Mołodycz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł

50°9′20″N 22°49′49″E

- błąd

39 m

WD

50°9'20"N, 22°49'4"E

- błąd

39 m

Odległość

941 m

Mołodycz
wieś
Ilustracja
Cerkiew
Państwo

 Polska

Województwo

 podkarpackie

Powiat

jarosławski

Gmina

Wiązownica

Liczba ludności (2011)

632[1][2]

Strefa numeracyjna

16

Kod pocztowy

37-523[3]

Tablice rejestracyjne

RJA

SIMC

0612424[4]

Położenie na mapie gminy Wiązownica
Mapa konturowa gminy Wiązownica, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Mołodycz”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Mołodycz”
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa konturowa województwa podkarpackiego, blisko centrum na prawo u góry znajduje się punkt z opisem „Mołodycz”
Położenie na mapie powiatu jarosławskiego
Mapa konturowa powiatu jarosławskiego, u góry znajduje się punkt z opisem „Mołodycz”
Ziemia50°09′20″N 22°49′49″E/50,155556 22,830278
Strona internetowa

Mołodycz (ukr. Молодич), w latach 1977-1981 Młodzice) – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie jarosławskim, w gminie Wiązownica[4].

Prywatna wieś szlachecka, położona w województwie ruskim, w 1739 roku należała wraz z folwarkiem do klucza Jarosław Lubomirskich[5]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa przemyskiego.

Części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Mołodycz[6][4]
SIMC Nazwa Rodzaj
0612430 Grobla część wsi
0612447 Hojsaki część wsi
0612499 Karczmarze przysiółek
0612507 Kopań przysiółek
0612453 Kopina część wsi
0612460 Kościelne część wsi
0612513 Wola Mołodycka przysiółek
0612476 Zagrobelne część wsi
0612520 Zastawne przysiółek

Do 1945 roku we wsi istniały przysiółki: Chrapy, Piskorze, Zaobodna, Starzyna, Adamce, Warcaby.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieś Młodycze została założona na nowym miejscu w 1584 roku z inicjatywy Jana Kostki. Od 1753 roku właścicielami wsi byli Czartoryscy[7].

Wieś wzmiankowana w 1628 roku jako Wola Mołodica, która posiadała 3 łanów kmiecych[8]. W 1651 roku wieś była wzmiankowana jako Wola Mołodycza[9]. W 1658 roku wieś była wzmiankowana jako Wola Mołodicza[10]. W 1674 roku wieś była wzmiankowana jako Wolka seu Mołodycz ad Jarosław i posiadała 33 domy (w tym 11 domów w folwarku zarządzanym przez Węgłowskiego i Srząszeckiego, oraz 22 domy wiejskie)[11]

W 1897 wybrano zwierzchność gminną, której naczelnikiem został Miśko Bochno, a w 263 domach było 1561 mieszkańców[12].

W 1915 roku na tym terenie trwały walki rosyjsko-austriackie, a wieś została w większości zniszczona. Wiosną 1945 roku trwały walki polsko-ukraińskie, podczas których wieś została ponownie w większości spalona, z 307 gospodarstw ocalało tylko 84. Spalony został kościół i zniszczono szkołę[7].

W 1921 roku w Mołodyczu było 347 domów. W 1939 roku w Mołodyczu było 2050 mieszkańców (w tym 1210 Ukraińców, 825 Polaków i 15 Żydów)[13]. W 1945 roku na Ukrainę wysiedlono 152 osoby z 41 domów.

Kościół[edytuj | edytuj kod]

Cerkiew w Mołodyczu pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny została zbudowana w 1716 roku[14] z fundacji Adama Mikołaja Sieniawskiego.

W latach 1873–1875 wikariuszem w Mołodyczu był Konstantyn Czechowicz (późniejszy Eparcha Przemyski).

22 października 1912 roku w Mołodyczu-Grobli została poświęcona ochronka ufundowana przez Czartoryskich. 8 listopada 1913 roku poświęcono kaplicę przy ochronce, która była obsługiwana przez duchownych z Radawy.

W latach 1915–1921 w ochronce mieszkali proboszczowie po spaleniu się kościoła w Radawie. W latach 1922–1925 obok ochronki zbudowano drewniany kościół pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa. W latach 1922–1923 ochronkę jako expozyturę obsługiwali proboszczowie: ks. Józef Czerkies z Zapałowa i ks. Henryk Domino z Radawy. 10 czerwca 1926 roku kościół został poświęcony przez bpa Anatola Nowaka.

