Kostkowice (powiat cieszyński)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kostkowice
Herb
Herb Kostkowic
Remiza OSP w Kostkowicach
Remiza OSP w Kostkowicach
Państwo  Polska
Województwo śląskie
Powiat cieszyński
Gmina Dębowiec
Liczba ludności (2008) 517
Strefa numeracyjna (+48) 33
Kod pocztowy 43-426
Tablice rejestracyjne SCI
SIMC 0051635
Położenie wsi
Położenie wsi
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Kostkowice
Kostkowice
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kostkowice
Kostkowice
Ziemia 49°47′39″N 18°42′03″E/49,794167 18,700833

Kostkowicewieś sołecka w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie cieszyńskim, w gminie Dębowiec, nad rzeką Knajką. Wieś leży w historycznych granicach regionu Śląska Cieszyńskiego. Powierzchnia sołectwa wynosi około 510 ha[1], liczba ludności 517 (2008), co daje gęstość zaludnienia równą 101,4 os./km².

Części miejscowości[edytuj | edytuj kod]

Krajowy Rejestr Urzędowy Podziału Terytorialnego Kraju odnotowuje następujące części składowe miejscowości Kostkowice:

  • Kępa (identyfikator SIMC: 0051641)
  • Samlowiec (0051658)
  • Stary Dwór (0051664)
  • Za Wodą (0051670)

Historia[edytuj | edytuj kod]

Miejscowość po raz pierwszy wzmiankowana została w łacińskim dokumencie Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol. Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego), spisanej za czasów biskupa Henryka z Wierzbna ok. 1305 w szeregu wsi zobowiązanych do płacenia dziesięciny biskupstwu we Wrocławiu, w postaci item in Goschegowitz(e) debent esse XX mansi[2][3][4]. Zapis ten oznaczał, że wieś zobowiązana została do płacenia dziesięciny z 20 łanów większych. Jej powstanie wiąże się z przeprowadzaną pod koniec XIII wieku na terytorium późniejszego Górnego Śląska wielką akcją osadniczą (tzw. łanowo-czynszową). Wieś politycznie znajdowała się wówczas w granicach utworzonego w 1290 piastowskiego (polskiego) księstwa cieszyńskiego, będącego od 1327 lennem Królestwa Czech, a od 1526 roku w wyniku objęcia tronu czeskiego przez Habsburgów wraz z regionem aż do 1918 roku w monarchii Habsburgów (potocznie Austrii).

W połowie XV wieku wieś była własnością książęcą[5], jednak 7 lutego 1457 została sprzedana staroście cieszyńskiemu Marcinowi Geislerowi, który został zobowiązany do wystawienia z tej wsi jednego konnego strzelca[6]. Przed 1505 rokiem córka lub pierwsza żona Kostka z Kostkowic, Marusza, ożeniła się z Jerzykiem Czelo i wniosła do małżeństwa jako posag Kostkowice. W tymże 1505 roku po śmierci Maruszy wybuchł spór o Kostkowice pomiędzy Jerzykiem Czelo a bratem jego zmarłej żony i prawnym opiekunem dzieci z pierwszego małżeństwa, Baltazarem z Dębowca na Osieku. W związku z tym, że długi zabezpieczone na Kostkowicach zostały przez Jerzyka spłacone spór ten został zakończony ugodą, według której wieś została podzielona na część należącą do Jerzyka Czela i część będącą zabezpieczeniem przyszłości dzieci z pierwszego małżeństwa Maruszy[7]

Według austriackiego spisu ludności z 1900 w 48 budynkach w Kostkowicach (w tym 13 na Samlowcu) na obszarze 524 hektarów mieszkało 417 osób (w tym 83 na Samlowcu), co dawało gęstość zaludnienia równą 79,6 os./km². z tego 246 (59%) mieszkańców było katolikami a 171 (41%) ewangelikami, 411 (98,6%) było polsko-, 4 (1%) niemiecko- a 2 (0,5%) czeskojęzycznymi[8]. Do 1910 roku liczba budynków wzrosła do 50 a mieszkańców do 428 (na Samlowcu spadła do 71), z czego 266 (62,1%) było katolikami, 162 (37,9%) ewangelikami, 419 (97,9%) polsko-, 8 (1,9%) niemiecko- a 1 (0,2%) czeskojęzycznymi[9].

W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa bielskiego.

Pomniki przyrody[edytuj | edytuj kod]

Na terenie miejscowości znajduje się 6 dębów będących pomnikami przyrody[10].

Obiekt Wymiary Szacunkowy wiek Położenie Data ustanowienia pomnikiem
Dąb szypułkowy (Quercus robur) obw.: 330 cm
wys.: 22 m
200 lat obok stawu Pustelnik I 1963
Dąb szypułkowy (Quercus robur) obw.: 370 cm
wys.: 20 m
250 lat obok stawu Pustelnik II 1963
Dąb szypułkowy (Quercus robur) obw.: 320 cm
wys.: 23 m
200 lat obok stawu Młyńczok II 1963
Skupienie 3 dębów (Quercus sp.) obw.: 265-360 cm
wys.: 18-23 m
250 lat obok stawu Młyńczok I 1963

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Powierzchnia gminy (4248 ha) minus suma powierzchni pozostałych sołectw jak została podana w ich planach rozwoju i odnowy: Dębowiec (1317 ha), Gumna (410 ha), Iskrzyczyn (465 ha), Łączka (192 ha), Ogrodzona (695 ha) i Simoradz (695 ha)
  2. Śląsk Cieszyński w średniowieczu (do 1528). Idzi Panic (redakcja). Cieszyn: Starostwo Powiatowe w Cieszynie, 2010, s. 296. ISBN 978-83-926929-3-5.
  3. Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (online). W: www.dokumentyslaska.pl [on-line]. [dostęp 2013-07-22].
  4. H. Markgraf, J. W. Schulte: Codex Diplomaticus Silesiae T.14 Liber Fundationis Episcopatus Vratislaviensis. Breslau: Josef Max & Comp., 1889.
  5. I. Panic, 2010, s. 332
  6. I. Panic, 2010, s. 280
  7. I. Panic, 2010, s. 240
  8. Gemeindelexikon der im Reichsrate vertretenen Königreiche und Länder, bearbeitet auf Grund der Ergebnisse der Volkszählung vom 31. Dezember 1900, XI. Schlesien. Wien: 1906. (niem.)
  9. Ludwig Patryn (ed): Die Ergebnisse der Volkszählung vom 31. Dezember 1910 in Schlesien. Troppau: 1912. (niem.)
  10. Wykaz pomników przyrody na terenie Śląska Cieszyńskiego. W: Henryk Mróz: Śląsk Cieszyński, Środowisko naturalne. Cieszyn: Macierz Ziemi Cieszyńskiej, 1997, s. 66. ISBN 83-903589-9-9.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]