Gudniki (powiat kętrzyński)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Gudniki
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat kętrzyński
Gmina Korsze
Sołectwo Gudniki
Liczba ludności (2016) 49
Strefa numeracyjna (+48) 89
Kod pocztowy 11-430 Korsze
Tablice rejestracyjne NKE
SIMC 0478693
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Gudniki
Gudniki
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Gudniki
Gudniki
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Gudniki
Gudniki
Ziemia 54°06′14″N 21°08′47″E/54,103889 21,146389
XVIII-wieczna kapliczka w Gudnikach

Gudniki (niem. Gudnick[1]) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie kętrzyńskim, w gminie Korsze.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa olsztyńskiego.

Przez wieś przebiega droga wojewódzka nr 590.

Historia[edytuj]

Wieś lokowana była w 1340 roku na pięciu włókach. Zasiedlona została przez Prusów. Po wojnie trzynastoletniej wieś znajdowała się na terenie Prus Zakonnych, później Prus Książęcych na pograniczu z Warmią.

W 1913 roku Gudniki wraz Łankiejmami (siedziba majoratu) i nieistniejącym folwarkiem od przedstawiciela rodu von der Groeben dzierżawił Walter Hering, a ostatnim dzierżawcą był Albert Krieger. Dzierżawione majątki miały powierzchnię 920,5 ha. W tym czasie w Gudnikach był nieduży dwór i cegielnia.

Przed II wojną światową w Gudnikach funkcjonowała szkoła jednoklasowa (budynek szkoły z 1870 r.). Po roku 1945 była tu szkoła czteroklasowa.

Po 1945 dawny majątek ziemski włączony był do PGR, we wsi równolegle funkcjonowały też gospodarstwa chłopskie. W roku 1973 Gudniki należały do sołectwa Babieniec, a obecnie są samodzielną wsią sołecką.

Dawna parafia[edytuj]

Pod koniec XV w. była tu samodzielna parafia, która należała do archiprezbiteraratu reszelskigo. Po reformacji, gdy na terenie Prus Książęcych od 1525 wprowadzono wyznanie luterańskie jako obowiązujące, kościół w Gudnikach do roku 1528 był filią katolickiej parafii w Reszlu. Później do 1945 r. był kościołem filialnym parafii luterańskiej w Łankiejmach. Pierwszym znanym pastorem dla tych kościołów był Johann Wagner w latach 1554-1557, a ostatnim Curt Schlösser w latach 1939-1945. W okresie od XVI do XVIIIw. nabożeństwa odprawiane były tu w języku niemieckim i polskim. Po I wojnie światowej katolicy z Gudnik należeli do parafii w Korszach. W grupie tej prowadzili działalność duszpasterską pallotyni z placówki misyjnej w Klewnie.

Współcześnie jest to kościół filialny parafii katolickiej w Reszlu pod wezwaniem św. Andrzeja Boboli.

Zabytki[edytuj]

  • Kościół z drugiej połowy XIV w. murowany z cegły i kamienia polnego, przebudowany w roku 1731, z dobudowaną wówczas niską drewnianą wieżą. Wyposażenie wnętrza kościoła pochodzi z XVII i XVIII w. Na uwagę zasługuje płyta nagrobna szwedzkiego lekarza Johana Bernarda Varnbagena z datą 1647. Płyta wykonana jest z czerwonego marmuru.
  • Obelisk przy kościele upamiętniający siedemnastu mieszkańców wsi poległych w czasie I wojny światowej.
  • Ruiny kaplicy grobowej przedstawicieli rodu von der Groeben z Łankiejm. Kaplica znajduje się nieco dalej od kościoła, na wzniesieniu przy drodze w stronę Reszla.
  • Pozostałości nieczynnego wiejskiego cmentarza.

Demografia[edytuj]

Wieś w roku 1785 miała 23 domy mieszkalne, a w roku 1817 było ich 26.

Liczba mieszkańców: w roku 1817 – 226 osób, w 1925 – 274 osoby, w 1939 – 223 osoby, w 1970 – 100 osób, w 2016 - 49.

Bibliografia[edytuj]

  • Rudolf Grenz, "Der Kreis Rastenburg", Marburg/Lahn, 1976, s. 227 i s. 308.
  • Kętrzyn. Z dziejów miasta i okolic, Pojezierze, Olsztyn 1978, s. 188.
  • Tadeusz Korowaj, Powiat Kętrzyński w starych pocztówkach, Wydawnictwo LABRITA, ISBN 978-83-944169-2-8, Kętrzyn 2016.
  • Wulf/Tiesler, Das war unser Rastenburg, Gesamtherstellung Gerhard Rautenberg, Leer, 1983, ISBN 3-7921-0290-0, s. 137.

Zobacz też: Gudniki

Przypisy

  1. Tadeusz Korowaj, Powiat Kętrzyński w starych pocztówkach, s.75.