Portal:Dinozaury

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj


Dinozaury w polskojęzycznej Wikipedii

ROM-Dinos LastRoom panorama.png

Niniejsza strona stanowi WikiPortal dla wszystkich osób zainteresowanych dinozaurami. Ma on za zadanie ułatwić autorom i czytelnikom dostęp do najciekawszych artykułów związanych z tymi interesującymi gadami ery mezozoicznej.

Osoby zainteresowane lekturą i rozwijaniem artykułów o dinozaurach zapraszamy na strony:

klasyfikacja dinozaurówlista dinozaurówWikiprojekt:Dinozaury

Wszelkie sprawy dotyczące działalności tego portalu omawiane są na stronie jego dyskusji.

Jeżeli chcesz edytować tę stronę przejdź tutaj.

Artykuł miesiąca

Dryosaurus lettowvorbecki skeleton.jpg

Dysalotosaurusrodzaj ornitopoda z kladu Iguanodontia i rodziny Dryosauridae, żyjącego w późnej jurze na terenach dzisiejszej Afryki. Obejmuje jeden gatunek, D. lettowvorbecki; jego nazwę wzmiankował już w 1919 r. w jednej ze swych publikacji Hans Virchow, lecz gatunek formalnie został opisany dopiero w 1920 r. przez Josefa Pompeckja. Wszystkie znane skamieniałości Dysalotosaurus zostały odkryte w latach 1910-1913 przez niemieckich paleontologów na obszarze jednego kamieniołomu (Ig/WJ) położonego ok. 2,5 km na północny zachód od miejscowości Tendaguru w Tanzanii, w osadach kimerydu. Wszystkie skamieniałości pochodzą z dwóch wielkich, blisko położonych skupisk kości; pochodzący z nich materiał kopalny D. lettowvorbecki oznaczono ponad czternastoma tysiącami numerów katalogowych. Zdecydowana większość odkrytych wówczas skamieniałości Dysalotosaurus to pojedyncze kości, ale udało się też odkryć pewną liczbę bardziej kompletnych i częściowo artykułowanych szkieletów. W kamieniołomie Ig/WJ odkryto również skamieniałości dinozaurów z rodzajów Elaphrosaurus i Kentrosaurus, co najmniej jednego, a może dwóch gatunków zauropodów i być może także drugiego taksonu z grupy teropodów, a ponadto skamieniałości pterozaurów, krokodylomorfów, lepidozaurów, płazów i trzech gatunków ssaków (Tendagurutherium dietrichi, Tendagurodon janenschi i Allostaffia aenigmatica); tym niemniej zdecydowaną większość skamieniałości odkrytych w tym kamieniołomie stanowią właśnie kości Dysalotosaurus. Duża część kości D. lettowvorbecki, w tym większość artykułowanych szkieletów zbadanych przez Pompeckja, została zniszczona w wyniku alianckich nalotów na Niemcy w czasie II wojny światowej lub zaginęła w czasie wojny; jedynymi źródłami informacji o tym materiale kopalnym są szkice zrobione przed jego zniszczeniem oraz publikacja Wernera Janenscha z 1955 r. Z okazów, które zachowały się do dziś, tylko u jednego (oznaczonego dy I) zachowało się ok. 50% szkieletu.

Ostatnie zmiany tematyczne

Na poniższych stronach można śledzić ostatnie edycje artykułów związanych z dinozaurami.


Zmiany z ostatnich 24 godzin w artykułach z kategorii Dinozaury (dotyczy również podkategorii)


Aktualności

Lista dziesięciu ostatnio opisanych naukowo rodzajów dinozaurów:

  1. Padillasaurus Carballido et al., 2015
  2. Pulanesaura McPhee et al., 2015
  3. Lepidus Nesbitt i Ezcurra, 2015
  4. Crichtonpelta Arbour i Currie, 2015
  5. Zhenyuanlong Lü i Brusatte, 2015
  6. Wendiceratops Evans i Ryan, 2015
  7. Huanansaurus et al., 2015
  8. Sefapanosaurus Otero et al., 2015
  9. Regaliceratops Brown i Henderson, 2015
  10. Haestasaurus Upchurch, Mannion i Taylor, 2015

Ciekawostki

Czy wiesz, że...
  • najwyższym dinozaurem był zauroposejdon – osiągał wysokość do 18,5 m?
  • największym dinozaurem był prawdopodobnie amficelias – szacuje się, że mógł osiągać niemal 60 m długości?
  • największym lądowym drapieżnikiem wszech czasów był spinozaur – osiągał długość do 17 m, wysokość do 7 m oraz masę 8–9 ton?
  • najmniejszym dinozaurem był Anchiornis – osiągał 34 cm długości i ważył 110 g?
  • układ oddechowy aerosteona bardzo przypominał ptasi?
  • niektóre ankylozaury miały ogon zakończony kostną maczugą, ważącą do ok. 40 kg?
  • jednymi z pierwszych dinozaurów były herrerazaury – pojawiły się już 228 mln lat temu?
  • Citipati była pokryta zaawansowanym upierzeniem oraz miała szerokie i obszerne skrzydła?
  • chiński paleontolog Xu Xing, dzięki pracom na najbogatszym złożu skamielin dinozaurów na świecie w okolicach miasta Zhucheng, znalazł więcej szczątków tych gadów, niż ktokolwiek inny w całej historii paleontologii?

Kategorie artykułów

Kategoria główna: Dinozaury

Według systematyki:

Według okresu występowania: Dinozaury triasuDinozaury juryDinozaury kredy

Według położenia geograficznego: Dinozaury AfrykiDinozaury Ameryki PołudniowejDinozaury Ameryki PółnocnejDinozaury AustraliiDinozaury AzjiDinozaury Europy‎Dinozaury Indii i Madagaskaru

Artykuły do rozwinięcia

Portal:Dinozaury/Do rozwinięcia

Propozycje nowych artykułów

Propozycje nowych artykułów o dinozaurach znajdują się na bieżąco aktualizowanej stronie:
Wikipedia:Propozycje tematów/Dinozaury

Dinozaury w siostrzanych projektach

Dinozaury na Wikibooks Dinozaury na Wikispecies Dinozaury na Wikicommons
Darmowe podręczniki Katalog gatunków Ilustracje
Wikibooks-logo.svg Wikispecies-logo.svg Commons-logo.svg

Inne portale tematyczne na polskiej Wikipedii

Portal.svg
Czym są portale? • Portal:Portale • Czym są wikiprojekty?