Półwysep Kolski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Półwysep Kolski
Jezioro Umboziero na Płw. Kolskim

Półwysep Kolski, Kola[1] (ros. Кольский полуостров) – europejski półwysep w północno-zachodniej części Rosji, oblany wodami Morza Białego i Morza Barentsa, o powierzchni 100 tys. km². Jego południowa część przecina koło podbiegunowe północne. Stanowi część prekambryjskiej tarczy bałtyckiej[1].

Wybrzeża są słabo urozmaicone. Jest zbudowany z granitów, gnejsów i łupków krystalicznych, w jego zachodniej części znajduje się masyw Chibin (Judyczwumczorr 1200 m n.p.m.), w części południowej nizina przykryta osadami polodowcowymi.

Przez półwysep przepływają liczne zasobne w energię rzeki: Ponoj, Warzuga, Umba i Jokanga. Znajdują się tam także jeziora: Imandra, Umboziero, Ławoziero.

W południowej i środkowej części bagna. Południe półwyspu porasta tajga sosnowo-świerkowa, środek i północ tundra.

Bogate złoża surowców mineralnych: apatyty (Chibiny), fosforyty, nefelin, rudy wanadu, toru, molibdenu, w okolicy Murmańska magnetyt, rudy miedzi, niklu i kobaltu.

Półwysep Kolski zamieszkiwany jest głównie przez Lapończyków i Rosjan. Główne miasta to: Murmańsk, Kirowsk i Monczegorsk[1].

Na półwyspie koło miasta Zapolarnyj znajduje się najgłębszy na świecie odwiert (SG-3). Odwiert wykonywano w latach 1970–1989, jego głębokość wynosi 12 262 m.

Półwysep Kolski jako całość jest terenem zniszczonym lub zagrożonym ekologicznie, głównie z powodu zanieczyszczenia spowodowanego produkcją wojskową i intensywnym wydobyciem apatytów. Na Półwyspie jest w dalszym ciągu ok. 250 reaktorów jądrowych. Choć nie są już używane, pozostają źródłem promieniowania i przecieków radioaktywnych. W portach Półwyspu Kolskiego pozostaje też dużo przeznaczonych do złomowania okrętów podwodnych o napędzie atomowym. Obiecana została pomoc finansowa Finlandii na poprawę bezpieczeństwa i ochronę środowiska.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b c Kolski Półwysep – WIEM, darmowa encyklopedia. portalwiedzy.onet.pl. [dostęp 2015-11-11].

Linki zewnętrzne[edytuj]