Miklós Kállay

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Miklós Kállay
Kállay Miklós
Kallay Miklos 1942.jpg
Data i miejsce urodzenia 23 stycznia 1887
Nyíregyháza
Data i miejsce śmierci 14 stycznia 1967
Nowy Jork
Królestwo Węgier (1920–1946) Premier Węgier
Okres od 10 marca 1942
do 22 marca 1944
Poprzednik László Bárdossy
Następca Döme Sztójay
Królestwo Węgier (1920–1946) Minister Spraw Zagranicznych
Okres od 7 marca 1942
do 20 maja 1942
Królestwo Węgier (1920–1946) Minister Rolnictwa
Okres od 1932
do 1935
Królestwo Węgier (1920–1946) Zastępca sekretarza stanu w ministerstwie handlu
Okres od 1929
do 1931

Miklós Kállay de Nagy-Kálló (ur. 23 stycznia 1887 w Nyíregyházie w Królestwie Węgier, zm. 14 stycznia 1967 w Nowym Yorku) – węgierski polityk, premier Królestwa Węgier w czasie II wojny światowej (od 9 marca 1942 do 19 marca 1944), z wykształcenia prawnik.

Kállayowie byli starą i wpływową rodziną pośród lokalnej szlachty, Miklós pracował jako namiestnik komitatu (węg. megye) Nyíregyháza w latach 1921–1929, następnie pracował jako zastępca sekretarza stanu w ministerstwie handlu (1929–1931), a także jako minister rolnictwa (1932–1935). Z powodu rozbieżności zdań z premierem Gyulą Gömbösem odszedł z aktywnego życia politycznego kraju aż do 1942 roku, kiedy regent Miklós Horthy nakazał László Bárdossyemu podać się do dymisji z nieznanych przyczyn (najprawdopodobniej chodziło o jego nieumiejętność przeciwstawienia się polityce nazistów). Wtedy, w marcu 1942 roku, zaproponował Miklósowi Kállayowi stworzenie nowego rządu. Prócz posady premiera Kállay objął także stanowisko ministra spraw zagranicznych (urzędował od 7 marca do 20 maja 1942).

Mimo że Węgry pozostały sprzymierzone z nazistowskimi Niemcami, Kállay i Horthy pozostali zasadniczo konserwatywni i obojętni faszyzmowi, a rząd węgierski odmówił w uczestniczeniu w łapankach Żydów, a także pozwolił prasie lewicowej działać bez większej ingerencji. Premier poparł wysiłki Niemiec w walce z ZSRR, jednak powoli zabiegał także o względy zachodnich mocarstw. Na początku 1943 roku Adolf Hitler zażądał usunięcia Kállaya z urzędu, co jednak nie nastąpiło. Naziści zdenerwowani polityką sojuszników rozpoczęli okupację Węgier w marcu 1944 roku, zmuszając Kállaya do ustąpienia i zastępując go bardziej uległym następcą.

Z początku Kállayowi udawało się unikać nazistów, jednak ostatecznie został złapany i wysłany najpierw do obozu koncentracyjnego Dachau, a następnie do Mauthausen. Pod koniec kwietnia 1945 roku został przeniesiony do Tyrolu razem z innymi współwięźniami, gdzie zostali uwolnieni z rąk SS przez żołnierzy Wehrmachtu (uwolnienie zakładników SS w Tyrolu Południowym). Został wyzwolony przez 5 Armię Stanów Zjednoczonych 5 maja 1945.

Wyemigrował do Stanów Zjednoczonych i opublikował swoje wspomnienia jako książkę Hungarian Premier: A Personal Account of a Nation's Struggle in the Second World War w 1954.

Bibliografia[edytuj]