Reja (mitologia)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Reja
Ῥεία
bogini płodności, opiekunka dzieci
Ilustracja
Rhea, 1888
Inne imiona Rea, Rheía, Rhéa
Występowanie mitologia grecka
Atrybuty rydwan ciągnięty przez dwa lwy
Teren kultu starożytna Grecja
Odpowiednik Ops (rzymski)
Rodzina
Ojciec Uranos
Matka Gaja
Mąż Kronos
Rodzeństwo Kronos
Dzieci Demeter, Hades, Hera, Hestia, Posejdon, Zeus, Daktylowie

Reja (także Rea; gr. Ῥεία Rheía, Ῥέα Rhéa, łac. Rhea) – w mitologii greckiej jedna z tytanid, bogini płodności. Opiekunka dzieci.

Uchodziła za córkę Uranosa (Nieba) i Gai (Ziemi). W najwcześniejszej tradycji była silnie kojarzona z Gają i Kybele, Wielką Matką, w klasycznej mitologii stała się rodzicielką wielu bogów i bogiń. Była siostrą i żoną Kronosa, matką Demeter, Hadesa, Hery, Hestii, Posejdona i Zeusa, a także Daktylów. Jej rzymską odpowiedniczką była Ops.

W sztuce Rea jest zwykle przedstawiana w rydwanie ciągniętym przez dwa lwy, czasem w identyczny sposób, co Kybele.

Kronos, brat Rei, a później mąż, wykastrował ich ojca Uranosa. Po tym czynie Kronos ponownie uwięził hekatonchejrów i cyklopów i nakazał pilnować więźniów potworowi Campe. On i Rea zasiedli na tronie jako Król i Królowa bogów.

Kronos spłodził z Reą kilkoro dzieci: Hestię, Demeter, Herę, Hadesa, Posejdona, ale wszystkie połknął zaraz po narodzinach, ponieważ dowiedział się od swoich rodziców, że jedno z jego potomków odbierze mu tron. Lecz gdy narodził się Zeus, Rea wraz z Uranosem obmyśliła plan ocalenia dziecka, tak, by Kronos mógł ponieść karę za zło wyrządzone jego ojcu i własnym dzieciom. Rea narodziła Zeusa na Krecie, a Kronosowi podała do połknięcia kamień zawinięty w pieluchy.

Rea jadąca na lwie, fryz pergameńskiego ołtarza, Muzeum Pergamońskie w Berlinie

Rea schowała Zeusa w grocie na Górze Ida na Krecie. Istnieją różne wersje mitu o tym, co później działo się z dzieckiem:

  1. Był pod opieką Gai,
  2. Był karmiony przez kozę imieniem Amalteja, podczas gdy grupa Korybantów, żołnierzy lub pomniejszych bóstw tańczyła, krzyczała i klaskała w ręce, aby Kronos nie słyszał dziecięcego płaczu,
  3. Był pod opieką nimfy Adamantei, która karmiła go kozim mlekiem. Podczas gdy Kronos wędrował po ziemi, niebie i morzu i pożerał dzieci Rei, Adamantea ukrywała Zeusa spuszczając go na linie z drzewa, tak aby dziecko znalazło się pomiędzy niebem, ziemią i morzem, niewidoczny dla ojca.

Zeus pokonał Kronosa i zmusił go do wyplucia swych połkniętych dzieci, a następnie, po tytanomachii zrzucił ojca z tronu.

Lwia Brama w Mykenach reprezentująca boginię

Według Homera, Rea była matką bogów, choć nie tak uniwersalną matką jak Kybele, z którą później była utożsamiana. Pierwotnym centrum jej kultu była Kreta, gdzie według mitu schowała Zeusa przed Kronosem.

Najczęściej spotykanymi symbolami Rei są księżyc i łabędź. We wcześniejszej mitologii symbolizowały ją dwa lwy ciągnące jej powóz. Były one często rzeźbione na miejskich bramach, z których najsłynniejsza jest Lwia Brama w Mykenach.

Zobacz też[edytuj]

Rea Sylwia – matka Romulusa i Remusa