Prawa człowieka w Sudanie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kara śmierci na świecie.

     całkowicie wycofana

     zachowana na specjalne okoliczności (np. stan wojny)

     niewykonywana w praktyce (zawieszona)

     wykonywana forma kary

Prawa człowieka w Sudanie opierają się na islamskim prawie szariatu. Według międzynarodowych organizacji zajmujących się prawami człowieka są one nagminnie łamane. Rządowi Sudanu zarzuca się brutalne represjonowanie grup reprezentujących regiony, religie i grupy etniczne, które nie zgadzają się z polityką Umara al-Baszira, ograniczanie społeczeństwa obywatelskiego, nieprzestrzeganie wolności religijnej i kontrolowanie środków masowego przekazu.

Według wskaźnika opracowanego przez Economist Intelligence Unit z 2012 roku Sudan znajduje się na 151. miejscu na świecie pod względem stanu demokracji, co klasyfikuje go jako państwo autorytarne[1]. Według organizacji Freedom House, system polityczny jest zdominowany przez prezydenta Umara al-Baszira i Kongres Narodowy[2].

Kontekst historyczny[edytuj | edytuj kod]

Sudan ogłosił niepodległość w 1956 roku. Od chwili uzyskania niepodległości największym problemem państwa był konflikt pomiędzy Północą a Południem (który z czasem doprowadził do wybuchu wojen domowych). Po nieudanym zamachu stanu w 1976 prezydent Sudanu Dżafar Muhammad an-Numajri zaczął masowo prześladować opozycję. Za Dżafara Muhammada an-Numajriego wzrosło napięcie na Południu w wyniku wprowadzenia szariatu. Po obaleniu Dżafara Muhammad an-Numajriego w 1985 wprowadzono system wielopartyjny i rządu pięcioosobowej Rady Najwyższej. W 1989 roku w wyniku zamachu stanu władzę przejęła Rada Dowództwa Rewolucji Ocalenia Narodowego (rozwiązana w 1993 roku). W 2002 roku ponownie ogłoszono zawieszenie broni w wojnie domowej mimo to walki toczyły się nadal). W trwającej od początku lat 80. XX w. konflikcie zginęło ok. 2 mln osób (głównie niemuzułmańska ludność Południa). Porozumienie pokojowe między rządem a bojownikami z Południa podpisano w styczniu 2005 roku. W czerwcu 2005 Międzynarodowy Trybunał Karny w Hadze wszczął śledztwo w sprawie zbrodni wojennych w Darfurze (w którym zginęło 180 tys. osób, a 2 mln schroniło się w obozach dla uchodźców). Na mocy porozumienia z stycznia, 9 lipca 2005 John Garang (lider rebeliantów z Sudanu Południowego) został wiceprezydentem Sudanu i szefem administracji Sudanu Południowego. 30 lipca 2005 Garang zginął w katastrofie lotniczej. W styczniu 2011 roku odbyło się referendum niepodległościowe w Sudanie Południowym. 9 lipca 2011 roku Sudan Południowy ogłosił niepodległość[3].

W połowie grudniu 2018 roku wybuchły demonstracje społeczne. Powodem protestów były początkowo braki żywności i paliw oraz rosnące ceny, jednak później zaczęto żądać dymisji prezydenta Sudanu Umara al-Baszira. Uczestnicy protestów nagrali policyjnych snajperów na dachach domów w pobliżu pałacu prezydenckiego. Według Amnesty International policja zabiła 37 demonstrantów[4]. Protest zorganizowany przez Sudańską Federację Związków Zawodowych Pracowników i Wolnych Zawodów poparły dwie partie polityczne: Demokratyczna Partia Unionistyczna oraz Partia Narodowa. 24 grudnia 2018 roku Kanada, Norwegia, Stany Zjednoczone i Wielka Brytania wyraziły zaniepokojenie „wiarygodnymi doniesieniami” o strzelaniu z ostrej amunicji do uczestników protestu[5].

Kara śmierci[edytuj | edytuj kod]

Rok Liczba egzekucji
2012 19[6]
2013 21+[7]
2014 23+[8]
2015 3[9]
2016 9[10]
2017 17+[11]

W Sudanie kara śmierci jest wykonywana przez powieszenie lub ukamienowanie. Według Human Rights Watch od 2005 roku co najmniej 300 osób było w celach śmierci w Sudanie[12]. Kara śmierci grozi za:

Wolność słowa[edytuj | edytuj kod]

Według organizacji Freedom House, w Sudanie nie przestrzegana jest wolność słowa w prasie i internecie[2]. W rankingu wolności słowa przeprowadzonym przez organizację pozarządową Reporterzy bez Granic Sudan zajął w 2018 roku 174. miejsce. Według organizacji wolność prasy w Sudanie jest nagminnie łamana. Gazety działające przeciwko władzy są zamykane, ich nakłady są konfiskowane, a dziennikarze trafiają do więzień na nieograniczony czas[14].

Największą państwową stacją telewizyjną jest Sudan TV, która prezentuje punkt widzenia rządu. Poza tym istnieją także stacje prywatne[15]. Radio jest jednym z najważniejszych mediów w Sudanie. Oprócz państwowego Sudan Radio istnieją także stacje prywatne, zajmujące się głównie muzyką i tematami związanymi z islamem. Istnieje także opozycje Radio Dabanga, którego siedziba znajduje się w Holandii[15]. Rząd Sudanu nagminnie kontroluje internet w kraju. Istnieje specjalna agenda rządowa zajmująca się filtrowaniem sieci pod kątem pornografii, stron powiązanych ze środowiskami LGBT oraz antyrządowych[16].

Wolność zgromadzeń[edytuj | edytuj kod]

W Sudanie demonstracje organizowane przez opozycję są rozpędzanie z użyciem gazu łzawiącego. Demonstranci oraz dziennikarze relacjonujący te wydarzenia są więzieni[17].

Mniejszości religijne[edytuj | edytuj kod]

W Światowym Indeksie Prześladowań stworzonym przez organizację Open Doors w roku 2019 Sudan zajął 7. miejsce. Według Open Doors rząd Sudanu masowo prześladuje chrześcijan. Są oni wypędzani, ich kościoły są niszczone. Są oni skazywani ze względu na prawo o apostazji oraz bluźnierstwie[18]. W sierpniu 2013 roku 26-letnia Meriam Yehya Ibrahim została skazana na karę śmierci za poślubienie chrześcijanina oraz zmianę religii. W jej obronie Amnesty International zebrało ponad 700 000 podpisów z całego świata[19]. Według obowiązującego prawa, muzułmańska kobieta nie może poślubić chrześcijanina[8].

W 2006 roku uznano działalność Świadków Jehowy na terenie ośmiu prowincji w Sudanie Południowym[20]. W czasie referendum niepodległościowego dotknęły ich brutalne prześladowania, spalono i zdewastowano kilka ich sal z powodu ich odmowy uczestniczenia w nim[21].

Sytuacja dzieci[edytuj | edytuj kod]

Sudan ratyfikował międzynarodową Konwencję o prawach dziecka z 1989 roku. Pomimo tego wiele dzieci w Sudanie w czasie wojny domowej w Sudanie było wcielanych do armii po obu stronach konfliktu[22].

Sytuacja kobiet[edytuj | edytuj kod]

Prawa kobiet są nagminnie łamane w Sudanie. Obecnie kobiety stanowią 24.1% Zgromadzenia Narodowego. Sudan jest jednym z 5 państw na świecie, które nie podpisały konwencji w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet. Dużym problemem jest obrzezanie kobiet. Szacuje się, że dotknęło ono 90% kobiet w Sudanie[23].

Prawa osób LGBT[edytuj | edytuj kod]

W Sudanie za czyny homoseksualne grozi kara setki batów lub więzienia nie dłuższa niż 5 lat, a w wypadku recydywistów nawet kara śmierci[13].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Economist Intelligence Unit: Democracy Index 2012. [dostęp 2016-06-26].
  2. a b Sudan (ang.). freedomhouse.org. [dostęp 2018-12-27].
  3. Sudan. Historia, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2018-12-27].
  4. Sudan: 37 protesters dead in government crackdown on demonstrations (ang.). amnesty.org, 2018-12-24. [dostęp 2018-12-27].
  5. Krwawe protesty w Sudanie. Chcą dymisji prezydenta. tvn24.pl, 2018-12-26. [dostęp 2018-12-27].
  6. Kara śmierci w 2012 roku. Coraz bliższa wizja świata bez kary śmierci. amnesty.org.pl, 2013-04-11. [dostęp 2018-12-27].
  7. Death sentences and executions 2013 (ang.). amnesty.org.pl, 2014. [dostęp 2018-12-27].
  8. a b Kara śmierci i egzekucje w 2014 roku. amnesty.org.pl. [dostęp 2018-12-27].
  9. Death sentences and executions 2015 (ang.). amnestyusa.org. [dostęp 2018-12-27].
  10. The Death penalty in 2016: Facts and figures (ang.). amnesty.org, 2017-04-11. [dostęp 2018-12-27].
  11. Death sentences and executions 2017. amnesty.org.pl, 2018. [dostęp 2018-12-27].
  12. Death Penalty: Sudan. Death Penalty Worldwide. [dostęp 2016-06-26].
  13. a b Kodeks karny Sudanu z 1991 roku. International Committee of the Red Cross. [dostęp 2016-06-26].
  14. Sudan. rsf.org. [dostęp 2018-12-27].
  15. a b Sudan profile - Media. BBC, 2016-05-23. [dostęp 2016-07-9].
  16. Sudan. OpenNet Initiative. [dostęp 2016-06-26].
  17. Amnesty International wzywa Sudan do przestrzegania praw człowieka. amnesty.org.pl. [dostęp 2016-07-09].
  18. Republika Sudanu. Open Doors Polska. [dostęp 2016-06-26].
  19. PILNA AKCJA: Sudanka skazana na śmierć z powodu wyznania.. amnesty.org.pl. [dostęp 2016-06-26].
  20. Rocznik Świadków Jehowy 2007, Nowy Jork: Towarzystwo Strażnica, 2007, s. 27.
  21. Jehovah Witnesses say harassed in south Sudan. Reuters. [dostęp 2016-06-26].
  22. Child soldiers in the firing line. BBC. [dostęp 2016-07-09].
  23. Facts about Female genital mutilation. [dostęp 2016-06-26].