LVTP-5

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
LVTP-5
LVTP-5 podczas manewrów
LVTP-5 podczas manewrów
Dane podstawowe
Państwo  Stany Zjednoczone
Producent Baldwin-Lima-Hamilton, FMC, Ingersoll, St.Louis Car Mfg. Co., Pacific Car and Foundry
Typ pojazdu pływający transporter opancerzony
Trakcja gąsienicowa
Załoga 3 (dowódca, kierowca oraz strzelec) + 34 (do 43)
Historia
Prototypy 1950
Produkcja 1951 – 1957
Egzemplarze 1 124
Dane techniczne
Silnik 12-cylindrowy silnik benzynowy Continental LV-1790-1
Transmisja mechaniczna
Poj. zb. paliwa 2073 l
Długość 904 cm
Szerokość 357 cm
Wysokość 291 cm
Masa 37 442 kg
Osiągi
Prędkość 48 km/h na drodze, 11 km/h w wodzie
Zasięg 306 km
Dane operacyjne
Uzbrojenie
1 KM kal. 7,62 mm o zapasie (am. 2000 szt.)

Opcjonalnie:
haubica kal. 105 mm
lub
2 × armata automatyczna M2A1 kalibru 40 mm
Użytkownicy
 Stany Zjednoczone,  Tajwan,  Filipiny,  Chile

LVTP-5 (Landing Vehicle, Tracked, Personnel) – pływający transporter opancerzony konstrukcji amerykańskiej. Jego konstrukcja została oparta na doświadczeniach zdobytych w trakcie użytkowania transporterów LVT-3 i LVT-4. Z jej wyglądu widać również, że wzorowano się na transporterach opancerzonych M75 oraz M59.

Produkcja oraz warianty[edytuj]

LVTP5 w momencie opuszczania okrętu desantowego LST-983

Na początku wojny koreańskiej w 1950 roku, firmy Ingersoll Division i Borg Warner rozpoczęły prace konstruktorskie nad nowym gąsienicowym transporterem desantowym, następcą amerykańskich pojazdów desantowych z okresu II wojny światowej. Produkcję seryjną tego nowego „Landing Vehicle, Tracked, Personnel” rozpoczęta w 1952 roku. Do 1957 roku dostarczono 1124 egzemplarzy tych pojazdów, które opuściły taśmy produkcyjne kilku wytwarzających je równocześnie firm. Oprócz standardowych transporterów do przewozu żołnierzy (oznaczonych jako LVTP-5) pośród wyprodukowanych pojazdów znajdowały się również wersje specjalistyczne:

  • LVTR1 (Landing Vehicle, Tracked, Recovery) – wozy zabezpieczenia technicznego,
  • LVTE1 (Landing Vehicle, Tracked, Engineer) – saperskie (z lemieszem z przodu),
  • LVTC5 (Landing Vehicle, Tracked, Command) – wozy dowodzenia,
  • LVTH6 (Landing Vehicle, Tracked, Howitzer) – pojazd wsparcia (z dwuosobową wieżą uzbrojoną w krótkolufową haubicę kalibru 105 mm)
  • LVTAA-X1 (Landing Vehicle, Tracked, Anti Aircraft) – pojazd przeciwlotniczy (z wieżą uzbrojoną w podwójną armatę automatyczną M2A1 kalibru 40 mm, przeniesioną z wozu M42 Duster). Powstał tylko jeden prototyp

Za pomocą odpowiedniego zestawu można było typowy transporter przystosować również do roli ambulansu.

Budowa[edytuj]

Żołnierze 3 Dywizji Marines, Wietnam (1966)

Pękaty stalowy kadłub posiada w części przedniej opuszczaną rampę o podwójnych ściankach. Cały przód pojazdu jest mocno pochylony i uformowany w kształt litery V, co zapewnia zmniejszenie oporów wody podczas pływania. Luki kierowcy i dowódcy znajdują się bezpośrednio nad rampą, po lewej i prawej stronie. Nieco w tyle zabudowana jest w stropie obrotowa kopuła z zainstalowanym karabinem maszynowym kalibru 7,62 mm, który obsługuje trzeci członek stałej załogi. W przedziale desantowym znajdują się miejsca siedzące na czterech ławkach dla 34 żołnierzy, ale w razie konieczności można przewozić na stojąco 43 żołnierzy. Po usunięciu siedzeń pojazdu jest w stanie transportować: 5,4 tony ładunku w działaniach desantowych lub ponad 8 ton ładunku podczas działań na lądzie, 105 mm haubicę ciągnioną z pewną ilością amunicji lub samochód osobowo-terenowy. Do załadunku wykorzystuje się również duży luk dachowy. Cały zespół napędowy umieszczony został w osobnym przedziale zajmującym tył amfibii. Napęd w wodzie zapewniają gąsienice zaopatrzone w specjalne ostrogi.

Słabe strony[edytuj]

Marines przeprawiający się w LVTP5 przez rzekę Cu Đê
Marines w drodze do Bejrutu (16 lipca 1958}

Konstruktorzy przy opracowywaniu LVTP5 kierowali się przeznaczeniem go do operacji lądowo-morskich podczas desantów na wybrzeża. W roli transportera opancerzonego na lądzie LVTP5 nie sprawdzał się. Na nieszczęście Marines w Wietnamie wykorzystywali go głównie w takich działaniach. Już podczas lądowania w Đà Nẵng w marcu 1965 roku ujawniły się wszystkie słabe strony LVTP5: z powodu niewielkiej jak na pojazd desantowy prędkości oraz dużej sylwetce stawał się w wodzie idealnym celem. Również umieszczona z przodu rampa, otwierająca się w kierunku oczekującego wroga, stwarzała duże zagrożenie dla desantu. Intensywne użytkowanie stwarzało dodatkowe problemy techniczne, koła nośne szybko ulegały zużyciu a przekładnia wymagała ciągłego doglądania i napraw. Za szczególnie niefortunne można uznać wbudowanie zbiorników z łatwopalną benzyną w dno kadłuba. Mimo możliwości trafienia przez snajpera marines często wybierali jazdę na prowizorycznie zabezpieczonym workami z piaskiem dachu pojazdu, gdzie mogli przeżyć, gdyż już wybuch miny przeciwpiechotnej wypełniał ogniem wnętrze pojazdu[1]. Z powodu tych wszystkich wad wkrótce w 1971 roku LVTP5 w amerykańskiej piechocie morskiej został zastąpiony nowszym wozem oznaczonym LVTP7 (AAV7).

Jednak pojazdy te są nadal eksploatowane w Chile, na Filipinach oraz na Tajwanie (ponad 350 sztuk). Tajwańskie LVTP5A1 zostały zmodernizowane poprzez wymianę silnika na bardziej ekonomiczny wysokoprężny o mocy 552 kW i zmianę układu paliwowego.

Przypisy

Bibliografia[edytuj]

  • Steven Zaloga, Terry Hadler, Michael Badrocke – Amtracs: US Amphibious Assault Vehicles, Osprey Publishing 1999, ​ISBN 1-85532-850-X​.
  • kolekcja Wozy Bojowe DeAgostini Atlas, Warszawa 2004, ​ISBN 83-7397-008-8​.

Linki zewnętrzne[edytuj]