Krzysztof Baranowski (żeglarz)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Krzysztof Baranowski
Ilustracja
Krzysztof Baranowski na STS Chopin (2011)
Data i miejsce urodzenia 26 czerwca 1938
Lwów
Zawód, zajęcie inżynier elektronik, dziennikarz, kapitan jachtowy
Narodowość polska
Edukacja Politechnika Wrocławska, Uniwersytet Warszawski
Małżeństwo Bogumiła Wander
Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Złota Odznaka im. Janka Krasickiego
Krzysztof Baranowski (lata sześćdziesiąte XX w.)
Z premierem Piotrem Jaroszewiczem po opłynięciu kuli ziemskiej (1973)

Krzysztof Tadeusz Baranowski (ur. 26 czerwca 1938 we Lwowie) – żeglarz, kapitan jachtowy, dziennikarz, nauczyciel, krótkofalowiec SP5ATV. Jako pierwszy Polak dwukrotnie opłynął samotnie kulę ziemską[1]. Absolwent Politechniki Wrocławskiej (inżynier elektronik) i Studium Dziennikarskiego Uniwersytetu Warszawskiego (dziennikarz).

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W latach 60. XX wieku był redaktorem w „Trybunie Ludu”, gdzie zajmował się popularyzacją nauki. Od 1969 roku należał do PZPR[2]. W latach 1965–1966 brał udział w wyprawie naukowo-żeglarskiej jachtu Śmiały wokół Ameryki Południowej (kpt. Bolesław Kowalski). Wielokrotnie występował w różnorakich programach TVP dla młodzieży (Ekran z bratkiem, Teleranek, Latający Holender), propagując żeglarstwo. Od roku 1977 był komentatorem TVP[1].

17 czerwca 1972 zajął 12 miejsce w transatlantyckich regatach samotnych żeglarzy OSTAR z Plymouth (Wielka Brytania) do Newport (Stany Zjednoczone) na jachcie Polonez, po czym odbył dalszą samotną drogę dookoła świata drogą na Horn. Był pierwszym Polakiem, który przebył tę trasę samotnie. Władysław Wagner, czyli pierwszy Polak, który opłynął świat także drogą na Horn, nie płynął samotnie[3]. Natomiast Leonid Teliga płynął samotnie, ale trasą łatwiejszą, przez Kanał Panamski[4]. Baranowski w ciągu 272 dni pokonał 35 424 mil morskich na trasie Newport – KapsztadHobart (Tasmania) – Stanley (Falklandy) – Plymouth. Opłynął m.in. przylądki Dobrej Nadziei, Leeuwin i Horn. Rejs zakończył się 24 czerwca 1973 roku[5].

Jako jedyny dotychczas Polak odbył rejs dookoła świata po raz drugi, również samotnie, ale w przeciwnym kierunku[1]. Dokonał tego od 2 października 1999 do 30 sierpnia 2000 na jachcie Lady B. Rozpoczął i zakończył rejs w portugalskim porcie Villamoura, przepłynął 24 tys. mil morskich trasą równikową, zawijając do 20 portów. Szlak podróży prowadził m.in. przez Wyspy Kanaryjskie, Karaiby, Kanał Panamski, Tahiti, Australię, Seszele, Morze Czerwone i Śródziemne[5].

Był inicjatorem budowy Poloneza oraz dwóch żaglowców rejowych: STS „Pogoria” oraz STS „Fryderyk Chopin”.

Drugi kapitan polskiego prototypowego żaglowca – barkentyny STS „Pogoria”. Prowadził „Pogorię” w regatach „Tall Ships’ Races 80” i w rejsie z naukowcami PAN na Antarktydę. Pomysłodawca i założyciel Szkoły pod Żaglami, którą jako kapitan poprowadził w latach 1983–1984 na żaglowcu STS „Pogoria”, a w 1992 na żaglowcu STS „Fryderyk Chopin”, który zbudowała jego Fundacja – Międzynarodowa Szkoła Pod Żaglami.

W 1981 na skutek błędnego odczytu wskazań radaru doprowadził do kolizji STS „Pogoria” z MS Generał Stanisław Popławski, Izba Morska w orzeczeniu obciążyła winą za spowodowanie kolizji kapitana „Pogorii” w 80%[6].

Był redaktorem naczelnym czasopisma „Jachting”. Od 2009 prowadzi Fundację „Szkoła Pod Żaglami Krzysztofa Baranowskiego” opartą o wolontariat młodzieży niosącej innym pomoc.

Kalendarium dokonań[edytuj | edytuj kod]

  • 1965–1966 – rejs dookoła Ameryki Płd. na „Śmiałym” (jako kuk)
  • 1972 – regaty samotnych żeglarzy przez Atlantyk na s/y Polonez (OSTAR)
  • 1972/1973 – rejs dookoła świata wokół Hornu na Polonezie (samotnie)
  • 1976/1977 – rodzinny rejs po Ameryce i przez Atlantyk na „Polonezie”
  • 1980/1981 – wyprawa antarktyczna na „Pogorii”
  • 1983/1984 – do Indii i wokół Afryki na „Pogorii” Szkoła pod Żaglami
  • 1985 – Szkoła pod Żaglami dziewcząt do Kanady na „Pogorii”
  • 1985 – Kanadyjska „Class Afloat” na „Pogorii”
  • 1986/1987 – dowodzenie niemieckim żaglowcem pasażerskim „Atlantis”
  • 1988/1989 – z załogą z USA, ZSRR, i Polski na „Pogorii” wokół Ameryki Płd.
  • 1992 – Grand Regatta Columbus '92 przez Atlantyk na „Fryderyku Chopinie”
  • 1994 – przez Płd. Atlantyk na „Fryderyku Chopinie”
  • 1999–2000 – drugi samotny rejs dookoła świata przez Panamę i Suez na „Lady B.” (samotnie)
  • 2015 – Polsko-rosyjska Szkoła pod Żaglami na „Pogorii” z Amsterdamu przez Szetlandy i Porto Santo

