M60 Patton

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
M60
M60A3 w służbie tajwańskiej
M60A3 w służbie tajwańskiej
Dane podstawowe
Państwo  Stany Zjednoczone
Typ pojazdu czołg podstawowy
Załoga 4
Dane techniczne
Silnik silnik wysokoprężny 750 KM (560 kW)
Długość 6,9 m
Szerokość 3,6 m
Wysokość 3,3 m
Masa 57,3 t
Osiągi
Prędkość 48 km/h
Zasięg 450 km
Dane operacyjne
Uzbrojenie
Główne-armata 105 mm
Pomocnicze-Karabin maszynowy 12,7 mm i 7,62 mm
Użytkownicy
M60 Patton users.png
kolor granatowy – aktualni użytkownicy, kolor błękitny – kraje, w których wycofano M60 ze służby

M60 Pattonamerykański czołg podstawowy z okresu zimnej wojny.

Historia[edytuj]

Czołg M60 powstał w 1957, po odkryciu, że w Związku Radzieckim projektowany jest nowy czołg (później znany jako T-62) uzbrojony w armatę 115 mm, przewyższającą uzbrojenie czołgu M48. Postanowiono zmodernizować M48 poprzez przezbrojenie go w silniejsza armatę (brytyjskie działo L7 105 mm) i wyposażenie go w nowy silnik. Przeprojektowano i wzmocniono również opancerzenie wieży oraz kadłuba. Nowy pojazd otrzymał oznaczenie M68 i wszedł do produkcji w 1959, ale w momencie wejścia do służby (rok później) otrzymał oficjalne oznaczenie M60 Patton. Ogólnie wyprodukowano ponad 15 000 egzemplarzy M60 (we wszystkich wersjach).

Czołg dzielił wady poprzednika wynikające ze zbyt dużej wysokości pojazdu. Pancerz w wersji podstawowej sięgał 180 mm, a w wersji A3 dochodził do 255 mm, czyli więcej niż w czołgach T-54 i T-55 i porównywalnie do czołgu T-62. Jednakże radzieckie czołgi T-64 i T-72 przewyższały wszystkie wersje M60 zarówno pod względem opancerzenia, jak i siły ognia.

Modernizacja[edytuj]

M60A1[edytuj]

W 1969 M60 został zmodernizowany i otrzymał oznaczenie M60A1, ten model, produkowany aż do 1980 miał powiększoną wieżę, lepsze opancerzenie i zawieszenie.

M60A2[edytuj]

M60A2 "Starship"

Wersja M60A2 otrzymała zupełnie inną wieżę z nową armatą 152 mm z której można było strzelać nie tylko zwykłą amunicją, ale także kierowanymi pociskami przeciwpancernymi MGM-51 Shillelagh. Odkryto jednak szereg problemów z nowym działem (między innymi niespalone, osadzone w lufie cząsteczki materiału pędnego rakiet powodowały przedwczesne eksplozje później wystrzeliwanych pocisków). Część problemów została rozwiązana, ale w końcu zdecydowano przebudować wszystkie modele A2, jako M60A3 z konwencjonalną armatą.

M60A3[edytuj]

Model M60A3 wszedł do produkcji w 1980 i był w porównaniu z poprzednimi modelami znacznie bardziej zaawansowany pod względem technicznym. Modernizacja polegała na zastosowaniu nowego precyzyjnego systemu kierowania ogniem, składającego się z komputerowego urządzenia do obliczeń danych balistycznych, dalmierza laserowego o zasięgu maksymalnym 5000 m, pasywnego celownika noktowizyjnego oraz termowizora. W późniejszym czasie wszystkie wcześniejsze modele M60 zostały zmodernizowane do wersji A3.

Użycie bojowe[edytuj]

W czasie wojny wietnamskiej w M60 wyposażeni byli amerykańscy Marines, w późniejszym czasie M60A1 wzięły udział w operacji "Desert Storm" gdzie starły się z irackim T-72, które miały porównywalne dane techniczne, choć miały raczej lepsze uzbrojenie główne. M60A1 wzięły udział w wyzwoleniu Kuwejtu.

M60 i M60A1 zostały użyte przez wojska izraelskie w 1973 w czasie wojny Jom Kippur zarówno na Synaju jak i na Wzgórzach Golan. Czołgi w służbie izraelskiej użyte w czasie inwazji na Liban w 1982, zostały wcześniej zmodernizowane poprzez dodanie nowego typu opancerzenia ERA – ten model znany jest jako Mag’ach 6B.

18 maja 1995 r. jeden z takich czołgów został porwany z arsenału Gwardii Narodowej w San Diego i wyprowadzony na ulice miasta, niszcząc pojazdy, słupy elektryczne, hydranty itp. Porywaczem okazał się Shawn Nelson - były członek armii z zaburzeniami psychicznymi. Ostatecznie czołg zatrzymał się na betonowym murze dzielącym pasy autostrady, a Nelson został postrzelony przez policję i zmarł w wyniku odniesionych obrażeń. Incydent wzbudził wątpliwości dotyczące bezpieczeństwa placówek zajmujących się składowaniem sprzętu wojskowego[1].

Inni użytkownicy[edytuj]

Obecnie (2012) różne odmiany M60 pozostają w aktywnej służbie sił zbrojnych wielu państw takich jak: Arabia Saudyjska, Bahrajn, Brazylia, Egipt, Hiszpania, Izrael, Jordania, Maroko, Oman, Tajlandia, Tajwan, Turcja.

M60 w Polsce[edytuj]

We wrześniu 2012 roku armia grecka przekazała Polsce po jednym egzemplarzu M48 i M60. Czołgi trafią do Muzeum Broni Pancernej Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych w Poznaniu[2].

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj]