Nowotwory podścieliskowe przewodu pokarmowego

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Endoskopowy obraz GIST dna żołądka (widziany w retrofleksji)
Ten sam guz, ze skrzepem krwi na powierzchni, widziany z przodu

Nowotwory podścieliskowe przewodu pokarmowego, guzy stromalne, GIST (od ang. gastrointestinal stromal tumors) – grupa nowotworów o wysokim ryzyku przemiany złośliwej, wywodzących się przypuszczalnie z komórek śródmiąższowych Cajala. Pierwotnym umiejscowieniem tych guzów jest przewód pokarmowy (żołądek, jelito cienkie); spotykane są one też w przestrzeni zaotrzewnowej i miednicy mniejszej. Makroskopowo mają wygląd twardych, bladych, kulistych lub owalnych struktur połączonych ze ścianą narządów, w obrębie których się rozwijają. Wspólną cechą komórek guzów stromalnych jest ekspresja cząsteczek białka błonowego CD117, zidentyfikowanych jako receptory kinazy tyrozynowej (KIT) i stanowiących białkowy produkt protoonkogenu c-KIT.

Objawy i przebieg[edytuj]

Obraz histologiczny GIST żołądka (barwienie H-E)

Nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego objawiać się może nieswoistymi bólami brzucha, objawami niedrożności, krwawieniami z przewodu pokarmowego. Niekiedy wyczuwalny jest palpacyjnie.

GIST są guzami o różnym stopniu złośliwości, przy czym nawet te uznawane kryterialnie za łagodne mają potencjał złośliwienia. O tym, czy GIST jest złośliwy, decydują:

  • kryteria jednoznaczne:
  • kryteria wysokiego ryzyka:
    • wielkość guza powyżej 5,5 cm w żołądku lub powyżej 4 cm w przypadku innego umiejscowienia
    • indeks mitotyczny – w przypadku GIST za kryterium złośliwości uważa się powyżej 5 mitoz na 50 pól oglądanych pod dużym powiększeniem w mikroskopie w żołądku lub jakakolwiek liczba mitoz w przypadku innych umiejscowień
    • stwierdzenie martwicy guza w badaniu mikroskopowym
    • polimorfizm jąder komórkowych
    • bogatokomórkowy obraz w mikroskopie
    • naciekanie blaszki właściwej błony śluzowej lub naczyń krwionośnych obserwowane w mikroskopie
    • komórki epitelioidalne w preparacie badanym mikroskopowo.

Leczenie[edytuj]

Preferowany algorytm postępowania terapeutycznego po immunohistochemicznym potwierdzeniu ekspresji CD117 na komórkach guza polega na operacyjnym miejscowym wycięciu guza. W stadium uogólnienia podaje się imatynib. Lekiem drugiego rzutu jest sunitynib.

W 2013 roku dopuszczony do obrotu został trzeci lek: regorafenib (pod nazwą handlową Stivarga). Wskazany jest w leczeniu nieoperacyjnych guzów oraz w przypadku braku reakcji na leczenie imatynibem i sunitynibem[1].

Przypisy

Bibliografia[edytuj]

  1. Andrzej Szczeklik (red.): Choroby wewnętrzne, t. I. Kraków: Medycyna Praktyczna, 2005, s. 789-790. ISBN 83-7430-069-8.
  2. Gregory G. Ginsberg, Michael L. Kochman, Ian Norton, Christopher J. Gostout: Kliniczna endoskopia przewodu pokarmowego.. T. II. Warszawa: Medipage, 2009, s. 469–70. ISBN 978-83-89769-85-5.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.