Parys (województwo warmińsko-mazurskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy miejscowości. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Parys
Parys
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat kętrzyński
Gmina Korsze
Sołectwo Parys
Liczba ludności (2011) 193[1]
Strefa numeracyjna (+48) 89
Kod pocztowy 11-430[2]
Tablice rejestracyjne NKE
SIMC 0478888
Położenie na mapie gminy Korsze
Mapa lokalizacyjna gminy Korsze
Parys
Parys
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Parys
Parys
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Parys
Parys
Położenie na mapie powiatu kętrzyńskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu kętrzyńskiego
Parys
Parys
54°11′N 21°12′E/54,183333 21,200000

Parys[3] (niem. Paaris[4]) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie kętrzyńskim, w gminie Korsze. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego. Wieś jest siedzibą sołectwa, w skład którego oprócz Parysa wchodzą jeszcze wsie: Pomnik, Wiklewo i przysiółek Wiklewko.

Położona jest przy trasie kolejowej KorszeSkandawa. Przez wieś przebiega droga wojewódzka nr 590. Od 2015 roku wzdłuż tej drogi przez miejscowość przebiega szlak rowerowy Green Velo, łączący w tym miejscu Sępopol i Korsze z Barcianami.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieś lokowana była w 1370 r.na prawie chełmińskim. Obszar wsi wynosił 64 włóki, z których sześć przeznaczonych było dla sołtysa, a cztery na uposażenie parafii. Osadnicy byli zobowiązani do czynszu w wysokości pół grzywny i dwóch kur od włóki.

W roku 1913 w Parysie były dwa majątki ziemskie: Maxa Gemmela o powierzchni 162,5 ha i Julisa Köslinga o powierzchni 180 ha oraz trzeci majątek w przysiółku (niem. Paarishof) Paula Fehlauera, później przed 1945 Niemierskiego.

Budynek szkoły w Parysie wybudowany był w 1900 roku. Była to szkoła dwuklasowa w 1939 roku i czteroklasowa w 1970 roku.

Kościół[edytuj | edytuj kod]

Parafia w Parysie przed reformacją należała do archiprezbiteratu w Sępopolu.

We wsi gotycki kościół z przełomu XIV i XV w., fasada wschodnia przebudowana w stylu barokowym w 1703, szczyty wolutowe. Barokowy ołtarz główny z roku 1703[5].

Kościół w Parysie jest kościołem filialnym parafii katolickiej w Korszach.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

W roku 1817 w Parysie było 38 domów.

Liczba mieszkańców: w roku 1817 - 288 osób, w 1925 - 504, w 1939 - 459, w 1970 - 236, w 2016 - 183.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • "Kętrzyn. Z dziejów miasta i okolic", Pojezierze, Olsztyn, 1978 (str. 214-215 opis wsi)
  • Rudolf Grenz, "Der Kreis Rastenburg", Marburg/Lahn, 1976.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wieś Parys (warmińsko-mazurskie) » mapy, GUS, kod pocztowy, regon, atrakcje, kierunkowy, demografia, zabytki, tabele, statystyki, linie kolejowe, drogi publiczne, liczba ludności, Polska w liczbach [dostęp 2019-10-28] (pol.).
  2. Kod pocztowy Parys •• Wyszukiwarka, kody pocztowe, ulice, mapa, www.kodypocztowe.info [dostęp 2019-10-28].
  3. Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. Nr 142, poz. 262)
  4. RÖSSEL (RESZEL). Skala 1:100 000. Warszawa: Wojskowy Instytut Geograficzny, 1928.
  5. Piotr Skurzyński "Warmia, Mazury, Suwalszczyzna" Wyd. Sport i Turystyka - Muza S.A. Warszawa 2004 ​​​ISBN 83-7200-631-8​ s. 192

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Parysów