Bluźnierstwo

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Bluźnierstwo (inaczej: blasfemia) – słowa uwłaczające temu, co jest ogólnie poważane lub co jest przez religię uznane za święte (sacrum)[1].

Etymologia[edytuj]

Słowo blasfemia pochodzi z łacińskiego blasphemare, które z kolei wywodzi się z greckiego βλασφημέω (złożenie dwóch słów: βλάπτω = „szargać” oraz φήμη = „reputacja”)[potrzebny przypis].

Religie[edytuj]

Chrześcijaństwo[edytuj]

Biblia a blasfemia[edytuj]

Teologia chrześcijańska potępia bluźnierstwo, mające główne następstwa w sferze duchowej.[potrzebny przypis]

Księga Kapłańska nakazuje karanie blasfemii przeciw imieniu Boga śmiercią:

 Kpł 24,16
Kto by bluźnił Imieniu Jahwe, musi ponieść śmierć; ukamienuje go cała społeczność. Zarówno przybysz, jak i tubylec muszą ponieść śmierć, jeśli będą bluźnić Imieniu.

Ewangelie mówią o blasfemii przeciw Duchowi Świętemu jako o grzechu, który nie zostanie wybaczony:

 Mk 3,28 BT
Kto by jednak bluźnił przeciw Duchowi Świętemu, nigdy nie otrzyma odpuszczenia, lecz winien jest grzechu wiecznego.
 Mt. 12:31-32 BW
Dlatego powiadam wam: Każdy grzech i bluźnierstwo będą odpuszczone ludziom, ale bluźnierstwo przeciwko Duchowi nie będzie odpuszczone. Jeśli ktoś powie słowo przeciw Synowi Człowieczemu, będzie mu odpuszczone, lecz jeśli powie przeciw Duchowi Świętemu, nie będzie mu odpuszczone ani w tym wieku, ani w przyszłym.

Jezus, protoplasta chrześcijaństwa, został oskarżony o blasfemię przez faryzeuszy:

 Mt 9,2-3 Biblia gdańska
A oto przynieśli mu powietrzem ruszonego, na łożu leżącego. A widząc Jezus wiarę ich, rzekł powietrzem ruszonemu: Ufaj, synu! odpuszczone są tobie grzechy twoje. A oto niektórzy z nauczonych w Piśmie mówili sami w sobie: Ten bluźni.

Niektóre wyroki historyczne[edytuj]

Kara współcześnie[edytuj]

Zasady większości kościołów i wyznań za świadome bluźnierstwa przewidują karę ekskomuniki (wykluczenia) ze społeczności.[potrzebny przypis]

Islam[edytuj]

Prawo koraniczne (szariat) przewiduje za blasfemię różne kary, do kary śmierci włącznie.[potrzebny przypis]

Przykładem dzieła uznanego za bluźniercze jest powieść Szatańskie Wersety brytyjskiego pisarza Salmana Rushdie, który został obłożony fatwą za bluźnierstwo w 1989 r.[5].

Judaizm[edytuj]

W judaizmie zakaz bluźnierstwa ma swoje źródło w drugim przykazaniu Dekalogu (Wj 20,7), a jego podstawą jest uznanie świętości Boga, którego imię należy bezwzględnie szanować i czcić. Księga Kapłańska Starego Testamentu przewidywała karę śmierci za bluźnierstwo:

 Kpł 24,16
Kto by bluźnił Imieniu Jahwe, musi ponieść śmierć; ukamienuje go cała społeczność. Zarówno przybysz, jak i tubylec muszą ponieść śmierć, jeśli będą bluźnić Imieniu.

Halacha głosi jednak, że karze się śmiercią wyłącznie za blasfemię imienia Boga[6].

Współcześnie judaizm nie karze śmiercią za bluźnierstwo.

Siedem Praw Noego, które tradycja rabiniczna uważa, za minimalne wymogi moralne dla wszystkich ludzi, zakazują blasfemii[7].

Prawo[edytuj]

Historyczne kary[edytuj]

XIX-wieczna Encyklopedia Orgelbranda wymienia za bluźnierstwo:

Współczesna penalizacja[edytuj]

Mapa opracowana przez IHEU i EHF w ramach kampanii na rzecz zniesienia kar za blużnierstwo

     Restrykcje w niektórych regionach

     Restrykcje i grzywny

     Kara więzienia

     Kara śmierci

Prawo współczesne zostało znacznie zliberalizowane względem sposobu traktowania aktu bluźnierstwa. Miało to związek z rozwojem XIX i XX-wiecznej myśli filozoficznej i walką o wolność słowa.[potrzebny przypis]

Następujące kraje karzą bluźnierstwo śmiercią w najwyższym wymiarze kary według raportu Freedom of Thought z 2015 r. przygotowanego przez IHEU[9] :

Następujące kraje karzą bluźnierstwo lub obrazę uczuć religijnych uwięzieniem w najwyższym wymiarze kary:

Wolność słowa[edytuj]

Karanie za bluźnierstwo, oraz inne oznaki braku szacunku do religii zostało orzeczone przez Organizację Narodów Zjednoczonych jako niezgodne z Międzynarodowym Paktem Praw Obywatelskich i Politycznych, podpisanym i ratyfikowanym do 2015 przez 168 państw świata, w tym przez Polskę w 1977[11].

Mimo to, tylko następujące państwa nie karzą za bluźnierstwo według raportu Freedom of Thought[9]:

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Bluźnierstwo – Słownik Języka Polskiego. Wydawnictwo Naukowe PWN SA. [dostęp 2016-08-02].
  2. Kopia w Biblioteka Watykanu, z zapiskami z procesu Pallavicino : MS Barberino Latino 6157, folios 12-13. (Coci 1983).
  3. Muir, Culture Wars, pp. 94ff
  4. Thomas Aikenhead
  5. Fatwa ciąży na Rushdiem. Rzeczpospolita. [dostęp 2011-06-19].
  6. - JewishEncyclopedia.com|work=jewishencyclopedia.com Blasphemy
  7. The Seven Noachide Laws - Jewish Virtual Library
  8. S. Orgelbranda Encyklopedja powszechna z ilustracjami i mapami. T.2. [dostęp 2011-06-19].
  9. a b International Humanist and Ethical Union: Freedom of Thought Report | Documenting discrimination against the non-religious around the world (ang.). [dostęp 2016-08-03].
  10. Art. 196 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2016 r. poz. 1137) (typizujący występek obrazy uczuć religijnych zagrożony grzywną, karą ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do 2 lat) klasyfikuje się jako zakaz bluźnierstwa wg End Blasphemy Laws i raportu Freedom of Thought 2015
  11. UNHR, STATUS OF RATIFICATION INTERACTIVE DASHBOARD [dostęp 2016-08-02].

Bibliografia[edytuj]

  1. Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu (Biblia Tysiąclecia), Poznań: Wydawnictwo Pallottinum, 1990. ISBN 83-7014-218-4


Scale of justice gold.png Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć prawnych w Wikipedii.