Nabi Samuil

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Nabi Samuil
النبي صموئيل
Ilustracja
Meczet w Nabi Samuil
Państwo  Palestyna
 Izrael
Gubernatorstwo Gubernatorstwo Jerozolima
Powierzchnia 1,6 km²
Wysokość 884 m n.p.m.
Populacja (2006)
• liczba ludności

220
Położenie na mapie Palestyny
Mapa lokalizacyjna Palestyny
Nabi Samuil
Nabi Samuil
Ziemia31°50′03″N 35°11′05″E/31,834167 35,184722

Nabi Samuil (arab. النبي صموئيل; hebr. נבי סמואל; ang. Nabi Samwil; pol. Prorok Samuel) – wioska położona w Gubernatorstwie Jerozolima w Autonomii Palestyńskiej.

Zgodnie z lokalną tradycją w Nabi Samuil znajduje się grób proroka Samuela, od którego pochodzi nazwa wioski. Grobowiec znajduje się w piwnicy tutejszego meczetu. Jest to tradycyjne miejsce pielgrzymek żydów, chrześcijan i muzułmanów. Meczet jest charakterystycznym punktem orientacyjnym dla całej okolicy.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Meczet Nabi Samuil wyraźnie widoczny na szczycie wzgórza. Po prawej stronie widoczne osiedle Ramot

Wioska Nabi Samuil leży w Gubernatorstwie Jerozolimy w Strefie C Autonomii Palestyńskiej, która znajduje się pod cywilną administracją Izraela. Na północ, wschód i zachód od wioski przebiega mur bezpieczeństwa, oddzielający terytorium Izraela od Autonomii Palestyńskiej - sama wioska leży po stronie izraelskiej. Po tej samej stronie, w jej otoczeniu znajduje się osiedle Ramot (północna część miasta Jerozolima), osiedle Har Szmuel (dzielnica miejscowości Giwat Ze’ew), oraz arabska wioska Bajt Iksa. Po stronie palestyńskiej znajduje się miasto Bir Nabala, wioski Bajt Surik, Al-Dżib i Bajt Hanina.

Środowisko naturalne[edytuj | edytuj kod]

Nabi Samuil jest położona na szczycie wzgórza na wysokości 884 metrów n.p.m., w południowej części Samarii.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Według lokalnej tradycji, we wsi znajduje się grób biblijnego proroka Samuela, od którego wioska otrzymała swoją nazwę - chociaż według Biblii Samuel został pochowany w miejscowości Rama[a][b]. Na wschód od wzgórza znajduje się miejsce zidentyfikowane jako starożytne miasto Mispa. To tutaj Juda Machabeusz przygotowywał się do wojny przeciwko Seleucydom[c].

