Litania loretańska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Litania loretańska (łac. Litaniae Lauretanae) – litania katolicka na cześć Matki Bożej. Po wstępnym błaganiu, skierowanym do Trójcy Świętej, następują krótkie wezwania do Matki Boskiej, w których uwydatnione są Jej szczególniejsze cnoty. Od wezwania "Różo duchowna" rozpoczyna się szereg chwalebnych tytułów, które określają kolejno, jak była wyobrażana, kim jest dla wiernych i jakie stanowisko zajmuje w Królestwie niebieskim. Użycie litanii loretańskiej w ramach nabożeństw paraliturgicznych zatwierdzone jest przez Stolicę Apostolską i uposażone licznymi odpustami.

Litania loretańska nazywana jest także litanią do Najświętszej Maryi Panny. Przymiotnik „loretańska” w nazwie Litanii pochodzi od włoskiego miasta Loreto, gdzie w bazylice, zgodnie z podaniami, znajduje się domek Matki Bożej. Litania do Najświętszej Maryi Panny była tam szczególnie propagowana i odmawiana. Nie narodziła się jednak w Loreto. Źródła podają, że powstała już w XII wieku we Francji, lecz pierwsza wersja nie zachowała się. Pośród licznych schematów litanii maryjnych utrwalił się właśnie ten, który był używany od pierwszej połowy XVI wieku w Loreto. Stąd nazwa litania loretańska. W 1587 papież Sykstus V związał z jej odmawianiem przywilej 200 dni odpustu[1]. Określenie "Litania loretańska" stosowane było częściej od 1575, kiedy to dyrektor chóru w Loreto, Costanzo Porta  skomponował najstarsze znane opracowanie muzyczne litanii na 8 głosów (Litaniae deiparae Virginis Mariae octo vocum). Mnożące się litanie i wezwania, często posiadające szkodliwe elementy, doprowadziły do zniesienia przez papieża Klemens VIII w 1601 wszystkich litanii z wyjątkiem litanii loretańskiej i Litanii do Wszystkich Świętych. Natomiast w 1631 zakazano wprowadzania wszelkich zmian w litanii bez zezwolenia Stolicy Apostolskiej, co bezpośrednio wpłynęło na jej ujednolicenie i upowszechnienie[2].

Z czasem za pozwoleniem Stolicy Apostolskiej wprowadzane były nowe wezwania: 1675 Królowo Różańca Świętego dla bractw różańcowych, rozszerzone na cały Kościół w 1883; 1846 dla diecezji mechlińskiej Królowo bez zmazy pierworodnej poczęta, rozszerzone na cały Kościół w 1854, w 1856 udzielono przywileju diecezji kolońskiej odmawiania go jako pierwszego; 1903 Matko Dobrej Rady; 1917 Królowo Pokoju; 1950 Królowo Wniebowzięta; po ogłoszeniu w 1954 święta Maryi Królowej Świata, w niektórych kościołach przyjęto wezwanie Królowo świata; 1964 Królowo Kościoła; 1980 Matko Kościoła; 1995 Królowo Rodziny. Przynajmniej od 1656 w Polsce odmawiano wezwanie Królowo Korony Polskiej, oficjalnie zatwierdzone 12 października 1922, a po II wojnie światowej zmienione na Królowo Polski[2]. W 2014 Stolica Apostolska zatwierdziła wezwanie Matko Miłosierdzia w polskiej wersji litanii[3].

W 1906 roku w Kościele Katolickim Mariawitów zostały wprowadzone dwa wezwania Matko Nieustającej Pomocy i Królowo Mariawitów.

Dużą rolę w propagowaniu Litanii odegrały zakony katolickie, m.in. dominikanie, kapucyni, karmelici, a także mariawici.

Litanie oraz 7 psalmów pokutnych od najdawniejszych czasów Kościoła w połączeniu z pacierzami kapłańskimi odmawiano przy nabożeństwie publicznym.

Przypisy

  1. Litania loretańska.. [dostęp 2016-11-28].
  2. a b ks. Jan Drozd SDS: Litania loretańska. Pochodzenie - sens wezwań i rozważania.. Kraków: Księża Salwatorianie, 1991, s. 8-9.
  3. Nowe wezwanie w Litanii Loretańskiej: ,,Matko Miłosierdzia”. www.episkopat.pl. [dostęp 2016-11-28].