Pryłuki
50°35′N 32°22′E/50,583333 32,366667
 | |||||
| |||||
| Państwo | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Obwód | |||||
| Burmistrz | |||||
| Powierzchnia |
42 km² | ||||
| Populacja (2023) |
| ||||
| • liczba ludności |
53 174[1] | ||||
| Nr kierunkowy |
+380-4637 | ||||
| Kod pocztowy |
17500 - 17511 | ||||
| Tablice rejestracyjne |
CB | ||||
Położenie na mapie obwodu czernihowskiego  | |||||
Położenie na mapie Ukrainy  | |||||
| 50°35′N 32°22′E/50,583333 32,366667 | |||||
| Strona internetowa | |||||
Pryłuki lub Przyłuki, dawniej także Pryłuka (ukr. Прилуки) – miasto na północnej Ukrainie, w obwodzie czernihowskim, w rejonie pryłuckim, nad rzeką Udaj (dorzecze Suly). Miasto partnerskie Ostrołęki i Kościerzyny.
Gospodarka
[edytuj | edytuj kod]W mieście rozwinął się przemysł maszynowy, chemiczny, materiałów budowlanych, drzewny oraz lekki[2].
Historia
[edytuj | edytuj kod].jpg)
Od XIV w. Pryłuki leżały w granicach Wielkiego Księstwa Litewskiego, a w 1569 zostały włączone do Korony Królestwa Polskiego. Magdeburskie prawa miejskie otrzymały w 1582 decyzją króla Polski Zygmunta III Wazy.
W 1582 roku król Zygmunt III Waza nadał majątek pryłucki książętom Wiśniowieckim w ramach specjalnego przywileju. Jednocześnie miasto otrzymało prawo magdeburskie, które Pryłuki, jak zaznaczono w przywileju, otrzymały w takim samym zakresie jak Kraków i Lwów. W 1592 roku książęta Wiśniowieccy rozpoczęli budowę osady. W 1602 roku miasto zostało niespodziewanie zaatakowane i zdobyte przez wojska cara moskiewskiego Borysa Godunowa.
Po powstaniu Chmielnickiego i wojnie z Moskwą, Pryłuki zostały utracone przez Polskę wraz z Ukrainą Lewobrzeżną w 1686 w pokoju Grzymułtowskiego na rzecz Rosji.
W 1881 urodził się tutaj Feliks Bołsunowski – polski dowódca wojskowy, pułkownik pilot i obserwator balonowy Wojska Polskiego II RP.
W dniu 2 października 1920 roku żołnierze Armii Konnej Budionnego zamordowali w mieście 21 Żydów, a 12 ranili[3].
Od 1922 do 1991 część ZSRR, w latach 1941–1943 pod okupacją niemiecką.
Podczas okupacji hitlerowskiej, 1 stycznia 1941 roku Niemcy utworzyli getto dla żydowskich mieszkańców. Przebywało w nim około 1500 osób. 20 maja 1942 roku Niemcy zlikwidowali getto, a Żydów zamordowali w okolicy miasta. Sprawcą zbrodni było SD- Sonderkommando Plath (dowódca SSHauptsturmführer Karl Julius Plath), niemiecka żandarmeria i lokalna ukraińska policja[4].
W 1989 liczyła 71 954 mieszkańców[5].
Zabytki
[edytuj | edytuj kod]- Skarbnica pułkowa z 1708 r.
- Sobór Przemienienia Pańskiego w stylu barokowym z lat 1710-1720
- Cerkiew św. Mikołaja z lat 1717-1720
- Sobór Narodzenia Bogurodzicy w stylu klasycystycznym z lat 1806-1815
- Dom Tarnowskich z końca XIX w.
Sobór św. Spasa
Sobór Narodzenia Bogurodzicy
Cerkiew
Skarbnica pułkowa
Dom Tarnowskich
Dom Kultury
.jpg)
Współpraca
[edytuj | edytuj kod]
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Чисельність населення (за оцінкою) на 2023 рік. // Головне управління статистики у Чернігівській області
- ↑ Pryłuki, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2021-08-06].
- ↑ Maciej Górny, Polska bez cudów: historia dla dorosłych, Warszawa: Agora, 2021, ISBN 978-83-268-3744-9.
- ↑ Geoffrey P. Megargee (red.), Encyclopedia of camps and ghettos, 1933-1945, t. II, part B, s. 1773.
- ↑ Всесоюзная перепись населения 1989 г. Численность городского населения союзных республик, их территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу
- ↑ Прилуки. Офіційний портал. [dostęp 2018-11-27]. (ukr.).
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Oficjalna witryna www Pryłuk. pryluky.osp-ua.info. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-02-07)].
- Pryłuka, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. IX: Pożajście – Ruksze, Warszawa 1888, s. 114.