Tradycyjny grób proroka Samuela znajduje się w podpiwniczeniu tutejszego meczetu. Sam budynek pierwotnie był klasztorem, służącym chrześcijańskim pielgrzymom zmierzającym do Jerozolimy. Został on wzniesiony w okresie panowania Bizancjum, a następnie odrestaurowany i powiększony w VI wieku[1]. Od tego czasu miejsce jest celem pielgrzymek chrześcijan, muzułmanów i Żydów. Arabski podróżnik i geograf Al-Mukaddasi opowiadał w 985 roku historię dotyczącą Nabi Samuil, którą usłyszał od wujka. Pewien sułtan chciał wziąć w posiadanie Nabi Samuil i poprosił jej właściciela o opisanie wioski. Właściciel opisał ją, przedstawiając bolączki tego miejsca: „Praca jest ciężka, a zyski niskie. Wszędzie są chwasty, migdały są gorzkie, siejesz jeden buszel, zbierasz jeden buszel.” Po wysłuchaniu tej relacji, sułtan wykrzyknął: „Precz! Nie chcemy twojej wsi![2]. W czasach panowania arabskiego wioska rozwinęła się jako ośrodek garncarstwa, pracujący dla pobliskiej Jerozolimy, jak również Ramli i Cezarei[3]. Gdy w 1099 roku Krzyżowcy podbili Palestynę, z tutejszego wzgórza po raz pierwszy ujrzeli Jerozolimę. Z tego powodu miejsce to nazwali Szczęśliwa Góra. Następnie wznieśli tutaj obronny zamek Mont de Joie, który ochraniał Jerozolimę od północy[1]. W XII wieku żydowski podróżnik Beniamin z Tudeli napisał, że krzyżowcy znaleźli na cmentarzu żydowskim w mieście Ramla kości proroka Samuela i pochowali je w specjalnie wzniesionym w tym celu kościele pod wezwaniem św. Samuela położonym na wzgórzu z widokiem na Jerozolimę[4]. Król jerozolimski Baldwin II powierzył Nabi Samuil Zakonowi Cystersów, którzy wybudowali tutaj klasztor. Następnie, w latach 20. XII wieku przekazali go Zakonowi Norbertan. W latach 1141-1144 utworzyli oni tutaj opactwo, a w 1157 roku wznieśli kościół nad grobem proroka Samuela[5]. Gdy w 1187 roku Saladyn podbił większość Palestyny, tutejszy kościół został przekształcony w meczet. W jego otoczeniu rozwinęła się niewielka wioska arabska. W XIII wieku arabski geograf Jakut Ibn Abdallah al-Hamawi opisał Nabi Samuil (lub Maran Samwil) jako „małe miasteczko w pobliżu Jerozolimy. Mar w syryjskim oznacza księdza, a Samwil to nazwa Doktora Prawa[6]. Tutejszy meczet i miejsce pochówku proroka Samuela było celem tradycyjnych pielgrzymek żydowskich, które docierały do Nabi Samuil w kwietniu i maju każdego roku. W ten sposób Nabi Samuil rozwijało się jako coraz ważniejszy ośrodek kultu religijnego muzułmańsko-judaistycznego[7]. W XV wieku Żydzi wybudowali własną synagogę w sąsiedztwie meczetu. Chociaż od czasu do czasu napotykali na trudności w odwiedzaniu sanktuarium, to władze osmańskie nakazały karać każdego, kto uniemożliwia lub utrudnia żydowską pielgrzymkę do Nabi Samuil[8]. Księgi podatkowe z 1596 roku opisują Nabi Samuil jako małą wieś, liczącą zaledwie 5. muzułmańskich gospodarstw. Mieszkańcy płacili podatki z uprawy pszenicy, jęczmienia, oliwek, winnic, drzew owocowych, kóz i pszczelarstwa[9]. W 1730 roku w wiosce wzniesiono nowy meczet, w skład którego włączono pozostałości dawnego kościoła krzyżowców[1]. W 1883 roku brytyjskie stowarzyszenie Palestine Exploration Fund opisało wieś jako mały przysiółek z glinianymi chatami, który wznosi się na szczycie grzbietu wśród pozostałości ruin krzyżowców[10].

Podczas I wojny światowej w 1917 roku wioska została poważnie zniszczona od ognia tureckiej artylerii[11]. W wyniku wojny, cała Palestyna przeszła pod panowanie Brytyjczyków, którzy utworzyli Mandat Palestyny. W 1921 roku wioska została odbudowana, a osmański meczet przywrócony społeczności muzułmańskiej. Spis ludności przeprowadzony w 1922 roku wykazał, że w Nabi Samuil mieszkało 121 muzułmanów[12], a w 1931 roku 138 mieszkańców, w tym 1 chrześcijanin[13]. Według danych z 1945 roku do wsi należały ziemie o powierzchni 215 ha. We wsi mieszkało wówczas 200 osób[14].

Własność gruntów Powierzchnia gruntów [ha]
Arabowie 159,2
Żydzi 55,6
publiczne 0,2
Razem 215
Rodzaj użytkowanych gruntów Arabowie [ha] Żydzi [ha]
uprawy nawadniane 25 4,3
uprawy zbóż 71,7 26,9
uprawy oliwek 3,4 0
nieużytki 62,2 24,4
zabudowane 0,5 0

