiego tego powiatu i stanowiło siedzibę majątku, którego właścicielem był wówczas (1846) gen. Dezydery Chłapowski[3]. W skład majątku Kopaszewo wchodziły ponadto Kopaszewko oraz Rogaczewo Wielkie. Według spisu urzędowego z 1837 roku Kopaszewo liczyło 186 mieszkańców, którzy zamieszkiwali 20 dymów (domostw)[3].

Kopaszewo pozostawało we władaniu Chłapowskich do roku 1939.

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa leszczyńskiego.

Zabytki[edytuj]

  • Pałac zbudowany w latach 1800-01. Po pożarze z 1886 odbudowany w 1892, odnowiony w latach 1921-23 w stylu klasycystycznym. W pałacu kilkakrotnie między sierpniem 1831 a styczniem 1832 przebywał Adam Mickiewicz[4]. Legenda głosi, że w Kopaszewie powstawały fragmenty Pana Tadeusza. W 1868 gościła tu również Helena Modrzejewska. W pałacu znajdował się bogaty księgozbiór liczący około 5 tys. pozycji. Kolekcja obrazów zawierała między innymi dzieła Kossaka, Wyczółkowskiego, Brandta, Fałata. Większość pałacowych zbiorów zaginęła podczas drugiej wojny światowej. Po wojnie pałac przeszedł na własność skarbu państwa. Obecnie w pałacu mieszczą się biura Hodowli Roślin Danko, prywatne mieszkania oraz izby pamięci: Adama Mickiewicza, Heleny Modrzejewskiej i rodziny Chłapowskich.
  • Park pałacowy o pow. 11,75 ha urządzony na pocz. XIX w. i przekształcony w 1894 przez architekta ogrodów Augustyna Denizota zgodnie z panującą w drugiej połowie XIX wieku modą na naturalizm. W tym stanie zachowany jest do dnia dzisiejszego. Wśród drzewostanu odnaleźć można różne gatunki drzew: wiązy, świerki, lipy, jesiony kasztany, buki, dęby cis, topole, platany. Poza obrębem parku, na osi pałacu znajduje się najdłuższa w Europie aleja platanowa prowadząca do dawnego folwarku.
  • Późnobarokowa kaplica pw. NMP Śnieżnej z 1794.
  • Przy kaplicy rozpoczyna się i kończy Kopaszewska Droga Krzyżowa (stacje I i XIV wmurowane są w ścianę kaplicy). Cała Droga liczy około 20 km. Prowadzi z kaplicy, przez Kopaszewo, dalej tzw. traktem turewskim przez Rogaczewo Wielkie do kościoła w Rąbiniu (stacja VI i VII) i z powrotem. Stacje rozmieszczone są po dwie w przydrożnych kapliczkach. Tablice płaskorzeźbione, odlane z żelaza, w stylu późnego klasycyzmu sprowadzone zostały z Francji.
    Drogę ufundował właściciel Kopaszewa Jan Koźmian po samobójczej śmierci żony, Zofii z Chłapowskich, córki generała Dezyderego Chłapowskiego. Poświęcenia dokonał 3 października 1855 roku proboszcz krzywiński ks. Franciszek Poniecki.
    Obecnie oryginalne tablice znajdują się w kaplicy w Kopaszewie, na stacjach umieszczono kopie.

Przypisy

  1. Adolf Pawiński, Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym, Wielkopolska t. I, Warszawa 1883, s. 73.
  2. Dwory i pałace..., str. 166
  3. a b c Leon Plater: Opisanie historyczno-statystyczne Wielkiego Ksie̜ztwa Poznańskiego. Lipsk: Ksie̜garnia Zagraniczna (Librairie Étrangère), 1846, s. 215.
  4. Dwory i pałace..., str. 166

Bibliografia[edytuj]

  • Marcin Libicki, Piotr Libicki: Dwory i pałace wiejskie w Wielkopolsce. Poznań: Dom Wydawniczy REBIS, 2003. ISBN 83-7301-243-5.
  • Paweł Anders: 155 x Wielkoposka. Witold Gostyński, Bogdan Kucharski, Włodzimierz Łęcki, Piotr Maluśkiewicz, Jerzy Sobczak, Zbigniew Szmidt. WBP w Poznaniu, 2000. ISBN 83-85811-76-1.
  • Anna Ziołek: Pałac w Kopaszewie. Kościan: WBP w Poznaniu, 1988.

Linki zewnętrzne[edytuj]