Krzywosądz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Krzywosądz
Drewniany kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny
Drewniany kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny
Państwo  Polska
Województwo kujawsko-pomorskie
Powiat radziejowski
Gmina Dobre
Liczba ludności (III 2011) 266[1]
Strefa numeracyjna (+48) 54
Tablice rejestracyjne CRA
SIMC 0862109
Położenie na mapie gminy Dobre
Mapa lokalizacyjna gminy Dobre
Krzywosądz
Krzywosądz
Położenie na mapie powiatu radziejowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu radziejowskiego
Krzywosądz
Krzywosądz
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
Krzywosądz
Krzywosądz
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Krzywosądz
Krzywosądz
Ziemia52°42′13″N 18°35′08″E/52,703611 18,585556

Krzywosądzwieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie radziejowskim, w gminie Dobre.

Podział administracyjny[edytuj]

Grób Heleny z Góreckich Modlińskiej, wnuczki Adama Mickiewicza, pochowanej na terenie kościoła

Po II wojnie światowej siedziba gminy Sędzin. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa włocławskiego.

Demografia[edytuj]

W roku 1827 było tu 160 mieszkańców. Ponad pół wieku później (1883 r.) wieś posiadała 290 mieszkańców. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 266 mieszkańców[1]. Jest piątą co do wielkości miejscowością gminy Dobre.

Historia wsi[edytuj]

Wieś najprawdopodobniej istniała już w XIII wieku, a jej nazwa pochodzi od nazwiska rodziny Krzywosądów herbu Niesobia. W XVI wieku majątek ziemski w Krzywosądzy należał do rodziny Zakrzewskich, a później Niemojewskich. W roku 1720 majątek kupił Joachim Modliński. Krzywosądz znajdował się w rękach tej rodziny do początku XX wieku. W roku 1827 było tu 17 domów i 160 mieszkańców. W roku 1881 właścicielem Krzywosądza był Józef Modliński. Majątek miał powierzchnię 2193 mórg, w tym 419 mórg lasu i 224 morgi nieużytków.

19 lutego 1863 w czasie powstania styczniowego doszło do bitwy pod Krzywosądzem między oddziałami rosyjskimi a powstańcami styczniowymi pod dowództwem Ludwika Mierosławskiego[2]. Po bitwie miejscowości Krzywosądz i Dobre odwiedziła Maria Konopnicka. Poetka poszukiwała mogiły brata[3].

W 1883 we wsi były następujące domy: murowany dwór Modlińskich (obecnie plebania), dom służby dworskiej, 7 domów włościańskich, dom wójta gminy Sędzin, plebania, dom służby kościelnej, karczma i budynek szkoły. Wieś liczyła wówczas 290 mieszkańców.

Parafia[edytuj]

Parafia Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Krzywosądzy należy do dekanatu radziejowskiego. Nie jest znana data powstania parafii.

W połowie XVI wieku Grzegorz Zakrzewski z przydomkiem Zboży wypędził proboszcza katolickiego, a na jego miejsce obsadził pastora kalwińskiego. Przy tej zamianie Zakrzewski zagarnął także majątek kościelny, także kościelne srebra. Żona Zakrzewskiego utrzymywała dla siebie katolickiego kapelana. W tym czasie katolicy z terenu parafii korzystali z katolickich kościołów w Byczynie i Sędzinie. W roku 1643 na miejsce starego kościoła drewnianego, nowy kościół także drewniany, wystawiony został przez właściciela wsi Stanisława Zakrzewskiego. Nowy kościół z drewna dębowego wystawiony został w roku 1863 przez Józefa Modlińskiego i jego żonę Ludwikę z Biesiekierskich. W roku 1883 do parafii należały następujące wsie: Krzywosądz, Smarglin, Czołpin, Dobre i Przysiek. Parafia w tym czasie liczyła 1200 osób.

Obecnie proboszczem jest ks. Piotr Rogoziński[4].

Ciekawostki[edytuj]

Na terenie kościoła znajduje się grób wnuczki Adama Mickiewicza Heleny z Góreckich Modlińskiej[2].

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  2. a b Historia gminy Dobre. [dostęp 2011-11-12].
  3. Patrycja Gorzycka. Historia i zabytki Krzywosądzy. „Kujawy i Pomorze. Dwumiesięcznik turystyczno-krajoznawczy.”. nr 2(5), s. 16, 2007. Sejmik prezesów PTTK Województwa Kujawsko-Pomorskiego. ISSN 1507-1960. 
  4. strona internetowa parafii

Bibliografia[edytuj]

  • Maksymilian Borucki,"Ziemia Kujawska pod względem historycznym, geograficznym, archeologicznym i statystycznym opisana...", Warszawa, 1882.
  • Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, Tom IV (str. 811 i 812), Warszawa, 1883.