Przyjęta 29 listopada 1947 roku Rezolucja Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 181 zakładała podział Palestyny na dwa państwa: żydowskie i arabskie, oraz mała międzynarodowa strefa obejmująca Jerozolimę i Betlejem. Strefa międzynarodowa miała pozostawać poza granicami obu państw i być zarządzana przez Narody Zjednoczone, które stawały się gwarantem bezpieczeństwa wszystkich świętych miejsc Chrześcijaństwa, Islamu i Judaizmu w obu miastach[15]. Plan podziału przyznawał obszar wioski Nabi Samuil państwu arabskiemu[16]. Żydzi zaakceptowali plan podziału, jednak Arabowie doprowadzili dzień później do wybuchu wojny domowej w Mandacie Palestyny. W owym czasie w rejonie wioski działały siły Arabskiej Armii Wyzwoleńczej, które sparaliżowały żydowską komunikację w całym regionie. Na północ od Jerozolimy pozostała izolowana żydowska enklawa osad Atarot i Newe Ja’akow. Aby uzyskać z nimi komunikację, pod koniec kwietnia 1948 roku przeprowadzono operację Jewusi. W jej trakcie doszło do bitwy o Nabi Samuil (23 kwietnia 1948 r.), która okazała się jedną z najcięższych porażek żydowskich sił Palmach w wojnie[17]. Na samym początku I wojny izraelsko-arabskiej w maju 1948 roku wioskę zajęły oddziały jordańskiego Legionu Arabskiego. Po wojnie wieś weszła w skład terytorium okupowanego przez Transjordanię i była wykorzystywana jako wojskowe stanowisko strzegące dostępu do Jerozolimy[1].

Podczas wojny sześciodniowej w 1967 roku wioskę zajęły wojska izraelskie. Nabi Samuil znalazła się na okupowanym przez Izrael terytorium Zachodniego Brzegu Jordanu. W latach 70. XX wieku rozebrano większość tutejszych domów, a osadnicy żydowscy usiłowali przejąć pełną kontrolę nad grobowcem proroka Samuela. W wyniku zawartego w 1993 roku Porozumienia z Oslo, utworzono Autonomię Palestyńską. Wioska Nabi Samuil weszła wówczas w skład Strefy C, w której cywilną administrację oraz sprawy bezpieczeństwa sprawowali Izraelczycy. Po upadku w 2004 roku arabskiej Intifady Al-Aksa, Izraelczycy przystąpili do tworzenia strefy buforowej oddzielającej ziemie gminy Jerozolimy od obszaru muru bezpieczeństwa, który oddziela terytorium Izraela od Autonomii Palestyńskiej. Nabi Samuil znalazła się w obrębie tej strefy buforowej. Ze względów bezpieczeństwa wojskowego w wiosce zakazana jest działalność budowlana. Również swoboda działalności gospodarczej została bardzo mocno ograniczona. Wpłynęło to na sytuację mieszkańców, którzy żyją w ubóstwie. Wielu młodych mieszkańców wyjeżdża w poszukiwaniu pracy do pobliskiego miasta Ramallah. Władze izraelskie usprawiedliwiają swoją politykę twierdzeniem, że ich działania mają na celu zachowanie historycznego i religijnego charakteru Nabi Samuil[18].

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Według danych Palestyńskiego Centrum Danych Statystycznych, w 2006 roku w Nabi Samuil mieszkało 220 mieszkańców, z czego większość stanowią Arabowie muzułmanie[14][19].

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Park archeologiczny Nabi Samuil
Meczet Nabi Samuil
Kopuły meczetu Nabi Samuil
Minaret meczetu Nabi Samuil
Zejście do podziemnej krypty
Część muzułmańska grobowca
Część żydowska grobowca

W 1998 roku stanowisko archeologiczne na szczycie wzgórza wraz z meczetem i grobowcem proroka Samuela objęto ochroną. Utworzono wówczas Park Narodowy Nabi Samuil[20]. W pobliżu w 2009 roku utworzono Rezerwat przyrody Alloni Szemu’el. Obejmuje on powierzchnię 15 ha, na których objęto ochroną największe w kraju dęby[21].