13 kwietnia 1945 roku podczas walk polsko-ukraińskich spalony został kościół. Po wojnie parafianie od władz polskich, w zamian za były kościół, otrzymali opuszczoną cerkiew w Mołodyczu–Kupinie. W 1963 roku udaremniona została budowa nowego kościoła. W 1972 roku wyremontowany kościół został poświęcony przez bpa Ignacego Tokarczuka[15].

Oświata[edytuj | edytuj kod]

Początki szkolnictwa parafialnego są datowane na początek XIX wieku, gdy już na jakiś czas przed 1830 rokiem przy miejscowej cerkwi powstała szkoła parafialna.

W 1868 roku powstała szkoła trywialna. 19 lipca 1875 roku reskryptem Rady Szkolnej Krajowej szkoła stała się publiczna[16]. W 1875 roku szkoła nie była uznana za etatową, a od 1876 szkoła była 1-klasowa. Szkoły wiejskie były tylko męskie, a od 1890 roku stały się mieszane (koedukacyjne). W 1911 roku utworzono szkołę exsponowaną Grobla ad Mołodycz.

Osoby związane z miejscowością[edytuj | edytuj kod]

Sport[edytuj | edytuj kod]

W Mołodyczu działa klub sportowy LKS Mołodycz, założony w 1994 roku, który w sezonie 2019/2020 grał w B-klasie, grupy Jarosław II[17].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wieś Mołodycz w liczbach, Polska w liczbach [dostęp 2018-03-13] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  2. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2018-03-04].
  3. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 793 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  4. a b c TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2015-11-18].
  5. Adam Homecki, Rozwój terytorialny latyfundium Lubomirskich (starszej gałęzi rodu) w latach 1581-1754, w: Studia Historyczne, rok V, zeszyt 3 (58), 1972, s. 436.
  6. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  7. a b Mołodycz z dawnych lat. Historia wsi Mołodycz
  8. Zdzisław Budzyński i Kazimierz Przyboś. Polska południowo-wschodnia w epoce nowożytnej. Źródła dziejowe tom I, część 1. Rejestr poborowy ziemi przemyskiej 1628. Wydawnictwo WSP Rzeszów 1997 ISBN 83-87288-55-1 (str. 183)
    [Cytat: Wola Mołodica; de laneis 3 per gr 30; tabernator 1 a propinatione vini cremati gr 6 ........................3/6/0.]
  9. Zdzisław Budzyński i Kazimierz Przyboś. Polska południowo-wschodnia w epoce nowożytnej. Źródła dziejowe tom I, część 2. Rejestr poborowy ziemi przemyskiej 1651. Wydawnictwo WSP Rzeszów 1997 ISBN 83-87288-55-1 (str. 140)
    Wola Mołodycza: de laneis 3 per gr 30, a propinatione vini cremati gr 6, lanei 3 et 3 quartae agri, tabernae annuales 2 desolati et abiurati..........3/6/0.]
  10. Zdzisław Budzyński u Kazimierz Przyboś. Polska południowa w epoce nowożytnej. Źródła dziejowe tom I, część 3. Rejestr poborowy ziemi przemyskiej 1658. Wydawnictwo WSP Rzeszów 2000 ISBN 83-87288-55-1 (str. 217)
    Wola Mołodicza: de laneis 3 per gr 30, a propinatione vini cremati gr 6 ................3/6/0.]
  11. Zdzisław Budzyński i Kazimierz Przyboś. Polska południowo-wschodnia w epoce nowożytnej. Źródła dziejowe tom I, część 4. Rejestr pogłównego ziemi przemyskiej 1674. Wydawnictwo WSP Rzeszów 2000 ISBN 83-87288-55-1 (str. 170)
    [Cytat: Wolka seu Mołodycz ad Jarosław: praedium n[obi]lis Węgłowski et Strząszecki a personis suis, consortium et famuli in summa fl. ..........11/0
    A personis subditorum utriuque sexus cum popone n[ume]ro viginti unum in summa fl. ..........22/0
    .]
  12. Podkarpacka Biblioteka Cyfrowa Skorowidz Powiatu Jarosławskiego na rok 1902 (str. 57) [dostęp 2018-02-13]
  13. Apokryf Ruski. Mołodycz
  14. Podkarpacka Biblioteka Cyfrowa Skorowidz Powiatu Jarosławskiego na rok 1902 (s. 102) [dostęp 2018-02-14]
  15. Parafia Niepokalanego Serca NMP w Mołodyczu. W latach 2002–2004 zbudowano murowany kościół pw. Niepokalanego Serca Najświętszej Maryi Panny, który 24 września 2004 roku został konsekrowany przez abpa Józefa Michalika
  16. Historia szkoły
  17. Ludowy Klub Sportowy w Mołodyczu

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]