Marabut afrykański

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Marabut afrykański
Leptoptilos crumenifer[1]
(Lesson, 1831)
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd bocianowe
Rodzina bociany
Rodzaj Leptoptilos
Gatunek marabut afrykański
Synonimy
  • Ciconia crumenifera Lesson, 1831[2]
  • Leptoptilos crumeniferus (Lesson, 1831)[1]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Marabut afrykański (Leptoptilos crumenifer) – gatunek dużego ptaka mięsożernego z rodziny bocianów (Ciconiidae), zamieszkujący Afrykę Subsaharyjską poza jej skrajnie południową częścią. Nie wyróżnia się podgatunków[2][4].

Cechy gatunku[edytuj | edytuj kod]

Głowa i szyja pozbawione są upierzenia, na przedniej powierzchni szyi wydłużony fałd skóry. Naga skóra różowa, z ciemnymi plamami na głowie. Wierzch ciała łupkowoczarny, spód biały. W okresie godowym wyraźny, zielony, metaliczny połysk na grzbiecie. Młode osobniki ciemniejsze i z pojedynczymi piórami na głowie i szyi.

Wymiary[edytuj | edytuj kod]

wys. do 1,5 m
dł. ciała do 145 cm
rozpiętość skrzydeł ok. 260 cm
waga do 9 kg[5]

Biotop[edytuj | edytuj kod]

Sawanna, lasostep oraz brzegi zbiorników wodnych słodkich i słonych, szczególnie w pobliżu wysychających. Spotykany również w pobliżu wiosek rybackich, rzeźni i na wysypiskach śmieci.

Gniazdo[edytuj | edytuj kod]

Platforma z gałęzi o średnicy 1 m i grubości 30 cm, na drzewach na wysokości 10–30 m lub skałach, zwykle w koloniach liczących 50–60 par, ale zdarzają się kolonie liczące do kilku tysięcy par. Często z innymi ptakami. Zdarzają się również gniazda w miastach.

Jaja[edytuj | edytuj kod]

W ciągu roku wyprowadza jeden lęg, składając w sezonie rozrodczym (jego termin zmienia się w zależności od szerokości geograficznej) 2–3 kredowo-białych jaj.

Wysiadywanie[edytuj | edytuj kod]

Jaja wysiadywane są przez okres 29–31 dni przez obydwoje rodziców. Pisklęta pierzą się po 95–115 dniach[6].

Pożywienie[edytuj | edytuj kod]

Padlina, ryby, owady (w tym szarańcza wędrowna), drobne kręgowce lądowe, a także odpadki.

Informacje dodatkowe[edytuj | edytuj kod]

  • Puch marabuta znajduje zastosowanie w kryminalistyce. Ze względu na swoje właściwości znakomicie nadaje się do wyrobu pędzli daktyloskopijnych. W XIX w. pióra podogonowe i puchowe były masowo pozyskiwane dla zdobienia damskich kapeluszy, boa itp. Spowodowało to wówczas prawie całkowitą zagładę tego gatunku. Również obecnie, choć na mniejszą skalę, pióra są wykorzystywane w tym celu[7].
  • Pióra marabuta są również wykorzystywane w wędkarstwie muchowym i spinningowym. Służą do wyrobu przynęt zwanych sztuczną muchą, takich jak: streamery, puchowce i koguty.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Leptoptilos crumenifer, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. a b Elliott, A., Garcia, E.F.J. & Boesman, P.: Marabou (Leptoptilos crumenifer). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (red.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. Lynx Edicions, Barcelona, 2020. [dostęp 2020-02-09].
  3. Leptoptilos crumenifer. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  4. P. Rasmussen, D. Donsker (red.): Storks, frigatebirds, boobies, cormorants, darters (ang.). IOC World Bird List (v10.1). [dostęp 2020-02-09].
  5. Beata Pawlikowska: Blondynka na safari. Warszawa: National Geographic, 2009, s. 125. ISBN 978-83-7596-040-2.
  6. Leptoptilos crumeniferus (Marabou stork) (ang.). W: Biodiversity Explorer [on-line]. Iziko Museums of South Africa. [dostęp 2020-02-09].
  7. L. Solski, 2008: Przewodnik Zoo Wrocław