Pleśna (województwo małopolskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy wsi w województwie małopolskim, powiecie tarnowskim. Zobacz też: inne miejscowości o tej nazwie.
Pleśna
Cmentarz wojenny nr 173
Cmentarz wojenny nr 173
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat tarnowski
Gmina Pleśna
Liczba ludności 1890[1]
Strefa numeracyjna (+48) 14
Kod pocztowy 33-171[2]
Tablice rejestracyjne KTA
SIMC 0827060
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Pleśna
Pleśna
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Pleśna
Pleśna
Ziemia49°55′19″N 20°56′43″E/49,921944 20,945278

Pleśnawieś w powiecie tarnowskim (woj. małopolskie), siedziba gminy Pleśna. Miejscowość położona jest 11 kilometrów na południe od Tarnowa. Leży w dolinie rzeki Białej u ujścia potoku Pleśnianka i na północno-wschodnich zboczach Lubinki. Wieś otaczają wzgórza: Słona Góra, Ostra Góra, Lubinka i Wał.

Części wsi[edytuj]

Integralne części wsi Pleśna[3][4]
SIMC Nazwa Rodzaj
0827076 Batylowa część wsi
1051152 Gądówka część wsi
0827107 Pleśnianki część wsi
0827113 Podgórze część wsi
1051376 Pustki część wsi
0827120 Równie część wsi
0827136 Rynek część wsi
0827142 Zabiele część wsi

Toponimia[edytuj]

Nazwa wsi wzięła się prawdopodobnie od ukształtowania miejscowego terenu. Pierwotnie Pleśna położona była na stoku, wzdłuż potoku Pleśnianka wpadającego do Białej. W gwarze słowo płaśń oznacza trawiasty teren na stoku lub dnie doliny. Na przestrzeni wieków nazwa miejscowości ulegała zmianom. U Jana Długosza wieś widnieje jako Playszna, Akta Camerae Apostolice wymieniają ją już jako Plessima[5].

Historia[edytuj]

Parafia w Pleśnej powstała prawdopodobnie w pierwszej połowie XIV wieku[6]. Obecny kościół parafialny pw. Najświętszej Maryi Panny Wniebowziętej został zbudowany w latach 1924 - 1930 na miejscu poprzedniego, drewnianego kościoła, przeniesionego do wsi Żelichów. Jego projektantem był architekt Franciszek Mączyński. Jest to murowana neobarokowa bazylika z transeptem. Wewnątrz znajdują się cztery barokowe ołtarze, chrzcielnica i ambona pozostałe z wyposażenia poprzedniej świątyni[7].

Kościół Najświętszej Maryi Panny Wniebowziętej w Pleśnej

W 1827 roku głównym właścicielem Pleśnej był Franciszek Michalczewski[8].

W Pleśnej znajduje się cmentarz wojenny nr 173 z czasów I wojny światowej, na którym pochowanych jest 34 żołnierzy austro-węgierskich i 29 rosyjskich[9].

Na cmentarzu parafialnym znajduje się zbiorowa mogiła trzech Polaków, więźniów tarnowskiego więzienia, rozstrzelanych przez gestapo w Woźnicznej 8 grudnia 1942 roku. Zwłoki ekshumowano w 1962 roku[10].

W sierpniu 1944 roku na wzgórzach otaczających Pleśną stacjonowała IV kompania "Ewa" I. batalionu 16 Pułku Piechoty AK pod dowództwem porucznika Michała Steczyszyna "Kaliny", prowadząc działania dywersyjne w ramach Akcji "Burza"[11].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnowskiego.

W Pleśnej powstała ścieżka dydaktyczno-ekologiczna o długości 1500 m. Znajduje się na niej 10 przystanków, a jej przejście zajmuje około 90 minut[12].

Zobacz też[edytuj]

  • Pleśna - strona ujednoznaczniająca


Przypisy

  1. RAPORT O STANIE GMINY PLEŚNA ZAŁACZNIK NR 3 DO STRATEGII ROZWOJU GMINY
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  3. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  4. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 18.11.2015].
  5. UG Pleśna, Pleśna - Kalendarium historyczne parafii i wsi Pleśna, www.plesna.pl [dostęp 2017-02-01] (pol.).
  6. Archiwum Diecezjalne w Tarnowie [dostęp 18 października 2009]
  7. Kościoły zabytkowe Diecezji tarnowskiej [dostęp 18 października 2009]
  8. Schematismus des Königreiches Galizien und Lodomerien. Für das Jahr ..., Piller, 1827 [dostęp 2017-06-30] (niem.).
  9. Cmentarze wojenne z I wojny światowej [dostęp 18 października 2009]
  10. Pomniki Pamięci Narodowej z dni walk i męczeństwa na terenie województwa tarnowskiego; Oprac.: R. Hycnar, A. Pietrzykowa, F. Turzański, St. Wróbel, K. Głomb; wydawcy: ZBOWiD Zarząd wojewódzki w Tarnowie, Tarnów 1984, str. 93
  11. Andrzej Matuszczyk, Pogórze Karpackie, Tarnów 1995, ​ISBN 83-903260-1-9
  12. Gmina Pleśna [dostęp 18 października 2009]