Nurzec-Stacja

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 52°27′47″N 23°5′14″E
- błąd 38 m
WD 52°27'0.0"N, 23°4'59.9"E
- błąd 14 m
Odległość 1559 m
Nurzec-Stacja
osada
Ilustracja
Stacja kolejowa w Nurcu
Państwo  Polska
Województwo  podlaskie
Powiat siemiatycki
Gmina Nurzec-Stacja
Liczba ludności (2006) 2000
Strefa numeracyjna 85
Kod pocztowy 17-330
Tablice rejestracyjne BSI
SIMC 0037894
Położenie na mapie gminy Nurzec-Stacja
Mapa lokalizacyjna gminy Nurzec-Stacja
Nurzec-Stacja
Nurzec-Stacja
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Nurzec-Stacja
Nurzec-Stacja
Położenie na mapie województwa podlaskiego
Mapa lokalizacyjna województwa podlaskiego
Nurzec-Stacja
Nurzec-Stacja
Położenie na mapie powiatu siemiatyckiego
Mapa lokalizacyjna powiatu siemiatyckiego
Nurzec-Stacja
Nurzec-Stacja
Ziemia52°27′47″N 23°05′14″E/52,463056 23,087222
Kościół parafialny pw. Matki Bożej Częstochowskiej

Nurzec-Stacja (białorus. Нурэц-Станцыя, Nurec-Stancyja) – osada w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie siemiatyckim, w gminie Nurzec-Stacja. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Miejscowość jest siedzibą gminy Nurzec-Stacja oraz Nadleśnictwa Nurzec. Znajduje się tu stacja kolejowa Nurzec.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Zaczątkiem miejscowości była osada robotników pracujących przy budowie linii kolejowej Białystok–Siedlce w 1904 roku.

Według Powszechnego Spisu Ludności z 1921 roku osadę zamieszkiwało 156 osób, wśród których 81 było wyznania rzymskokatolickiego, 30 prawosławnego, 7 ewangelickiego a 38 mojżeszowego. Jednocześnie 91 mieszkańców zadeklarowało polską przynależność narodową, 26 białoruską, 1 niemiecką a 38 żydowską. Było tu 16 budynków mieszkalnych[1].

W sierpniu 1942 Niemcy utworzyli w Nurcu getto dla ludności żydowskiej[2]. Mieszkało w nim ok. 250 osób[2]. Getto zostało zlikwidowane na początku listopada 1942, a jego mieszkańców wywieziono do getta w Kleszczelach[2].

W czasie okupacji niemieckiej Armia Krajowa przeprowadziła tutaj akcję mającą na celu uwolnienie Żydów transportowanych koleją do obozu zagłady w Treblince. Wydarzenie to opisuje relacja zawarta w książce:Zagłada Żydów (1939–1945) (wydanie II poprawione i poszerzone, oprac. Julian Grzesik, Lublin 2008): "W grudniu 1942 r. patrol AK dowodzony przez sierżanta „Sępa" (Kazimierz Wyszyński) zatrzymał pod Nurcem na wschód od Siemiatycz pociąg wiozący Żydów transportowanych z Wilna do Treblinki. Ci nie chcieli opuścić wagonów. Partyzanci trzymając w szachu litewskich konwojentów, którzy zabarykadowali się w swym wagonie, tłumaczyli Żydom, że jadą na pewną śmierć. W odpowiedzi usłyszeli, że jadą nie na śmierć, lecz do pracy, bo kazano im zabrać potrzebne do niej narzędzia."[3]

Rozwój miejscowości związany był z uruchomieniem tartaków i kaflarni działających w okresie międzywojennym i powojennym. Tartak w Nurcu-Stacji do 1994 roku zaliczano do największych w rejonie nadbużańskim.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • dworzec kolejowy, XIX/XX, nr rej.:A-59 z 27.08.2003
  • wieża ciśnień, nr rej.:A-59 z 27.08.2003[4].
Zabytkowa wieża ciśnień obok dworca w Nurcu-Stacji


Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

  • inne miejscowości o nazwie Nurzec

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej: opracowany na podstawie wyników pierwszego powszechnego spisu ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych., t. T. 5, województwo białostockie, 1924, s. 23.
  2. a b c Czesław Pilichowski: Obozy hitlerowskie na ziemiach polskich 1939–1945. Informator encyklopedyczny. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1979, s. 343. ISBN 83-01-00065-1.
  3. Podlascy Żydzi - Nurzec-Stacja. Próba odbicia więźniów z pociągu w Nurcu-Stacji. nawschodzie.pl. [dostęp 2016-08-04].
  4. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo podlaskie. 2019-12-31. s. 60. [dostęp 2012-01-23].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]