Marceli Godlewski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Marceli Godlewski
Prezbiter
Marceli Godlewski
Kraj działania Polska
Data i miejsce urodzenia 15 stycznia 1865
Turczyn
Data i miejsce śmierci 25 grudnia 1945
Anin
Proboszcz parafii Wszystkich Świętych
w Warszawie
Okres sprawowania 1915-1945
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Inkardynacja archidiecezja warszawska
Prezbiterat 1888
Odznaczenia
Medal pro Ecclesia et Pontifice
Grób Marcelego Godlewskiego na warszawskim Cmentarzu Powązkowskim

Marceli Godlewski (ur. 15 stycznia 1865 w Turczynie, zm. 25 grudnia 1945 w Aninie) – polski ksiądz katolicki, prałat, działacz społeczny, polityk endecki, członek Komitetu Narodowego Polskiego (1914-1917)[1].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Ukończył gimnazjum w Suwałkach, a następnie seminarium duchowne w Sejnach. W 1888 otrzymał święcenia kapłańskie, a następnie ukończył studia teologiczne w Rzymie. W 1905 założył Stowarzyszenie Robotników Chrześcijańskich[2], którego celem było przeciwdziałanie nędzy, a także wspieranie rozwoju ludności robotniczej w kwestiach religijnych, gospodarczych i oświatowych. W 1909 ksiądz Godlewski otworzył Dom Ludowy w ramach którego działało wiele samopomocowych instytucji: kasa oszczędnościowo-pożyczkowa, tania jadłodajnia, świetlica, sala kinowa. Był członkiem Ligi Narodowej[3]. W odpowiedzi na deklarację wodza naczelnego wojsk rosyjskich wielkiego księcia Mikołaja Mikołajewicza Romanowa z 14 sierpnia 1914 roku, podpisał telegram dziękczynny, głoszący m. in., że krew synów Polski, przelana łącznie z krwią synów Rosyi w walce ze wspólnym wrogiem, stanie się największą rękojmią nowego życia w pokoju i przyjaźni dwóch narodów słowiańskich[4].

Od 1915 był proboszczem w parafii Wszystkich Świętych w Warszawie. W okresie II wojny światowej parafia znalazła się w granicach getta, a ksiądz prałat Godlewski zaangażował się w niesienie pomocy Żydom[2]. Pomógł w ucieczce z warszawskiego getta m.in. Wandzie i Krzysztofowi Zamenhofom. W lipcu 2009 Instytut Yad Vashem przyznał mu medal Sprawiedliwy Wśród Narodów Świata[5].

Zmarł w 1945 roku, spoczywa w mogile zbiorowej księży emerytów na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kw. 107–VI–23/30)[6].

Działalność i przynależność społeczna[edytuj | edytuj kod]

Działalność wydawnicza[edytuj | edytuj kod]

  • tygodnik "Kronika Rodzinna" (1905–1911 redaktor, od 1911 wydawca)
  • dodatek do „Kroniki” - tygodnik społeczny „Nasz Sztandar” (od 1913 wydawca)
  • tygodnik „Pracownik Polski” (1907–1910 redaktor)
  • miesięcznik „Któż jak Bóg” (w 1909 wznowił wydawanie, 1909–1915 wydawca i redaktor odpowiedzialny)
  • miesięcznik „Ruch Chrześcijańsko-Społeczny”
  • gazeta codzienna „Kuryer dla wszystkich” (wyszła pod kierownictwem księdza od 23 sierpnia 1914)
  • „Wiadomości Parafjalne. Katolicki Tygodnik Parafji Wszystkich Świętych”

Publikacje (wybór)[edytuj | edytuj kod]

  • Dobry katolik między protestantami, 1897
  • Obrazy symboliczne człowieka grzesznego, usprawiedliwionego i uświęconego, 1897
  • Archeologia Biblijna (pierwszy polski podręcznik do historii starożytnej Palestynny), 1899
  • Praktyczny rachunek sumienia : (o sakramencie pokuty), 1900
  • Jezus, Marya, Józef : książka do nabożeństwa, 1901
  • Ojciec święty Pius X : krótki życiorys, ozdobiony portretem i kilkoma rysunkami, 1903
  • W obronie Kościoła : polemika prowadzona z pastorami luterskimi, 1904

Przypisy

  1. Roman Dmowski, Polityka polska i odbudowanie państwa, przedmową do obecnego wydania i komentarzem opatrzył Tomasz Wituch, t. II, Warszawa 1988, s. 202
  2. 2,0 2,1 Leksykon Historii Polski, Wydawnictwo Wiedza Powszechna, Warszawa, 1995, ISBN 83-214-1042-1, s. 205.
  3. Stanisław Kozicki, Historia Ligi Narodowej (okres 1887-1907), Londyn 1964, s. 574.
  4. Kazimierz Władysław Kumaniecki, Zbiór najważniejszych dokumentów do powstania państwa polskiego, Warszawa, Kraków 1920, s. 30.
  5. Godlewski Marceli. [dostęp 2013–08-19].
  6. Cmentarz Powązkowski w Warszawie. (red.). Krajowa Agencja Wydawnicza, 1984. ISBN 83-03-00758-0.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]