Prokop Wielki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Prokop Wielki
Ilustracja
Prokop Wielki
Data urodzenia około 1380
Data i miejsce śmierci 30 maja 1434
pod Lipanami
kaznodzieja
Okres sprawowania
Wyznanie husytyzm

Prokop Holý, Prokop Veliký, Procopius Magnus, Procopius Rasus
ilustracja
Przebieg służby
Stanowiska dowódca wojsk husyckich
Główne wojny i bitwy wojny husyckie
Prokop Wielki i Jan z Rokycana na czele poselstwa husyckiego w Bazylei

Prokop Wielki (ur. ok. 1380 – zm. 30 maja 1434, pod Lipanami) - kaznodzieja husycki, polityk, po śmierci Jana Žižki wódz wojsk husyckich[1].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Český Brod, pomnik Prokopa Wielkiego

Pochodził z rodziny mieszczańskiej. Po śmierci ojca został adoptowany przez swego stryja, Jana de Aquis lub Jana z Cách - jednego z najbogatszych czeskich patrycjuszy i właściciela zamku Jenštejn, gdzie Prokop spędził dzieciństwo. Stryj zapewnił mu wykształcenie i umożliwił zagraniczne podróże: m.in. do Hiszpanii, Francji, Włoch oraz Jerozolimy. Ukończył studia uniwersyteckie i przyjął święcenia kapłańskie.

Po wybuchu rewolucji husyckiej (tzw. I defenestracja) wyjechał z Janem Žižką do Pilzna, a następnie do Taboru. Początkowo związany z nurtem radykalnym (frakcja pikardów), od 1420 roku prezentował poglądy bardziej umiarkowane.

Od 1426 był uważany za najważniejszego polityka taborytów i przywódcę duchowego ruchu. Współpracując z odłamem taborytów zwanym Sierotkami oraz z praskimi utrakwistami, udało się objąć kontrolą husytów całe terytorium Czech. Sukcesy dyplomatyczne oraz udane wyprawy wojenne na terytorium Węgier, Austrii, Niemiec, Łużyc i Śląska zmusiły katolickie kraje Europy Zachodniej do dyskusji o programie husytów.

Od stycznia do kwietnia 1433 stał na czele delegacji husyckiej na sobór bazylejski. Na krótko odwołany z funkcji dowódcy wojsk husyckich, powrócił na stanowisko w 1434. Poległ w bratobójczej bitwie pod Lipanami, walcząc po stronie taborytów przeciwko zjednoczonym siłom liberalnych utrakwistów i katolików[2].


Dobry strateg, choć – jak sam twierdził – jako duchowny nigdy nie zabił człowieka własnymi rękami. Nie nosił broni, nie brał bezpośredniego udziału w walce, zajmował się jedynie dowodzeniem. Przydomek "Goły" pochodził od faktu, że w przeciwieństwie do innych kaznodziejów husyckich Prokop golił brodę.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. George C. Kohn, Encyklopedia wojen Warszawa 1998, s.219.
  2. George C. Kohn, Encyklopedia wojen Warszawa 1998, s.219.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • George C. Kohn: Encyklopedia wojen. Warszawa: Wydawnictwo Da Capo, 1998, s. tak. ISBN 83-86829-57-5.