Marceli Godlewski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Marceli Godlewski
Prezbiter
Sprawiedliwy wśród Narodów Świata
Marceli Godlewski
Kraj działania Polska
Data i miejsce urodzenia 15 stycznia 1865
Turczyn
Data i miejsce śmierci 25 grudnia 1945
Anin
Proboszcz parafii Wszystkich Świętych
w Warszawie
Okres sprawowania 1915–1945
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Inkardynacja archidiecezja warszawska
Prezbiterat 1888
Odznaczenia
Krzyż Pro Ecclesia et Pontifice (1893-1908)
Grób Marcelego Godlewskiego na warszawskim Cmentarzu Powązkowskim

Marceli Godlewski (ur. 15 stycznia 1865 w Turczynie, zm. 25 grudnia 1945 w Aninie) – polski ksiądz katolicki, prałat, działacz społeczny, polityk endecki, członek Komitetu Narodowego Polskiego (1914–1917)[1] oraz Sprawiedliwy wśród Narodów Świata.

Życiorys[edytuj]

Ukończył gimnazjum w Suwałkach, a następnie seminarium duchowne w Sejnach. W 1888 otrzymał święcenia kapłańskie, a następnie ukończył studia teologiczne w Rzymie. W 1903 otrzymał order Pro Ecclesia et Pontifice[2]. W 1905 założył Stowarzyszenie Robotników Chrześcijańskich[3], którego celem było przeciwdziałanie nędzy, a także wspieranie rozwoju ludności robotniczej w kwestiach religijnych, gospodarczych i oświatowych. W 1909 otworzył Dom Ludowy, w ramach którego działało wiele samopomocowych instytucji: kasa oszczędnościowo-pożyczkowa, tania jadłodajnia, świetlica, sala kinowa. W 1913 obchodził jubileusz 25-lecia kapłaństwa[4]. Był członkiem Ligi Narodowej[5]. W odpowiedzi na deklarację wodza naczelnego wojsk rosyjskich wielkiego księcia Mikołaja Mikołajewicza Romanowa z 14 sierpnia 1914, podpisał telegram dziękczynny, głoszący m.in., że krew synów Polski, przelana łącznie z krwią synów Rosyi w walce ze wspólnym wrogiem, stanie się największą rękojmią nowego życia w pokoju i przyjaźni dwóch narodów słowiańskich[6].

Od 1915 był proboszczem w parafii Wszystkich Świętych w Warszawie. W okresie II wojny światowej parafia znalazła się w granicach getta, a ksiądz prałat Godlewski zaangażował się w niesienie pomocy Żydom[3]. Pomógł w ucieczce z warszawskiego getta m.in. Wandzie i Krzysztofowi Zamenhofom. W lipcu 2009 Instytut Jad Waszem przyznał mu medal Sprawiedliwy wśród Narodów Świata[7].

Został pochowany w mogile zbiorowej księży emerytów Warszawskiej Kapituły Metropolitalnej na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kw. 107–VI–23/30)[8][9].

Działalność i przynależność społeczna[edytuj]

Działalność wydawnicza[edytuj]

  • Tygodnik „Kronika Rodzinna” (1905–1911 redaktor, od 1911 wydawca)
  • Dodatek do „Kroniki” – tygodnik społeczny „Nasz Sztandar” (od 1913 wydawca)
  • Tygodnik „Pracownik Polski” (1907–1910 redaktor)
  • Miesięcznik „Któż jak Bóg” (w 1909 wznowił wydawanie, 1909–1915 wydawca i redaktor odpowiedzialny)
  • Miesięcznik „Ruch Chrześcijańsko-Społeczny”
  • Gazeta codzienna „Kuryer dla wszystkich” (wychodziła pod kierownictwem księdza od 23 sierpnia 1914)
  • „Wiadomości Parafjalne • Katolicki Tygodnik Parafji Wszystkich Świętych”

Publikacje (wybór)[edytuj]

  • Dobry katolik między protestantami, 1897
  • Obrazy symboliczne człowieka grzesznego, usprawiedliwionego i uświęconego, 1897
  • Archeologia Biblijna (pierwszy polski podręcznik do historii starożytnej Palestynny), 1899
  • Praktyczny rachunek sumienia : (o sakramencie pokuty), 1900
  • Jezus, Marya, Józef : książka do nabożeństwa, 1901
  • Ojciec święty Pius X : krótki życiorys, ozdobiony portretem i kilkoma rysunkami, 1903
  • W obronie Kościoła : polemika prowadzona z pastorami luterskimi, 1904

Przypisy

  1. Roman Dmowski, Polityka polska i odbudowanie państwa, przedmową do obecnego wydania i komentarzem opatrzył Tomasz Wituch, t. II, Warszawa 1988, s. 202
  2. Odznaczony tym orderem został wówczas także ks. Hipolit Skimborowicz. Zob. Wiadomości bieżące. „Kurier Warszawski”, s. 3, Nr 124 z 6 maja 1903. 
  3. a b Leksykon Historii Polski, Wydawnictwo Wiedza Powszechna, Warszawa, 1995, ​ISBN 83-214-1042-1​, s. 205.
  4. Jubileusz ks. prałata M. Godlewskiego. „Kurier Warszawski”, s. 11, Nr 33 z 2 lutego 1913. 
  5. Stanisław Kozicki, Historia Ligi Narodowej (okres 1887–1907), Londyn 1964, s. 574.
  6. Kazimierz Władysław Kumaniecki, Zbiór najważniejszych dokumentów do powstania państwa polskiego, Warszawa, Kraków 1920, s. 30.
  7. Godlewski Marceli. sprawiedliwi.org.pl. [dostęp 2013-08-19].
  8. Cmentarz Powązkowski w Warszawie. (red.). Krajowa Agencja Wydawnicza, 1984. ISBN 83-03-00758-0.
  9. Cmentarz Stare Powązki. cmentarze.um.warszawa.pl. [dostęp 2017-01-03].

Bibliografia[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]