Paulina Kuczalska-Reinschmit

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Paulina Kuczalska-Reinschmit
Paulina Kuczalska
Data i miejsce urodzenia 15 stycznia 1859
Warszawa
Data i miejsce śmierci 13 września 1921
Warszawa
Zawód aktywistka feministyczna, wydawczyni, publicystka
Rodzice Ewelina Porczyńska i Leon Kuczalski
Małżeństwo Stanisław Reinschmit
Dzieci Leon Reinschmit
Krewni i powinowaci Edward Porczyński (dziadek)
Wikicytaty Paulina Kuczalska-Reinschmit w Wikicytatach

Paulina Kuczalska-Reinschmit (ur. 15 stycznia 1859 w Warszawie, zm. 13 września 1921 tamże) – polska działaczka społeczna, wydawczyni i publicystka, feministka nazywana Wodzem, Hetmanką, Sterniczką.

Działalność społeczno-polityczna[edytuj | edytuj kod]

Rozpoczęła działalność publicystyczną w 1881 roku, gdy jej pierwszy tekst ukazał się drukiem na łamach "Echa". Publikowała m.in. w Tygodniku Ilustrowanym, Kurierze Warszawskim, Kurierze Codziennym, Ogniwie i Nowej Gazecie. W 1889 roku wraz z Marią Szeligą wzięła udział w międzynarodowym kongresie organizacji kobiecych w Paryżu.

Bodaj jako pierwsza sformułowała postulaty kobiece odrębnie od kwestii narodowowyzwoleńczych. Stanowisko to zaprezentowała m.in. podczas warszawskiego wiecu Demokracji Postępowej w 1906 roku. Polemizowała z Elizą Orzeszkową, która proponowała samopoświęcenie kobiet - Kuczalska-Reinschmit wskazywała na konieczność wywalczenia praw kobiet nawet przed zdobyciem niepodległości Polski. Współtworzyła wiele organizacji i instytucji edukacyjnych, zawodowych, charytatywnych, politycznych. W 1894 roku stworzyła Delegację Pracy Kobiet przy Towarzystwie Popierania Przemysłu i Handlu, której głównymi zadaniami była walka o pełny dostęp kobiet do cechów rzemieślniczych oraz prowadzenie kursów zawodowych dla kobiet. Jej bliską współpracownicą była Józefa Bojanowska.

W 1907 roku stworzyła Związek Równouprawnienia Kobiet Polskich, którego głównym celem miała być akcja dla uzyskania powszechnego, równego prawa wyborczego bez różnicy płci, narodowości i wyznań, przy bezpośrednim i tajnym głosowaniu. Reinschmit do śmierci była prezeską Związku. Założycielka gazety "Ster", pierwszego polskiego pisma poświęconego prawom kobiet, wydawanego we Lwowie (1895–1897), a następnie w Warszawie (1907–1914). Współpracowały z nią i bywały w prowadzonym przez nią salonie przy ul. Marszałkowskiej najważniejsze feministki epoki: Janina Baudouin de Courtenay, Justyna Budzińska-Tylicka, Kazimiera Bujwidowa, Maria Dulębianka, Maria Komornicka, Maria Konopnicka, Iza Moszczeńska, Eliza Orzeszkowa, Józefa Sawicka, Cecylia Walewska. W "Sterze" publikowali też mężczyźni tacy jak m.in. Piotr Chmielowski i Stefan Żeromski.

Kuczalska-Reinschmit zorganizowała uroczyste obchody dwudziestopięciolecia twórczości Elizy Orzeszkowej, podczas których zebrała fundusze na prace naukowe kobiet. W 1911 roku odbył się jubileusz samej Kuczalskiej-Reinschmit w Resursie Obywatelskiej, w którym wzięły udział członkinie szesnastu stowarzyszeń kobiecych, zarówno polskich, jak i zagranicznych.

Cecylia Walewska, kronikarka polskiego ruchu feministycznego, nazwała Kuczalską-Reinschmit pierwszą niezmordowaną rzeczniczką pełnych, bezkompromisowych praw kobiety.

Wybrane publikacje[edytuj | edytuj kod]

  • Nasze drogi i cele. Szkic do programu działalności kobiecej, Lwów 1897.
  • Stan wykształcenia kobiet w Polsce, 1902.
  • Historia ruchu kobiecego, 1903.
  • Młodzież żeńska i sprawa kobieca, Warszawa 1906.
  • Siostry; sztuka psychologiczna, Warszawa 1908.
  • Wyborcze prawa kobiet, Warszawa 1911.

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Pochodziła z rodziny ziemiańskiej, do której należały majątki Smolne i Bereźniaki w powiecie czerkaskim. Była córką Eweliny z Jastrzębiec-Porczyńskich, która należała do grupy Entuzjastek Narcyzy Żmichowskiej. Jej dziadek, Edward Porczyński, był legionistą walczącym pod Samosierrą.

W 1879 roku zawarła związek małżeński ze Stanisławem Reinschmitem, wysokim urzędnikiem Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego. Mąż zaraził ją chorobą weneryczną, w wyniku której straciła oko[1]. W 1885 roku rozstała się z mężem, który objął opiekę nad ich synem Leonem. W latach 1885-1889 studiowała nauki ścisłe w Genewie i Brukseli. Była poliglotką - władała francuskim, niemieckim, włoskim i angielskim[2].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Romana Pachucka, Pamiętniki 1886-1914, Wrocław 1958.
  2. Romana Pachucka, Pamiętniki 1886-1914, Wrocław 1958.