Książki[edytuj | edytuj kod]

  • Hobo, Warszawa, Iskry, 1965 (seria „Naokoło świata”), 1974
  • Kapitan kuk, Warszawa, Iskry, 1968, 1973 (seria „Naokoło świata”)
  • Polonezem dookoła świata, Warszawa, Książka i Wiedza, 1973, 1974
  • Droga na Horn, Warszawa, Iskry, 1974, 1975, 1981, Muza 1995 (seria „Naokoło świata”)
  • Wyścig do Newport, Warszawa, Iskry, 1976 (seria „Naokoło świata”)
  • Polonez, Warszawa, Sport i Turystyka, 1977
  • Żaglem po Ameryce, Warszawa, Wydawnictwo RTV, 1978
  • Dom pod żaglami, Warszawa, Iskry, 1980 (seria „Naokoło świata”)
  • Praktyka oceaniczna, Warszawa, Sport i Turystyka, 1984
  • Szkoła pod żaglami, Warszawa, Iskry, 1987 (seria „Naokoło świata”)
  • Zaczynam żeglować, Warszawa, Almapress, 1988, 2002
  • Zapiski najemnego żeglarza, Warszawa, Iskry, 1989 (seria: „Naokoło świata”)
  • Samotny żeglarz, IPS, 1995
  • Drugi raz dookoła świata, Warszawa, Świat Książki, 2003
  • Zostań Opti-mistrzem, Warszawa, Almapress, 2004
  • Regaty, Warszawa, Almapress, 2007
  • Jachting morski, Fundacja Szkoła Pod Żaglami Krzysztofa Baranowskiego, 2011
  • Bujanie w morskiej pianie, Fundacja Szkoła Pod Żaglami Krzysztofa Baranowskiego, 2014[7]
  • Kapitan jachtowy 2015 Szkoła Żeglarska Jacek Wójcik[8]
  • Uczucia oceaniczne 2016 Szkoła Pod Żaglami Krzysztofa Baranowskiego[9]
  • Żegluga oceaniczna 2017 Szkoła Pod Żaglami Krzysztofa Baranowskiego
  • Żagle na sztalugach, album z komentarzami do malarstwa marynistycznego, Fundacja Szkoła Pod Żaglami Krzysztofa Baranowskiego, 2020

Filmy dokumentalne[edytuj | edytuj kod]

Niektóre z ponad 50:

  • Jaś i Małgosia na oceanie, 1977 (TeleAR – Brązowa Fregata)
  • Czekanie na wieloryba, 1978 (Poltel – Nagroda Telewidzów)
  • Zmiana wachty, 1982 (I nagroda Festiwalu Filmów Morskich w Cartagenie)
  • Szkoła pod żaglami, 1984 (Grand Prix Yachtfilm '84)
  • Sztorm, 1989 (Grand Prix Yachtfilm '90)
  • serial Królowie mórz (11 odc.), 1985 (Poltel)
  • serial Listy w butelce (6 odc.), 1991 (Maritime Films)
  • serial Poszukiwanie Atlantydy (11 odc.), 1991 (Maritime Films)

Odznaczenia i nagrody[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Kazimierz Robak, Żeglarskie Kto jest kim: Krzysztof Baranowski, Warszawa: Megas, 2018, ISBN 978-83-926091-3-1.
  2. Kto jest kim w Polsce 1984. Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwo Interpress, 1984, s. 35–36. ISBN 83-223-2073-6.
  3. Władysław Wagner, pya.org.pl [dostęp 2021-09-28] (pol.).
  4. Pół wieku temu Leonid Teliga opłynął świat!, Portal Informacyjny » Żeglarski.info, 5 kwietnia 2019 [dostęp 2021-09-28] (pol.).
  5. a b Sylwetka kapitana Krzysztofa Baranowskiego na stronie kolosy.pl. [dostęp 2012-11-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-11-02)].
  6. Orzeczenie Izby Morskiej dotyczące zderzenia s/y „Pogoria” z m/s „Generał Stanisław Popławski” u ujścia Łaby w dniu 13 kwietnia 1981 r.. [dostęp 2012-11-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-07-11)].
  7. Krzysztof (1938-). Baranowski, Bujanie w morskiej pianie, Warszawa: Fundacja Szkoła pod Żaglami Krzysztofa Baranowskiego, 2014, ISBN 978-83-62039-13-5, OCLC 883480721.
  8. Krzysztof (1938-). Baranowski, Kapitan jachtowy, Warszawa: Szkoła Żeglarska Jacek Wójcik, 2015, ISBN 978-83-941312-0-3, OCLC 910004775.
  9. Krzysztof (1938-). Baranowski, Uczucia oceaniczne, Warszawa: Szkoła pod Żaglami Krzysztofa Baranowskiego, 2016, ISBN 978-83-944893-1-1, OCLC 951421905.
  10. Nagroda im. L. Teligi dla kpt. K. Baranowskiego. „Nowiny”, s. 2, nr 85 z 30 kwietnia 1981. 

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]