Kornel Michejda

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kornel Michejda
Data i miejsce urodzenia 26 października 1887
Bystrzyca
Data i miejsce śmierci 5 listopada 1960
Kraków
Miejsce spoczynku Cmentarz ewangelicki w Cieszynie
Zawód, zajęcie lekarz chirurg
Narodowość polska
Tytuł naukowy profesor nauk medycznych
Alma Mater Uniwersytet Jagielloński
Rodzice Karol Michejda i Maria z Szołtysów
Dzieci Andrzej Michejda
Krewni i powinowaci Oskar Michejda
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Kawaler Orderu Świętego Sawy Sprawiedliwy wśród Narodów Świata
Grób Kornela Michejdy na cmentarzu ewangelicko-augsburskim w Cieszynie

Kornel Michejda (ur. 26 października 1887 w Bystrzycy na Śląsku Cieszyńskim, zm. 5 listopada 1960) – polski chirurg, profesor na Uniwersytecie Wileńskim (1922-1939), Akademii Medycznej w Gdańsku, Uniwersytecie Jagiellońskim, a następnie Akademii Medycznej w Krakowie.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Jego rodzicami byli Karol Michejda i Maria z Szołtysów. Po ukończeniu w 1905 gimnazjum w Cieszynie studiował na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Jagiellońskiego, 14 lutego 1914 uzyskał pod kierunkiem prof. Bronisława Kadera tytuł doktora wszech nauk lekarskich.

W czasie I wojny światowej był ochotnikiem w stopniu majora rezerwy, pracował w Wojskowym Szpitalu Garnizonowym. Od października 1920 pełnił funkcję tymczasowego kierownika Kliniki Chirurgicznej Uniwersytetu Jagiellońskiego, siedem miesięcy później ustąpił z tego stanowiska, jego następcą był Maksymilian Rutkowski. Od 1922 mieszkał w Wilnie, gdzie był profesorem chirurgii na Uniwersytecie Stefana Batorego, równocześnie został profesorem nadzwyczajnym. W 1930 uzyskał tytuł profesora zwyczajnego, przez dwie kadencje był dziekanem Wydziału Lekarskiego, był redaktorem czasopisma "Polski Przegląd Chirurgów", autor wielu prac. W lipcu 1939 zorganizował we Lwowie ostatni przed II wojną światową Zjazd Chirurgów Polskich podczas którego został wybrany na prezesa Towarzystwa Chirurgów Polskich.

Po zamknięciu Uniwersytetu Stefana Batorego w grudniu 1939 pracował jako chirurg w szpitalach na Wileńszczyźnie. W marcu 1945 podczas wysiedlania Polaków z Ziemi Wileńskiej wyjechał do Lublina, krótki czas mieszkał w Łodzi, a następnie w Katowicach, gdzie kierował oddziałem chirurgicznym w Szpitalu Miejskim. Po utworzeniu w październiku 1945 Akademii Medycznej w Gdańsku został tam skierowany, gdzie przekształcił tworzony oddział chirurgiczny w I Klinikę Chirurgiczną. Pełnił tam funkcję pierwszego dziekana Wydziału Lekarskiego, w 1946 był organizatorem pierwszego powojennego Zjazdu Chirurgów Polskich. Został powołany przez Główną Komisję do Badania Zbrodni Niemieckich w Polsce jako biegły podczas procesów norymberskich, swoje wnioski zebrał w obszernym raporcie dotyczącym doświadczeń na ludziach. W 1948 przeniósł się do Krakowa, gdzie został nominowany na stanowisko kierownika II Kliniki Chirurgicznej na Uniwersytecie Jagiellońskim. W latach 1950-1953 był pierwszym rektorem utworzonej w Krakowie Akademii Medycznej, prowadził wówczas badania naukowe nad chirurgią żołądka i jelita grubego. W 1957 zwrócił się z prośbą do rektora Akademii Medycznej o odwołanie z funkcji kierownika i przejście w stan spoczynku.

Podczas okupacji hitlerowskiej pomagał Żydom i ukrywał przed Niemcami swoich kolegów Żydów, anatoma Michała Reichera i okulistę Ignacego Abramowicza[1][2]. W uznaniu tych zasług w 1992 przyznano mu pośmiertnie tytuł Sprawiedliwego wśród Narodów Świata.

Dorobek naukowy[edytuj | edytuj kod]

W latach 1919–1921 opracował modyfikację operacji Albee'go podczas leczenia gruźlicy kręgosłupa poprzez przeszczep z grzebienia kości goleniowej. Autor wielu prac. Opublikował m.in. Diagnostykę chirurgiczną, głównie z zakresu chirurgii jamy brzusznej. Propagator szybszego wykrywania nowotworów.

Swoje wspomnienia zawarł w autobiografii pt. Wspomnienia chirurga (Wydawnictwo Literackie, 1986, ​ISBN 83-08-01551-4​, z przedmową i w opracowaniu jego syna, Andrzeja Michejdy).

Członkostwo[edytuj | edytuj kod]

  • Towarzystwo Chirurgów Polskich;
  • Międzynarodowe Towarzystwo Chirurgiczne;
  • Towarzystwo Ortopedów Polskich;
  • Wileńskie Towarzystwo Naukowo-Lekarskie.
  • Polska Akademia Umiejętności, od 1946 członek korespondent[3].

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

W 1929 został odznaczony Orderem Świętego Sawy. Uchwałą Rady Państwa z dnia 22 lipca 1953 r. „Za zasługi w pracy dydaktycznej i naukowej w dziedzinie medycyny” odznaczony został Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski[4]. 19 lipca 1946 nadano mu Krzyż Oficerski tego orderu[5].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Grzegorz Brożek. Ruch studentów medycyny w Uniwersytecie Stefana Batorego w Wilnie w latach 1919-1939. „Archiwum historii i filozofii medycyny”. 62, 3 (1999;). s. 207-216. ISSN 0860-1844 (pol.). 
  2. Maria Ciesielska. Profesor Kornel Michejda - Sprawiedliwy wśród Narodów Świata. „Nowa Medycyna”. 22(4) (2015;), s. 124-127. Borgis. DOI: 10.5604/17312485.1193556 (pol.). 
  3. Reprezentanci nauk medycznych, zmarli członkowie AU w Krakowie, PAU, TNW i PAN
  4. M.P. z 1953 r. nr 93, poz. 1275, pkt 1.
  5. M.P. z 1947 r. nr 11, poz. 23.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]