Marabut afrykański

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Marabut afrykański
Leptoptilos crumenifer[1]
(Lesson, 1831)
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd bocianowe
Rodzina bociany
Rodzaj Leptoptilos
Gatunek marabut afrykański
Synonimy
  • Ciconia crumenifera Lesson, 1831[2]
  • Leptoptilos crumeniferus (Lesson, 1831)[1]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Marabut afrykański (Leptoptilos crumenifer) – gatunek dużego ptaka mięsożernego z rodziny bocianów (Ciconiidae), zamieszkujący Afrykę Subsaharyjską poza jej skrajnie południową częścią. Nie wyróżnia się podgatunków[2][4].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Ptak z rozłożonymi skrzydłami i widocznym fałdem skórnym na szyi
Wygląd
Głowa i szyja pozbawione są upierzenia, na przedniej powierzchni szyi wydłużony fałd skóry. Naga skóra różowa, z ciemnymi plamami na głowie. Wierzch ciała łupkowoczarny, spód biały. W okresie godowym wyraźny, zielony, metaliczny połysk na grzbiecie. Młode osobniki ciemniejsze i z pojedynczymi piórami na głowie i szyi.
Wymiary
  • długość ciała 115–152 cm[5]
  • rozpiętość skrzydeł 225–285 cm[5]
  • masa ciała 4–9 kg[5]

Biotop[edytuj | edytuj kod]

Sawanna, lasostep oraz brzegi zbiorników wodnych słodkich i słonych, szczególnie w pobliżu wysychających. Spotykany również w pobliżu wiosek rybackich, rzeźni i na wysypiskach śmieci.

Lęgi[edytuj | edytuj kod]

Gniazdo
Platforma z gałęzi o średnicy 1 m i grubości 30 cm, na drzewach na wysokości 10–30 m lub skałach, zwykle w koloniach liczących 50–60 par, ale zdarzają się kolonie liczące do kilku tysięcy par. Często z innymi ptakami. Zdarzają się również gniazda w miastach.
Jaja
W ciągu roku wyprowadza jeden lęg, składając w sezonie rozrodczym (jego termin zmienia się w zależności od szerokości geograficznej) 2–3 kredowobiałe jaja.
Wysiadywanie
Jaja wysiadywane są przez okres 29–31 dni przez obydwoje rodziców.
Pisklęta
Pisklęta są karmione przez rodziców poprzez regurgitację[5]. Pierzą się po 95–115 dniach[6], ale przez pewien czas (nawet do 4 miesięcy) pozostają jeszcze z rodzicami[5]. Dojrzałość płciową uzyskują w wieku 4–5 lat[5].

Pożywienie[edytuj | edytuj kod]

Padlina, ryby, owady (w tym szarańcza wędrowna), drobne kręgowce lądowe, a także odpadki.

Status[edytuj | edytuj kod]

IUCN uznaje marabuta afrykańskiego za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku. Liczebność światowej populacji nie została oszacowana. BirdLife International uznaje globalny trend liczebności za prawdopodobnie wzrostowy, gdyż rośnie dostępność odpadków stanowiących jedno ze źródeł pożywienia tego ptaka[3].

Informacje dodatkowe[edytuj | edytuj kod]

  • Puch marabuta znajduje zastosowanie w kryminalistyce. Ze względu na swoje właściwości znakomicie nadaje się do wyrobu pędzli daktyloskopijnych. W XIX w. pióra podogonowe i puchowe były masowo pozyskiwane dla zdobienia damskich kapeluszy, boa itp. Spowodowało to wówczas prawie całkowitą zagładę tego gatunku. Również obecnie, choć na mniejszą skalę, pióra są wykorzystywane w tym celu[7].
  • Pióra marabuta są również wykorzystywane w wędkarstwie muchowym i spinningowym. Służą do wyrobu przynęt zwanych sztuczną muchą, takich jak: streamery, puchowce i koguty.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Leptoptilos crumenifer, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. a b Elliott, A., Garcia, E.F.J. & Boesman, P.: Marabou (Leptoptilos crumenifer). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (red.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. Lynx Edicions, Barcelona, 2020. [dostęp 2020-02-09].
  3. a b Leptoptilos crumenifer, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] (ang.).
  4. P. Rasmussen, D. Donsker (red.): Storks, frigatebirds, boobies, cormorants, darters (ang.). IOC World Bird List (v10.1). [dostęp 2020-02-09].
  5. a b c d e f N. Bouglouan: Marabou Stork (ang.). W: oiseaux-birds.com [on-line]. [dostęp 2021-09-15].
  6. Leptoptilos crumeniferus (Marabou stork) (ang.). W: Biodiversity Explorer [on-line]. Iziko Museums of South Africa. [dostęp 2020-02-09].
  7. L. Solski, 2008: Przewodnik Zoo Wrocław

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]