Peryklaz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Peryklaz
Periclase - Ronneburg, Thuringia1.jpg
Właściwości chemiczne i fizyczne
Skład chemiczny MgO
Twardość w skali Mohsa 5,5-6
Przełam nierówny
Łupliwość doskonała (kostkowa) w jednym kierunku
Pokrój kryształu izomeryczny, zwykle w postaci sześcianów lub ośmiościanów
Układ krystalograficzny regularny
Gęstość minerału 3,56 g/cm³
Właściwości optyczne
Barwa biała, szara, brunatna, również żółty, zielony i czarny
Rysa biała
Połysk szklisty

Peryklazminerał z gromady tlenków. Należy do grupy minerałów bardzo rzadkich.

Nazwa pochodzi z języka greckiego i znaczy „odłupywać”, „odłamywać”; stanowi aluzję do charakterystycznej łupliwości minerału.

Właściwości[edytuj | edytuj kod]

Zazwyczaj tworzy kryształy izometryczne o postaci ośmiościanów lub sześcianów – wrosłe lub narosłe, drobne i rzadkie. Tworzy zbliźniaczenia. Występuje w skupieniach ziarnistych, zbitych. W postaci kryształów - z trudem rozpuszcza się w kwasach; po sproszkowaniu – łatwo. Jest kruchy i nietopliwy. Czasami zawiera domieszki: żelaza, manganu, cynku. Ma właściwości luminescencyjne – słabe, żółtawe świecenie w bliskim UV.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Produkt wysokotemperaturowego metamorfizmu kontaktowego dolomitów, spotykany jest też w lawach bazaltowych. Występuje w marmurach wapiennych i dolomitowych, w bombach wulkanicznych. Najczęściej współwystępuje z takimi minerałami jak: brucyt, magnezyt, oliwin.

Miejsca występowania: CzechyMorawy, Hiszpania, Szwecja - Nordmark (w złożach rud manganu), Langban, USAKalifornia (Crestmore) , Nowy Meksyk, WłochySardynia, Sycylia, okolice Etny i Wezuwiusza (najcenniejsze okazy gemmologiczne).

W Polsce znaleziony został w kopalni magnezytu w okolicach Sobótki na Dolnym Śląsku i w okolicach Zgorzelca.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Syntetyczne okazy sprzedawane są pod nazwą lavernit.

  • cenny i poszukiwany kamień kolekcjonerski.
  • składnik magnezytowych materiałów ogniotrwałych, które uzyskuje się przez wypalenie i spieczenie magnezytu.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • J. Parafiniuk: Minerały systematyczny katalog 2004, TG ”Spirifer” W-wa 2005 ​ISBN 83-923013-0-7
  • R..Duda, L.Rejl – Wielka encyklopedia Minerałów – Elipsa 2, ​ISBN 83-86013-00-1
  • W. Schumann – Minerały świata – O. Wyd. ”Alma - Press” 2003 r. ​ISBN 83-7020-313-2
  • N.Sobczak, T.Sobczak – Wielka Encyklopedia Kamieni Szlachetnych i Ozdobnych – PWN W-wa 1998, ​ISBN 83-01-12493-8
  • Bolewski A., Manecki A.: Mineralogia szczegółowa, Wydawnictwo PAE. Warszawa 1993, ​ISBN 83-85636-03-X

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]