Transport[edytuj | edytuj kod]

Z wioski wyjeżdża się na południe na drogę nr 436, którą jadąc na zachód dojeżdża się do żydowskiego osiedla Har Szmuel lub na południowy wschód do jerozolimskiego osiedla Ramot. Palestyńczycy nie mają jednak swobodnego wjazdu do Izraela, i przed wjazdem do osiedla znajduje się punkt kontrolny Ramot. Wcześniej można zjechać na zachód na lokalną drogę prowadzącą do sąsiedniej wioski arabskiej Bajt Iksa. Dla mieszkańców obu tych wiosek naturalnym zapleczem było arabskie miasto Bir Nabala, jednak w 2008 roku zamknięto bezpośrednią drogę prowadzącą do niego. Od tej pory muszą oni przed dojechaniem do osiedla Har Szmuel skręcić na lokalną drogę prowadzącą na zachód do przejścia granicznego z „enklawą Biddu”. Znajduje się tutaj miasto Biddu. Enklawa jest połączona z miastem Ramallah drogą z podziemnymi tunelami, która jest otoczona murem z obu stron. W ten sposób dojeżdża się do wioski Al-Dżib i miasta Bir Nabala, które znajdują się w „enklawie Bir Nabala”[22].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Zobacz: 1 Księga Samuela 25,1: „Tymczasem umarł Samuel. Wszyscy Izraelici zebrali się, by go opłakiwać, i pochowali go w jego posiadłości w Rama. Dawid zaś wyruszył i udał się na pustynię Paran”. Tłumaczenie według Biblii Tysiąclecia.
  2. Zobacz: 1 Księga Samuela 28,3: „Samuel umarł, a wszyscy Izraelici obchodzili po nim żałobę. Pochowany on został w swym mieście Rama. A Saul usunął wróżbitów i czarnoksiężników z kraju”. Tłumaczenie według Biblii Tysiąclecia.
  3. Zobacz: 1 Księga Machabejska 3,46: „Zeszli się i udali się do Mispa, naprzeciw Jerozolimy, dlatego że niegdyś Mispa było dla Izraela miejscem modlitwy”. Tłumaczenie według Biblii Tysiąclecia.

Przypisy

  1. a b c d Nebi Samwil - Site of a Biblical Town and a Crusader Fortress (ang.). W: Israel Ministry of Foreign Affairs [on-line]. [dostęp 2011-12-10].
  2. Al-Muqaddasi 1994 ↓, s. 171.
  3. Sharon 2004 ↓, s. 122-123.
  4. Adler 1907 ↓, s. 26.
  5. Sharon 2004 ↓, s. 118.
  6. Le Strange 1890 ↓, s. 433.
  7. Yazbak 2009 ↓, s. 231-246.
  8. Sharon 2004 ↓, s. 119-120.
  9. Hütteroth 1977 ↓, s. 113.
  10. Conder 1883 ↓, s. 12.
  11. Jerusalem Won at Bayonet's Point. „New York Times”, 1917-12-17 (ang.). [dostęp 2014-11-12]. 
  12. Barron 1923 ↓, s. 14.
  13. Mills 1932 ↓, s. 41.
  14. a b Welcome To al-Nabi Samwil (ang.). W: Palestine Remembered [on-line]. [dostęp 2014-11-13].
  15. United Nations General Assembly Resolution 181 (ang.). W: The Avalon Project – Yale Law School [on-line]. [dostęp 2014-11-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-08-20)].
  16. Oficjalna mapa podziału Palestyny opracowana przez UNSCOP (ang.). W: United Nations [on-line]. 1948. [dostęp 2014-11-13].
  17. Kimche 1960 ↓, s. 135-136.
  18. N.P.: Tourist sites in the West Bank - Wish you were here? (ang.). W: The Economist [on-line]. 2014-01-06. [dostęp 2014-11-13].
  19. 2007 PCBS Census (ang.). W: Palestinian Central Bureau of Statistics [on-line]. [dostęp 2011-12-10].
  20. Park Narodowy Nabi Samuil (hebr.). W: INature [on-line]. [dostęp 2014-11-13].
  21. Rezerwat przyrody Alloni Szemu’el (hebr.). W: INature [on-line]. [dostęp 2014-11-13].
  22. Israel severs a-Nabi Samwil Village from rest of the West Bank (ang.). W: B'Tselem - The Israeli Information Center for Human Rights in the Occupied Territories [on-line]. 2008-07-06. [dostęp 2014-11-13].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]